फोहोर व्यवस्थापन कार्यविधि बन्यो

पान, पुकार र गुट्का जस्ता सुर्तीजन्य पदार्थ जथाभावी फालेमा नगरपालिका वा सम्बन्धित वडाले प्रत्येक पटक एक सय रुपैयाँ जरिवाना लिनेछ । 
करिश्मा चौधरी

वीरेन्द्रनगर — वीरेन्द्रनगर–६ वडा कार्यालयले तयार पारेको ‘फोहोरमैला व्यवस्थापन कार्यविधि’ लाई नगर कार्यपालिकाले पारित गरेको छ । कार्यविधि पारित भएसँगै कार्यान्वयनको चरणमा लगिएको नगरपालिकाले जनाएको छ । 

कार्यविधि अनुसार वीरेन्द्रनगरको मुख्य बजार क्षेत्रमा जथाभावी फोहोर फाले जरिवाना तिर्नुपर्नेछ । पान, पुकार र गुट्का जस्ता सुर्तीजन्य पदार्थ जथाभावी फालेमा नगरपालिका वा सम्बन्धित वडाले प्रत्येक पटक एक सय रुपैयाँ जरिवाना लिनेछ । एउटै व्यक्तिले पटक पटक फोहोर फालेमा थप एक सय रुपैयाँ जरिवाना तिर्नुपर्ने व्यवस्था कार्यविधिमा गरिएको छ ।

वीरेन्द्रनगरको मुख्य बजार क्षेत्र प्रदूषित हुन थालेपछि नगरपालिकाले फोहोर व्यवस्थापनमा कडाइ गर्न थालेको हो । कर्णाली प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगरको मुख्य बजार क्षेत्रमै फोहोर बढ्न थालेपछि त्यसको व्यवस्थापन गर्न नगरपालिकाले कार्यविधि तयार पारेको छ । नगरपालिकाले तोकिएको स्थानबाहेक जथाभावी फोहोर फालेमा पहिलो पटक पाँच सय रुपैयाँ जरिवाना तिर्नुपर्ने छ ।

पटक पटक जथाभावी फोहोर फाले पटकै पिच्छे दोब्बर जरिवाना र फोहोर उठाउन लाग्ने खर्चसमेत नगर वा वडाले असुल उपर गर्न सक्नेछ । कार्यविधिमा फोहोर संकलनमा प्रयोग गरिने सवारीमाथि तोडफोड गरे, क्षति पुर्‍याए वा फोहोर संकलन केन्द्रमा नोक्सानी गरे पाँच सयदेखि २५ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना तिर्नुपर्नेछ । साथै सवारीसाधन संकलन केन्द्र व्यवस्थापन गर्न लाग्ने खर्चसमेत असुल उपर गरिने व्यवस्था गरिएको छ ।

अनुमति नलिएसम्म फोहोर उठाउन रोक लगाउने र समयमा फोहोर संकलन नगरे जरिवानासँगै अतिरिक्त खर्च सम्बन्धित पक्षबाट असुली गर्ने व्यवस्था गरिएको छ । फोहोर फाल्ने ठाउँमा हानिकारक पदार्थ फाले वा थुपारेमा २ हजार पाँचसयदेखि दस हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना हुनेछ ।

यस्तो फोहोर सडक वा अन्य सार्वजनिक स्थानमा राखे वा फालेमा नगरपालिका वा सम्बन्धित वडाले पाँच हजार रुपैयाँदेखि ५० हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना गर्न सक्ने वडाध्यक्ष मोतिप्रसाद कँडेलले जनाए ।

वडाध्यक्ष कँडेलका अनुसार फोहोरमैला व्यवस्थापनमा अवरोध गर्ने र हडताल गर्नेलाई पाँच हजारदेखि २५ हजार, सरकारले प्रतिबन्ध लगाएको वस्तु उत्पादन तथा बिक्री वितरण गर्नेलाई पाँच हजारदेखि १० हजार रूपैयाँसम्म जरिवाना गराउन सक्ने वा तीन महिनासम्म कैद वा दुवै सजाय हुन सक्नेछ ।

फोहोरमैला व्यवस्थापनसम्बन्धी कसुर गरेको ठहरिएमा पाँच हजारसम्मको जरिवाना वडा समितिको कार्यालय र त्यो भन्दा माथिको जरिवानाको हकमा नगरपालिकासँग वडाले प्रस्ताव गर्नुपर्ने उनले जनाए ।

नगरपालिकाका अनुसार घरपालुवा पशुपंछी छाडा छोड्नेलाई पनि जरिवाना तिर्नुपर्नेछ । एउटा पशुपंछी छाडा छोडेबापत पाँच सय रुपैयाँसम्म जरिवाना तिर्नुपर्ने वडाध्यक्ष कँडेलले बताए । अनुमति नलिई व्यावसायिक पशुपंक्षी पालन गरेमा पहिलोपटक दुई हजार पाँच सय जरिवाना गरी ३५ दिनभित्र हटाउन वा त्यो म्यादमा नहटाए तीन महिनासम्म मासिक पाँच हजारका दरले जरिवाना वा फर्म बन्द गर्न सक्ने छ ।

फोहोर उठाएबापत नगरपालिकालाई प्रति घरधुरी मासिक ५० देखि एक सय रुपैयाँ तिर्नुपर्ने कँडेलको भनाइ छ । नर्सिङ होम र होटेल व्यवसायीले तीनदेखि पाँच हजार रुपैयाँ फोहोर व्यवस्थापनबापत सेवा शुल्क तिर्नुपर्ने उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : माघ ११, २०७५ ०९:२३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पाठशालामा कृषिशाला

करिश्मा चौधरी

वीरेन्द्रनगर — स्थानीयवासी कलाधर जैसीले आफ्नो टोलछिमेकको विद्यालय कुनै दिन कृषि क्याम्पसका रूपमा विकास होस् भनेर ८ घार मौरी दिएका थिए । ६ वर्षमा अहिले जनज्योति माध्यमिक विद्यालयमा ९१ घार पुगेका हुन् ।

उनी आफैँले मासिक पारिश्रमिक लिएर ती मौरी रेखदेख गर्छन् ।‘मौरी चराउन सुर्खेतका विभिन्न ठाउँदेखि कैलालीसम्म पुर्‍याउँछु,’ उनी भन्छन् ।

एक वर्षमा सात पटकसम्म मह काढ्छन् । स्थानीय सहकारी संस्थासँग सहकार्य गरेर प्रशोधन गरीवरी बजारमा लैजान्छन् । मह स्थानीय बजारसँगै काठमाडौं र पोखरासम्म पुग्छ । जैसीका अनुसार स्थानीय बजारमा मह प्रतिकिलो साढे पाँच सय रुपैयाँमा बिक्री हुन्छ ।

यही शैक्षिक सत्रमा विद्यालयले १२ क्विन्टल मह उत्पादन गरिसकेको छ । प्रधानाध्यापक नारायणप्रसाद सिग्देलका अनुसार ८ क्विन्टल त बिक्री भइसकेको छ । बराहताल गाउँपालिका–५ बड्डीचौरस्थित यो विद्याजलय वरपर मौरी, माछा र खसीब्राखा पनि छन् । कृषि र भेटेनरी अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले प्रयोगात्मक सीप सिक्दै आएका छन् । विद्यालयले बर्सेनि सरदर २० लाख रुपैयाँ आफैँ कमाउने गरेको छ ।

त्यस्तै अहिले मंगुर जातका करिब चार हजार माछा पनि पालिएको छ । मंगुर माछाको हेरचाह विद्यार्थीले गर्ने गरेका छन् । त्यस्तै रहु, ग्रासकार्प, नैनी, कमलकार गरी करिब आठ हजार माछा पालिएको छ । यी माछाको रेखदेखमा एकजना कर्मचारी राखिएको छ । सिग्देलका अनुसार वार्षिक १० क्विन्टलसम्म माछा बिक्री हुने गरेको छ । उनका अनुसार प्रतिकिलो तीन सयका दरले माछा बिक्री हुन्छ । स्थानीय बजारसँगै विभिन्न जिल्लाका विद्यार्थी रहेकाले उनीहरूले आफ्नो जिल्लामा पनि पठाउने गर्छन् ।

विद्यालयले वार्षिक तीन लाख बराबरको खसी/बाख्रा बेचिरहेको छ । अहिले ५७ बाख्रा छन् । बाख्राको रेखदेखका लागि दुईजना कर्मचारी छन् । त्यस्तै धान खेती पनि गर्दै आएको छ । यस वर्ष ७६ मुरी धान बेचेको प्रअ सिग्देलले जनाए । उनका अनुसार १ हजार २ सय रुपैयाँ मुरीका दरले धान बिक्यो । खेत जोत्न र ढुवानीका लागि टयाक्टर प्रयोग गरिन्छ ।

उनले भने, ‘बीउको नर्सरी बनाएर विद्यार्थी र अभिभावकलाई बेर्ना बेच्ने योजना छ, जसले विद्यार्थी र अभिभावक तरकारी खेतीमा आकर्षित हुनेछन् ।’ विद्यालयका अनुसार स्वआर्जन गरेको रकमले निजी स्रोतमा राखेका शिक्षकलाई तलब खुवाउन सजिलो भएको छ ।

प्रकाशित : माघ ८, २०७५ ०७:२५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT