नर्सरीबाट १० लाख आम्दानी

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पश्चिम — सानीभेरी गाउँपालिका ९, सुलीहालेका ३२ वर्षीय नरेन्द्र भण्डारी दैनिक १२ घण्टा नर्सरीमा व्यस्त हुन्छन् । उनको उष्णप्रदेशीय शशि नर्सरी तथा फलफूल फार्ममा वर्षेनि करिव ५० हजार विरुवा उत्पादन हुने गरेका छन् । वर्षेनि नर्सरीको क्षेत्रफल बढाउँदै गएपछि उनले मनग्गे आम्दानी गर्दै आइरहेका छन् ।


नर्सरीबाट उनले वार्षिक १० लाख रुपैयाँ आम्दानी गर्दै आइरहेको जनाए । विहान उठेदेखि नसुत्दासम्म उनी आफ्नो नर्सरीमै व्यस्त हुन्छन् । विरुवा लाउने, काँटछाँट गर्ने, सिँचाइ गर्ने, नराम्रो विरुवा हटाउने काम त नरेन्द्रले गर्छन् नै अलि अलि अनुसन्धानको काम पनि उनले गर्दै आएका छन् ।

Citizen


विरुवाकै कामका लागि बाहेक अरु कामका लागि उनी कतै जादैनन् । उनी जिल्लाको पुरानो नर्सरीका सञ्चालक हुन् । २०४५ सालमा स्थापना गरिएको फार्ममा उनी २०६२ यता आफै जुटेका छन् । उनका बुवा शशिराम भण्डारीले नर्सरी स्थापना गरेका थिए ।

वर्षातको समयमा ४० देखि ४५ हजार विरुवा बिक्री गर्ने नरेन्द्रले हिउँदे सिजनमा पाँचदेखि आठ हजार विरुवा बिक्री गर्दै आएका छन् । उनको नर्सरीमा आँप, लिची, सुन्तला, कागती, अनार, अगुंर, वन पैदावारको विरुवाको साथै सजावटका विरुवा पाइन्छन् ।

उनले रुकुम पश्चिमको साथै रुकुम पूर्व, सल्यान, दाङ, रोल्पा, प्युठान, जाजरकोट, सुर्खेत, दैलेख सम्मका ग्राहकलाई विरुवा बेच्दै आएका जनाए । विरुवाका लागि आउने माग धान्न नसकेको उनको भनाइ छ । हाल उनको नर्सरीमा उनीसहित तीन जनाले दैनिक र सिजनका बेला पाँच जनाभन्दा बढीले काम गर्छन् । आनो तीन विगाह र १३ रोपनी जग्गा भाडामा लिएर विरुवा नर्सरी गरिरहेका छन् । आँप र लिचीका विरुवा पाइने नर्सरी कर्णाली प्रदेशमा आनो मात्रै रहेको दावी उनको छ ।

कामको सिलसिलामा भारत गएका उनका बाबु शशिराम भण्डारीले भारतमा देखे अनुसारको नर्सरी सुरु गरेका थिए । बाबुले नर्सरीमा काम गर्दा नै सघाउन थालेका नरेन्द्रले आफूले पनि अर्को पेशा नरोजी विरुवा उत्पादनमै लागेको बताए । ‘मैले नर्सरीमा काम गर्दै गरेर बीएड सम्मको अध्ययन पूरा गरेको छु,’ उनले भने, ‘आम्दानी पनि राम्रो हुने र रमाइलो पनि हुने भएकाले मैले अरु पेशा नरोजी बुबाकै पेसा अंगालेको हुँ ।’

उनका बुबाको निधनपछि उनले नर्सरीको जग्गा पनि बढाएका छन् । ‘बुवाको नर्सरीमा काम गर्ने तौरतरिका परम्परागत जस्तो थियो,’ उनले भने, ‘मैले काम गर्न थालेपछि जग्गा बढाएर समय अनुसारको बनाएको छु ।’ मेहनत गर्न सकेमा गाउँघरमै आम्दानी गर्न सकिने भनाइ उनको छ । २०४५ सालयता उनको नर्सरीमा झण्डै एक करोड बढी लगानी भएको छ ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:५१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पुस्तकालय संचालनले विद्यार्थी बढे

बिप्लब महर्जन

सल्यान — ग्रामीण क्षेत्रका सामुदायिक विद्यालयमा पुस्तकालय स्थापना भएपछि विद्यार्थीको पठनपाठन सहज बनेको छ । पुस्तकालय स्थापनापछि विद्यार्थीमा पठन सीपको विकास हुँदै गएको छ । उनीहरू नियमित विद्यालय उपस्थित हुन थालेका छन् । 

पढाइ सीपअर्न्तगत बालबालिकामा ध्वनी सचेतना, अक्षर पहिचान, शब्दको भण्डार, पठनको गति, पठनबोध र लेखन शैलीको विकास गराउन सामुदायिक विद्यालयमा पुस्तकालय स्थापना गरिएको हो ।

छत्रेश्वरी गाउँपालिकाको भोटेचौरस्थित त्रिभुवन जनता माविमा कक्षा ३ मा अध्ययनरत सुनीता ओली र उनका साथीहरू दैनिकजसो खाजा समयमा पुस्तकालयमै भेटिन्छन् । ‘आफूलाई मन परेका पुस्तक सजिलै पढ्न पाइने भएकाले खाजा समय पुस्तकालयमै बिताउने गरेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘चित्रकथासहितका पुस्तक पढ्न मन पराउँछु, पुस्तक पढै विभिन्न चित्रसमेत पुस्तकालयमै बनाउने गरेकी छु ।’

पुस्तकालय सञ्चालन गरेपछि कक्षा १ का विद्यार्थीसमेत विभिन्न पुस्तक अध्ययनमा आकर्षित भएको प्रधानाध्यापक जीतबहादुर भण्डारीले बताए । उनका अनुसार बालबालिकाकै रुची अनुसारका विभिन्न पुस्तक राखिएकाले विद्यार्थीको आकर्षण बढेको हो ।

‘बालबालिकाले आफ्नो रुचीका विभिन्न पुस्तक विद्यालयमै अध्ययन गर्न थालेपछि शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप प्रभावकारी बन्न थालेका छन्,’ उनले भने, ‘विद्यालयमा बालबालिकाको स्तरीकरण गरिएको छ, त्यही अनुसार बालबालिकाले पुस्तक पढ्ने गरेका छन् ।’

कक्षामा पठनपाठन नभएको बेला कम्तिमा दुई दर्जन बढी बालबालिका पुस्तकालयमै भेटिने गरेको उनले जानकारी दिए । विद्यालयमा अध्ययनरत कक्षा १० सम्मका विद्यार्थीलाई लक्षित गरी पुस्तकालय सञ्चालन गरिएको हो । विद्यालयमा चार सय ५१ बालबालिका अध्ययनरत छन् । पुस्तकालयमा करिव चार हजार पुस्तक राखिएको विद्यालयले जनाएको छ ।

पुस्तकालय सञ्चालनपछि बालबालिकामा पढ्ने बानीको विकास भएको विद्यालयले जनाएको छ । विद्यार्थीको उपस्थिति नियमित गराउन पुस्तकालयले सहयोग गरेको शिक्षकहरूको भनाइ छ । शिक्षक चन्द्रबहादुर पुनले साना कक्षाका बालबालिकामा पढाइ सीपको विकास गराउन पुस्तकालय स्थापना गरिएको जनाए ।

‘पुस्तकालय सञ्चालन गरेपछि बालबालिकामा पढ्नुपर्छ भन्ने भावनाको विकास भएको छ, पाठ्यक्रम बाहेकका पुस्तक पढ्न रुची बढेको छ,’ उनले भने, ‘केही समय पुस्तकालयका किताव पढ्न प्रेरणा दियौं, अहिले विद्यार्थी आफै पुस्तकालय जाने गरेका छन् ।’

विद्यार्थीमा पठन सीपको विकास गराइ शैक्षिक गुणस्तर बढाउन पुस्तकालय स्थापनामा सहयोग गरिएको रुम टु रिडका संयोजक टेकराज शाहीले बताए । उनका अनुसार रुम टु रिडले जिल्लाका ३० सामुदायिक विद्यालयमा पुस्तकालय स्थापनामा सहयोग गरेको छ ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:५१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT