सदरमुकाम पुगे पाठ्यपुस्तक

तुलाराम पाण्डे

कालीकोट — नयाँ शैक्षिक सत्रका लागि पाठ्यपुस्तक सदरमुकाममा पुगेको छ । बढी जाडो हुने तिलागुफा नगरपालिकाको फोइमहादेव, राचुली, चिल्खाया र महाबै गाउँपालिकाको ओदानकुमा फागुन तथा अन्य स्थानमा वैशाखबाट शैक्षिक सत्र सुरु हुने गरेको छ । 

कालीकोटको मान्मस्थित पुस्तक गोदामबाट पाठ्यपुस्तक लिँदै शिक्षक । तस्बिर : तुलाराम/कान्तिपुर       

फागुनदेखि शैक्षिक सत्र सुरु भएका विद्यालयमा पाठ्यपुस्तक पुगिसकेका थिए भने वैशाखदेखि सुरु हुने विद्यालयका लागि बल्ल पुस्तक सदरमुकाम पुगेको हो । जिल्लामा यस वर्ष विनोद बुक सेन्टर, हाम्रो स्टेसनरी, बराल बिजिनेस सेन्टर र कर्णाली स्टेसनरीले पाठ्यपुस्तक बिक्री–वितरणको जिम्मा लिएका छन् ।

उनीहरूले संयुक्त डिपो बनाएर पाठ्यपुस्तक वितरण गर्न थालेका छन् । ‘सबै विद्यालयलाई पाठ्यपुस्तक बुझ्न खबर पठाइसकेका छौं,’ संयुक्त डिपोका अध्यक्ष राजकुमार शाहीले भने, ‘सदरमुकाममा पुगेका किताब गाउँ पठाउन थालिएको छ ।’ सोमबार सुरु हुने नयाँ भर्ना अभियानसँगै विद्यार्थीका हातहातमापाठ्यपुस्तक पुर्‍याउने गरी गाउँगाउँमा पुर्‍याइने उनले जनाए ।

जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रबाटै पुस्तक नछापिएकाले कक्षा ६ र ७ को नैतिक शिक्षाबाहेकका सबै ल्याइएको विक्रेताले बताए । कक्षा १ देखि १० सम्म जिल्लाभर ५४ हजार विद्यार्थी छन् । पाठ्यपुस्तकका लागि नगर तथा गाउँपालिकाले विद्यालयको खातामा रकम पठाएपछि विद्यालयमार्फत विक्रेतालाई झुक्तानी गरिनेछ ।

यस वर्ष सबै वित्रेताबीच सहकार्य गरेर समयमै किताब पुर्‍याउन लागिपरेको विनोद बुक सेन्टरका धनञ्जय अधिकारीले सुनाए । उनका अनुसार कक्षा १ देखि ५ सम्म ३ हजार ५ सय सेट किताब ल्याइएको छ । ६ कक्षादेखि १० सम्म २ हजार ५ सय सेट पुर्‍याइएको उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार ३० हजार सेट किताब सदरमुकाम पुगेका छन् ।

जिल्लाका ३ नगरपालिका र ६ गाउँपालिकामा २ सय ९२ विद्यालयका ५४ हजारभन्दा बढी विद्यार्थी छन् । कतिपय विद्यालयले पुरानै पुस्तक प्रयोग गर्छन् । सबै किताब ल्याएर बिक्री नभएपछि समस्या हुने भएकाले ५४ हजार थान किताब नल्याएको विक्रेताको भनाइ छ । जिल्लामा पाठ्यपुस्तक खरिदका लागि स्थानीय तहले करिब २ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेका छन् ।

किताब ढुवानी र बिक्रीबापत १८ प्रतिशत रकम विक्रेताले पाउँछन् । कतिपय विद्यालयले पाठ्यफुस्तकको रकम समयमा नदिने, धेरै विक्रेता हुँदा अनावश्यक बार्गेनिङ गर्ने, वित्रेताले पनि कुनै कक्षाको बढी सेट उठाउने तथा कुनै कक्षाको थोरै ल्याउने हुँदा यसअघि अपुग हुने गरेको बराल बुक सेन्टरका भानुभक्त बरालले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

तागे संक्रान्तिको रौनक

एलपी देवकोटा

जुम्ला — नयाँ वर्षसँगै तागे संक्रान्तिको रौनक सुरु भएको छ । नयाँ वर्षलाई साबिक कर्णालीवासीले तागे संक्रान्तिका रूपमा मनाउने गरेका छन् । जिल्लामा खस समुदायका विवाहित महिलाले आफ्नो पतिको दीर्घायुको कामना गर्दै तागा लगाएर नयाँ वर्ष मनाउने चलन छ ।

जुम्ला सदरमुकाम खलंगामा नयाँ वर्षका अवसरमा तागा लगाइँदै । तस्बिर : एलपी/कान्तिपुर

वर्षको सुरुको दिन महिलाले लगाएको तागा कात्तिक ६ गते विधिपूर्वक पूजाआजा गरी विसर्जन गर्ने परम्परा छ । जुम्लामा तागे संक्रान्ति मनाउने चलन मल्ल सामाज्य कालदेखि खस समुदायबाट सुरु भएको स्थानीय जानकार बताउँछन् । कल्याल राज्यकालमा पूर्णरूपमा यो पर्व विकसित भएअनुसार नै अहिलेसम्म कायमै रहेको स्थानीय जानकार एवं संस्कृतिविद् रमानन्द आचार्यले बताए ।
‘तागे संक्रान्तिमा महिलाले तागा लगाइसकेपछि मंगलसूचक मंगलगानको देउडा खेलेर रमाउने चलन छ,’ उनले भने, ‘यो पर्वमा खाइने मुख्य वस्तु पुवा हो । चामलको पिठोलाई भुटेर मह र बेसारमा मुछेर पुवा पकाइन्छ ।’ ब्राह्मणले विधिपूर्वक पूजाआजा गरेको सात रङको २१ वटा गाँठा भएको तागा विवाहित महिलाले लगाउने गर्दछन् ।

सुरुमा तागे संक्रान्ति ब्राह्मण समुदायले मात्रै मनाउने गरे पनि अहिले सबै जातिमा लोकप्रिय बन्दै गएको आचार्यले सुनाए । गाउँका मुखिया, नायक र जान्नेसुन्नेको घरमा गएर पूजाआजा गरी महिलाले तागा लगाउने गरेको उनले जनाए । आचार्यका अनुसार तागा लगाएपछि ‘अब कामका दिन आए, कृषि कर्म गर्न कम्मर कसौं भन्ने’ सन्देश तागाले दिने गरेको छ ।

स्थानीय जानकार पूर्णसिंह कठायतका अनुसार तागाले धानखेतीको सुरुवातको सन्देशसमेत दिने गर्छ । ‘तागा लाएसँगै किसान धानको ब्याड राख्नेलगायत काममा लाग्छन्,’ उनले भने, ‘कात्तिक ६ गते तागा विसर्जन गरेपछि अब धान काट्ने समय भयो भन्ने हुन्छ ।’ उनका अनुसार पतिको दीर्घायुका लागि तागा लगाउने चलन आसपासका जिल्लामा पनि बढेको छ ।

स्थानीय शिवकन्या अधिकारीका अनुसार नयाँ वर्षको दिन बिहानै घरमा तागा लगाएपछि महिला सार्वजनिक स्थानमा जम्मा हुने गर्छन् । ‘सामूहिक रूपमा देउडा गाएर तागे संक्रान्ति मनाउँछौं,’ उनले भनिन्, ‘सासू र बुहारीले सुखदुःखका कुरा देउडामार्फत पोख्ने चलन पहिलेदेखि चलिआएको छ ।’

प्रकाशित : वैशाख २, २०७६ ०९:५०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT