विपन्न बालबालिकालाई स्थानीय नेताको अभिभावकत्व

तुलाराम पाण्डे

कालिकोट — गत वर्ष साविक एमाले जिल्ला अध्यक्ष नगिन्द्र शाहीले अभिभावकत्व लिएका सुशील वादी ७६ प्रतिशत अंक ल्याएर कक्षा २ मा गएका छन् । सात वर्षको उमेरमा खाडाचक्र १ मान्म बजार बस्ने सुशीललाई शाहीले ड्रेस, झोला, कापी कलमलगायत विद्यालय सामग्री उपलब्ध गराएर स्थानीय महादेव आधारभूत विद्यालय बालमन्दिरमा कक्षा १ मा भर्ना गराएका थिए । 

‘सुशीलको पढाइ राम्रो छ,’ कक्षा शिक्षक अप्सरा शाहीले भनिन्, ‘विद्यालय पनि नियमित आउँछन् ।’ २६ बालबालिका रहेको कक्षा १ मा उनी ८ औं स्थानमा कक्षा उन्नति गर्न सफल भएको शिक्षक कमलबहादुर शाहीले बताए । उनको अभिभावकत्व लिएका शाहीको निरन्तरको सहयोगले विद्यालय पनि नियमित छन् ।

छोराले प्रगति गरेको देखेर सुशीलका बुवा कृष्ण र आमा सुर्जकला खुसी छन् । दैलेखबाट बसाइ सरी मान्मा आएका ४० परिवार वादी समुदाय गिट्टी कुट्ने र भारी बोक्ने काम गर्छन् । समुदायबाट एसईईसम्म २ छात्रामात्र पुगेका छन् । अन्यले बीचैमा पढाइ छाड्ने गरेको बालमन्दिरका प्रअ नन्दाशाहीले बताइन् ।

त्यस्तै, तिलागुफा नगर प्रमुख रतनबहादुर शाहीले अभिभावकत्व लिएर कक्षा ३ माभर्ना गराएका तिलागुफा १ नाग्मका विनोद दमाई गत पुस पहिलो साता वार्षिक परीक्षामा सामेल भएर पास पनि भए । हिउँदे बिदा हुने तिलागुफा १ स्थित जगन्नाथ आधारभूत विद्यालय नाग्मले गत फागुनमा भर्ना सुरु गरे पनि उनी अभिभावकसँगै भारत गएकाले अहिलेसम्म नफर्किएको प्रधानाध्यापक विमला ढुंगानाले बताइन् ।

बुवासँगै ज्याला मजदुरी गर्न भारत गएर घर फर्किएका १२ वर्षीय विनोदलाई गत वर्षको असारमा तिलागुफा नगर प्रमुख शाहीले संरक्षकको रुपमा विद्यालय भर्ना गराएका थिए । उनी हिउँदे सिजनमा गाउँमा चिसो हुने भएकाले जाडो छल्न र कमाई गर्न भारत गएर नफर्किएको प्रअ ढुंगानाले बताइन् । गत वर्ष विद्यालय बाहिर रहेका १ सय ९ बालबालिका विद्यालय भर्ना भएकोमा अधिकांश नियमित विद्यालय जाने गरेको जिल्ला शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइले जनाएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७६ १०:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नगरपालिकामा सहयोगीको भीड

कान्तिपुर संवाददाता

दैलेख — सदरमुकामस्थित नारायण नगरपालिकामा अन्य कर्मचारी विरलै भेटिन्छन् । कार्यालय सहयोगीको भने भीड हुन्छ । माथिल्लो तहका कर्मचारी अभाव झेलिरहेको नगरमा कार्यालय सहयोगीचाहिँ धेरै नै छन् ।

खारेजी भएका अधिकांश कार्यालयका सहयोगी नगरमा पठाइएपछि भीडभाड भएको हो । यसअघि नगरपालिकाले समेत केही सहयोगीलाई करारमा लिएको थियो । यतिबेला नगरमा ३१ जना कार्यालय सहयोगी कार्यरत छन् । स्थायी र करारका ७० कर्मचारी
कार्यरत रहेको नगरपालिकाका अधिकांश फाँट सहयोगीका भरमा छन् ।

५० जनाको दरबन्दी रहेको नगरमा समायोजनपछि ८३ कर्मचारी विवरण पुगेको छ । तलबमा मात्रै मासिक २० लाख रुपैयाँ खर्च हुने गरेको लेखा शाखाले जनायो । दक्ष कर्मचारी अभावले पूर्वाधार तथा अन्य विकास निर्माणका कामले तीव्रता लिन नसकेको जनप्रतिधिको गुनासो छ । नगरमा अहिले तीन सय २३ योजना छन् । चालू वर्षमा ४९ करोड ६७ लाख रुपैयाँ बिनियोजन गरेको नगरमा अहिलेसम्म ३४ दशमलव ६५ प्रतिशत रकम खर्च भएको छ ।

नगरपालिका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत जगत बस्नेतले माथिल्ला तहका कर्मचारीको संख्या न्यून हुँदा सेवा प्रवाहमा असर परेको बताए । उनले माथिल्ला तहका कर्मचारी नहुँदा विभिन्न फाँटको जिम्मा सहयोगीलाई दिनुपर्ने बाध्यता रहेको जनाए । ‘कर्मचारी सरुवा भई आउने जाने क्रम बढी भएकाले पनि सेवा प्रवाहमा असर परेको छ,’ उनले भने, ‘जिल्लाका ११ स्थानीय तहमध्ये सबैभन्दा बढी कर्मचारी सरुवा हुने यही हो, जसले कार्यसम्पादनमा असहजता आएको छ ।’

नगरमा अधिकांश करारका कर्मचारी छन् । करारमा राखिएकासमेत जनप्रतिनिधिका आफन्त, कार्यकर्ता र पहुँचका व्यक्तिमात्र भएकाले कामकाज प्रभावकारी नभएको स्थानीयको गुनासो छ । प्रतिस्पर्धाका आधारमा कर्मचारी भर्ना नगरिएकाले मनपरी भएको सेवाग्राहीको आरोप छ ।

नगर प्रमुख रत्नबहादुर खडकाले माथिल्ला तहका प्राविधिक कर्मचारी अभावले नगरको विकासले गति लिन नसकेको बताए । उनका अनुसार कर्मचारी अभाव हल गर्न करारमा भर्ना गर्न खोजे पनि समायोजनका कारणविज्ञापन रद्द गरिएको थियो ।‘अन्य सरकारी कार्यालयले पनि कार्यालय सहयोगीलाई मात्र नगरमा पठाएकाले कामकाज प्रभावकारी हुन नसकेका हुन्,’ उनले भने, ‘समायोजनपछि झन अलमल छ ।’

एक वडामा एक प्राविधिक राख्ने योजना बनाएको नगरपालिकामै प्राविधिकको अभाव छ । नगर प्रमुख खडकाले नयाँ नीतिमा सबै योजनाको डिपिआर गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिए पनि बजेट नहुँदा समस्या भएको बताए । ‘माथिल्ला सरकारको पोलिसी नगर सभाभन्दा पछि आयो,’ उनले भने, ‘हामीले डिपिआर गर्ने बजेट विनियोजन गरेका थिएनौं, यही कारण योजना सञ्चालनमाअसर परेको छ ।’

प्रकाशित : वैशाख ५, २०७६ १०:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्