३५ वर्ष पुरानो योजनाकै भर

कान्तिपुर संवाददाता

जुम्ला — निर्माणाधीन ठिन्के जलविद्युत् आयोजना समयमै पूरा नहुँदा स्थानीय ३५ वर्ष पुरानै योजनाकै भरमा बस्नु परेको छ  । जुगाडखोला साना जलविद्युत् आयोजना जीर्ण बन्दै गएपछि खलंगाबासी दैनिक लोडसेडिङको चर्को मार भोग्न बाध्य छन्  ।

विद्युत्को भारले थाम्न नसक्नेगरी ग्राहक बढेपछि स्थानीयले वैकल्पिक व्यवस्था गर्न थालेका हुन् । ठिन्केबाट एक सय किलोवाट क्षमताको विद्युत् उत्पादन गर्नेगरी निर्माण काम थालिएको छ । साविक चन्दननाथ गाविसलाई केन्द्रित गरी पाँच सय घरधुरीका लागि ०४० सालमा जुगाडखोलाबाट विद्युत् उत्पादन गरिएको थियो ।

अहिले उक्त योजनाबाट २ हजार ९ सय घरमा लाइन जडान गरिएको छ । जुगाड खोलामा पानीको बहाब घटदै गएपछि विद्युत उत्पादन घटदा स्थानीय थप समस्यामा परेका हुन् । चन्दननाथ नगरपालिकामा अहिले विद्युतको समस्या विकराल बन्दै गइरहेको छ । एक दिन बिराएर बत्ती आउने गरे पनि दिउँसो केही घण्टामात्रै बल्ने गरेको छ । सदरमुकाममा विद्युत् आउने र जाने निश्चित हुँदैन ।

एक गाउँका लागि उत्पादन गरिएको दुई सय किलोवाट विद्युत्ले खलंगा बजारलाई भरथेग गरिरहेको छ । ०४० सालमा प्राधिकरणले सुरु गरेको आयोजना लामो सयमसम्म जाल्पा हाइड्रोले सञ्चालन गर्‍यो । ०६० सालसम्म जाल्पाले सञ्चालन गरेको विद्युत् वितरण सन्तोषजनक नभएको, धेरै लोडसेडिङ व्यहोर्नु परेको भन्दै स्थानीयले उपभोक्ता समिति गठन गरेर विद्युत योजना सञ्चालन जिम्मा लिएका थिए ।

Citizen

उपभोक्ता समितिले जिम्मा लिएको केही समयसम्म सिएफएल चिमको प्रयोगले लोडसेडिङ घटे पनि केही वर्षयता फेरि बढेको स्थानीय किशोर न्यौपानेले बताए ।

‘हाइड्रोबाट उपभोक्ता समितिमा विद्युत जिम्मा आएपछि केही सुधार हुने आशा थियो,’ उनले भने, ‘तर समस्या जस्ताको तस्तै छ ।’ विद्युतको विकल्प नहुँदा जुम्लामा लगानी भित्रन नसकेको उनको भनाइ छ । साना जलविद्युत उपभोक्ता समिति अध्यक्ष विष्णुबहादुर बुढथापाले एउटा गाउँका लागि सुरु गरिएको योजना अहिले नगरका अधिकांश क्षेत्रमा बिस्तार गरिएकाले समस्या भएको जनाए ।

‘सुरुका वर्ष दुई सय किलोवाट विद्युत् उत्पादन हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘आयोजनाका सामग्री जीर्ण बन्दै गएकाले र पानीको बहाव घटदा एक सय २० किलोवाट मात्रै विद्युत उत्पादन हुन्छ ।’ उनका अनुसार ०४० सालमा ढाणथपला गाउँका लागि सुरु गरेको विद्युत् अहिले नगरपालिकाभरि फैलिएको छ । स्थानीय नेताले ०४६ देखि विद्युत् विकासको नारा लगाए पनि कुनै ठोस योजना सञ्चालन गर्न नसकेको उनले गुनासो गरे । उनले ग्राहक संख्या बढदै गए पनि उत्पादन घटिरहेकाले समस्या भइरहेको जनाए ।

तत्कालीन सांसद ललितजंग शाहीको पहल र भारतीय दूतावासको सहयोगमा आयोजनामा नयाँ मेसिन जडान गर्न दुई वर्षदेखि काम सुरु गरिएको छ । दूतावासको दुई करोड ६३ लाख रुपैयाँ सहयोगमा काम सुरु गरिए पनि पूरा नहुँदा स्थानीय समस्यामै छन् । अहिले एउटा टर्बाइन मेसिन परिवर्तन भइसकेको छ भने अर्को जडान थालिएको छ ।

विद्युत् नहुँदा जिल्लाका उद्योग फस्टाउन सकिरहेका छैनन् । सरकारी कार्यालयदेखि व्यवसायीले विद्युत्का लागि बैकल्पिक व्यवस्था गर्नुपर्ने बाध्यता छ । चन्दननाथ नगरपालिकाले विद्युत्लाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेको नगर प्रमुख कान्तिका सेजुवालले बताइन् ।

‘पुरानो विद्युत् योजनाको मर्मत वैशाखसम्म सकाउने लक्ष्य थियो, तर विविध कारणले ढिलो भयो,’ उनले भनिन्, ‘ठिन्के जलविद्युत् आयोजनाको निर्माण पनि तीब्र बनाइएको छ । अब छिट्टै खलंगाको उज्यालो सपना पूरा हुने विश्वास छ ।’ उनका अनुसार अहिले सञ्चालनमा रहेको साना जलविद्युतका दुईवटै टर्बाइन मेसिन परिवर्तन गरी दुई सय किलोवाट विद्युत् उत्पादन गर्ने लक्ष्य छ ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ १३:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सडक नखुल्दा सास्ती

कान्तिपुर संवाददाता

मुगु — खत्याड गाउँपालिका जोड्ने कालाकाँडा–गम्था सडक साढे तीन महिनादेखि बन्द हुँदा स्थानीयको जनजीवन कष्टकर बन्दै गएको छ  । पुसदेखि फागुनसम्म हिमपातले बन्द सडकमा चैतदेखि जुम्लाको लुम र बुडु गाउँवासीले अबरुद्ध गराएका हुन्  ।

लुम र बुडु गाउँवासीले सडक खन्दा खेतीयोग्य जमिनमा क्षति भएको भन्दै क्षतिपूर्ति मागसहित सडक बन्द गराएका थिए । निर्माण क्रममै उनीहरूले खोलापारिबाट सडक खन्न माग गरेका थिए । तर प्राविधिक स्टमेटअनुसार खनिएको थियो । स्थानीयले ६ वर्षअघिको माग बल्झाउँदै सडक बन्द गराएका हुन् ।

सडकमै पर्खाल लगाएर उनीहरूले बन्द गराएका छन् । यसले ग्रामीण क्षेत्रका लागि ढुवानी गरिएको खाद्यान्न, दैनिक उपभोग्य सामग्री र निर्माण सामग्री जुम्लाको गोठिज्यूला बजारमै राख्नु परेको छ । खत्याड गाउँपालिकाको मुख्य व्यापारिक केन्द्र गम्थामा दैनिक उपभोग्य वस्तु र खाद्यान्न अभाव हुन थालेको स्थानीयले बताए । गम्थामा सामान पाउन मुस्किल हुन थालेपछि स्थानीय उपभोक्ता बाजुराको बोल्टिक पुगेर खरिद गर्न बाध्य छन् । अभाव देखाउँदै स्थानीय व्यापारीले ७५ प्रतिशत मूल्य बढाउँदा उपभोक्ता मर्कामा परेका छन् ।

सडक नखुल्दा आफ्नो करिब डेढ करोडको समान गोठिज्यूलामै थन्किएको गम्थाका लोकराज दाहालले बताए । सडक अबरुद्ध हुँदा विकास निर्माणका काममा समेत बाधा परेको छ । निर्माण सामग्री लामो समयदेखि ढुवानी नहुँदा समस्या भएको वडा २ का अध्यक्ष लालबहादुर मल्लले सुनाए । ‘एक पोका तेल र एक किलो चिनी पाउनै समस्या हुन थाल्यो,’ उनले भने, ‘ढुवानी अभावमा औषधिसमेत अभाव भएको छ ।’

अबरुद्ध सडक खुलाउन कनकासुन्दरी गाउँपालिका जनप्रतिनिधिसँग आग्रह गरे पनि बेवास्ता भएको खत्याडका जनप्रतिनिधिले बताए । गाउँपालिका अध्यक्ष उब्जन शाहीले पटकपटक आग्रह गरिए पनि बेवास्ता भएको आरोप लगाए । उनका अनुसार प्रतिनिधिसभा सदस्य गोपाल बमसहितको टोलीले मंगलबार गोठिज्यूला पुगेर स्थानीयसँग छलफल थालेको छ । सडक बन्द हुँदा स्थानीय घण्टौं हिड्न बाध्य छन् ।

प्रकाशित : वैशाख ११, २०७६ १३:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT