३ घण्टा हिँडेर विद्यालय

आफ्नो गाउँको विद्यालयको तह घटुवा भएपछि निम्न मावि र मावि तह पढ्ने विद्यार्थीले टाढाको गाउँ धाउनुपरेको हो ।
विप्लव महर्जन

सल्यान — शारदा नगरपालिका–११, पेदीखोलाका बालबालिका ३ घण्टा हिँडेर विद्यालय जान बाध्य छन् । गाउँमा सञ्चालित विद्यालयको तह घटेपछि बालबालिकालाई आफ्नो गाउँभन्दा टाढा हिँडेर हिवल्चा जानुपर्ने बाध्यता भएको हो । 

साविक जिल्ला शिक्षा कार्यालयले अनुमति दिएपछि पेदीखोलाको जनसेवा सामुदायिक विद्यालयमा २०६६ देखि ०७३ सम्म निम्न माध्यमिक र माध्यमिक तहको पठनपाठन भयो । दुई वर्ष विद्यालयका छात्रछात्राले गाउँमै कक्षा १० सम्म अध्ययन गरे । तर, अहिले प्राथमिक तह मात्र सञ्चालन भएपछि बालबालिका हिवल्चाको महेन्द्ररत्न माविमा आइ पढ्न बाध्य छन् । निजी स्रोतमा भर्ना भएका शिक्षकले तलब नपाउँदा विद्यालय कक्षा १० बाट एकैपटक प्राथमिक तहमा झरेको हो ।

कक्षा ८ की छात्रा विमला रोकाले गाउँमा माथिल्लो तहको विद्यालय नहुँदा सास्ती भोग्नुपरेको बताइन् । विद्यालय जान बिहानै घरबाट हिँड्नुपर्ने बाध्यता भएको उनको गुनासो छ । ‘बिहान ७ बजे नै घरबाट हिँड्नुपर्छ,’ उनले भनिन्, ‘विद्यालयबाट फर्कंदा झमक्कै साँझ पर्छ, होमवर्क गर्नसमेत समस्या हुने गरेको छ ।’

कक्षा ६ देखि १० सम्मको पढाइका लागि गाउँका करिब ५० बढी विद्यार्थी हिवल्चा जाने गरेका छन् । कक्षा ९ मा अध्ययनरत रमेश बस्नेतले विद्यालय टाढा भएका कारण घरमा पर्याप्त अध्ययन गर्न नपाइने बताए । ‘बाटोभरि सल्लाका कुसुम झरेकाले चिप्लिने जोखिम मोलेर विद्यालय जाने गरेका छौं,’ उनले भने, ‘जंगलको बाटो भएकाले एक्लै विद्यालय आउजाउ गर्न समस्या छ ।’ पेदीखोला छत्रेश्वरी, त्रिवेणी गाउँपालिका र शारदा नगरपालिकाको संगमस्थल हो ।

गाउँको विद्यालयमा निम्न माध्यमिक र माध्यमिक तहको पढाइ नहुने भएपछि कक्षा ५ उतीर्ण भएका बालबालिकाले पढाइ छोड्ने क्रम बढिरहेको विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष छविलाल रावतले बताए । उनका अनुसार शिक्षक अभावका कारण माथिल्लो तहको कक्षा सञ्चालन हुन नसक्दा तह घटाइएको हो ।

उनले बालबालिका अन्यत्र पढ्न जान थालेपछि तीन स्थानीय तहको केन्द्र मानिने पेदीखोला सुनसान हुन थालेको बताए । उनले तह बढाउने तयारी थाले पनि शिक्षक अभावमा आफूहरूको योजना पूरा हुन नसकेको गुनासो गरे ।

उनका अनुसार कक्षा १० सम्म अध्ययन गर्न महेन्द्र माविमा जाने विद्यार्थीलाई ‘प्लस टु’ पढ्न भने श्रीनगर जानुपर्ने बाध्यता छ । उनले श्रीनगरमा पढ्दै आइरहेका विद्यार्थीलाई कोठा भाडामा लिएर अध्ययन गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको जनाए ।

माथिल्लो तह हटेपछि विद्यालयमा विद्यार्थीको संख्यासमेत घटै गइरहेको छ । स्थानीय नेत्रवीर पुनले गाउँकै विद्यालयको तह बढाउन अभिभावकले धेरै प्रयास गरे पनि सफल नभएको बताए । ‘विद्यालयको तह घटेपछि फर्निचर र अन्य शैक्षिक सामग्री त्यत्तिकै थन्किएका छन,’ उनले भने, ‘निम्न माध्यमिक र माध्यमिक तह पठनपाठन भएका भवन प्रयोगविहीन छन् ।’ भौतिक पूर्वाधार पर्याप्त भए पनि शिक्षक अभावले आफूहरूको प्रयास सफल हुन नसकेको उनी बताउँछन् ।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक तोरणप्रसाद बुढाथोकीले कक्षा ५ सम्म सञ्चालित विद्यालयमा अहिले ५० विद्यार्थीले अध्ययन गरिरहेको जानकारी दिए । उनका अनुसार विद्यालयमा दुई जना शिक्षकको मात्र स्थायी दरबन्दी छ । एक शिक्षक निजीस्रोतमा राखिएको उनको भनाइ छ ।

उनका अनुसार शिक्षक नहुँदा कक्षा ४ र ५ र कक्षा २ तथा २ र ३ का विद्यार्थीलाई सँगै राखेर पढाउने गरिएको छ । ‘अभिभावक र विदेशमा बस्दै आएका स्थानीयको सहयोगमा ०६६ देखि ०७३ सालसम्म माध्यमिक तह सञ्चालन गरेका थियौं,’ उनले भने, ‘निजी तहका शिक्षकले विद्यालय छोडेपछि सहयोगको सदुपयोग हुन सकेको छैन । भौतिक पूर्वाधार पर्याप्त भए पनि अधिकांश सामग्री प्रयोगविहीन छन् ।’

विद्यालयका अनुसार निजी स्रोतमा राखिएका शिक्षकलाई २ लाख रुपैयाँ बढी तलब दिन अझैं बाँकी छ । २०४६ सालमा स्थापना गरिएको विद्यालयलाई २०६६ सालमा निम्न माध्यमिक बनाइएको थियो । दुई वर्ष विद्यालयमा माध्यमिक तह सञ्चालन भएको हो ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

उपभोक्ताको लगानीमा सडक

कान्तिपुर संवाददाता

सल्यान — बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका–६ का स्थानीयले आफ्नै लगानीमा एक किलोमिटर सडक निर्माण गरेका छन् । स्थानीय सरकार र विभिन्न निकायलाई पटकपटक सडक निर्माण गर्न अनुरोध गरिए पनि बेवास्ता भएपछि स्थानीयले आफ्नै लगानी र श्रमदानमा सडक निर्माण गरेका हुन् । 

कुवाखोला हुँदै साउनेडाँडासम्मको एक किलोमिटर सडक निर्माणका लागि २२ घर परिवारले एक लाख १५ हजार रकम संकलन गरेका थिए । केही रकम अपुग भएपछि स्थानीयले सडक निर्माणका लागि श्रमदानसमेत गरेका हुन् । सडक निर्माणपछि विरामीलाई स्ट्रेचरमा बोकेर अस्पताल पुर्‍याउनुपर्ने बाध्यताको अन्त्य भएको छ ।

सडक निर्माणपछि कृषिजन्य उत्पादनले बजार पाउने र दैनिक उपभोग्य सामग्री ढुवानीमा सजिलो हुने स्थानीयको अपेक्षा छ । सरकारी निकायमा गरिएको पटकपटकको अनुरोधलाई बेवास्ता गरिएपछि उपभोक्ता नै सडक निर्माणमा जुटेको स्थानीय छविलाल नाथले बताए । उनले राजनीतिक पहुँच नहुँदा गाउँ विकासमा पछाडि परेको गुनासो गरे ।

उनले निर्माण गरिएको सडकलाई ६ मिटर चौडा बनाएर बाह्रै महिना गाडी सञ्चालन हुनयोग्य बनाइने जनाए । नगरका अधिकांश गाउँमा सडक सुविधा भए पनि आफूहरू लामो समयदेखि विकासबाट बञ्चित भएको उनको भनाइ छ ।

बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका प्रमुख गोविन्दकुमार पुनले स्थानीयले आफ्नो सडक आफै बनाउनु उदाहरणीय भएको बताए । ‘विकास निर्माणको काममा कसैलाई काखा र पाखा गरिएको छैन,’ उनले भने, ‘नगरमा आउने सिमित बजेटले सबैतिर भ्याउनुपर्ने बाध्यताका कारण गाउँसम्म सडक निर्माण गर्न सकिएको थिएन ।’ उनले उपभोक्ताले निर्माण गरेको सडक स्तरोन्नतिका लागि नगरपालिकाले आवश्यक बजेटको व्यवस्था गर्ने जानकारी दिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३०, २०७६ ०९:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT