प्राङ्गारिक बीउ उत्पादन सुरु

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — जिल्लामा प्राङ्गारिक बीउ उत्पादन थालिएको छ । मुसीकोट नगरपालिका ४ स्थित तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्र चाँपाले प्राङ्गारिक तरकारीको बीउ उत्पादन थालेको हो ।

रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिका ४ स्थित तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्र चाँपाले सुरु गरेको प्राङ्गारिक तरकारी खेती । तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

रासायनिक विषादी तथा रासायनिक मलबाट उत्पादित बीउ तथा तरकारीले मानव स्वास्थ्य र पर्यावरणमा समेत असर पारेको भन्दै केन्द्रले यो वर्षदेखि प्राङ्गारिक तरकारीको खेती सुरु गरेको हो । पहिलोपटक केही जग्गामा सिमीको बीउ उत्पादन थालिएको केन्द्रकी नायब प्राविधिक सहायक सुशीला शाहले बताइन् । उनका अनुसार प्राङ्गारिक विषादी तथा मलको प्रयोग गरी बीउ उत्पादन थालिएको हो ।

प्राङ्गारिक खेतीका लागि १० जातका स्थानीय चिज–वस्तुको प्रयोग गरी विषादी बनाइएको छ । हरियो खुर्सानी, लसुन, प्याज, अदुवा, सरिफा, कास्टर, बेल, निम, धतुरो मिसाएर विषादी बनाइएको शाहले बताइन् । उनका अनुसार विषादीले विशेष गरी किरा भगाउने काम गर्छ भने ढुसीबाट लाग्ने रोगबाट बचाउँछ । ‘यो बायोपेस्टिसाइट विषादी हो,’ उनले भनिन्, ‘प्राङ्गारिक खेतीसम्बन्धी तालिम लिएर आएपछि यो सुरु गरिएको हो ।’

शाहका अनुसार केन्द्रले वानस्पतिक विषादी पनि बनाएको छ । बकाइनो, तितेपाती, बनमारो, असुरो, केतुके, निम, बेललगायत वनस्पति तथा गाईको गहुँतसमेत मिसाएर वानस्पतिक विषादी बनाइएको शाहले जानकारी दिइन् । प्राङ्गारिक खेतीकै लागि केन्द्रले डि–कम्पोजर पनि बनाएको छ । गुड (भेली) वेस्ट, डिकम्पोजर तथा पानी मिसाइ डि–कम्पोजर बनाइएको हो । यसले प्राङ्गारिक खेती र मल दुवैको काम गर्ने गर्दछ ।

२०३५ सालमा समशितोष्ण तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्रको नामबाट स्थापना भएको केन्द्रले पहिलोपटक प्राङ्गारिक खेती थालेको हो । राष्ट्रिय आलु तरकारी तथा मसला बाली विकास केन्द्र खुमलटारको सहयोगमा प्राङ्गारिक खेती सुरु गरिएको छ । केन्द्रले प्राङ्गारिक खेतीका लागि कम्पोस्ट मल पनि बनाउन थालेको छ ।

फार्मभित्रै कम्पोस्ट खाडलबाट र भ्रमिक कम्पोस्ट मल तयार हुँदै छ । केन्द्रका प्रमुख रवीन्द्रनाथ चौवेले केन्द्र स्थापना भएको ४० वर्षपछि प्राङ्गारिक खेती सुरु गरिएको बताए ।

प्रकाशित : असार २, २०७६ १०:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

२५ सयलाई रोजगारी

भीमबहादुर सिंह

जाजरकोट — जिल्लाका सातवटै स्थानीय तहमा प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम सुरु भएको छ । कार्यक्रमअर्न्तगत पहिलो चरणमा जाजरकोटका २५ सय युवा/युवती रोजगारीमा जोडिएका छन् । 

भेरी नगरपालिका ३, थाप्लेचौरमा प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमको सुरुवात गर्दै नगरप्रमुख चन्द्रप्रकाश घर्ती । तस्बिर : भीमबहादुर/कान्तिपुर

कार्यक्रमको मापदण्डअनुसार १८ देखि ५९ वर्ष उमेर समूहका बेरोजगार रोजगारीमा जोडिएका हुन् । भेरी नगरपालिकाका प्रमुख चन्द्रप्रकाश घर्तीले आइतबार कार्यक्रम आरम्भ गरे । वडा ३, थाप्लेचौरमा गोरेटो बाटोको निर्माणसँगै कार्यक्रम थालनी गरिएको हो । बेरोजगारलाई वर्षमा सय दिन रोजगारी दिने उद्देश्यले सञ्चालनमा आएको कार्यक्रममार्फत थाप्लेचौरदेखि स्याँलासम्मको गोरेटो बाटो निर्माण हुनेछ । नगरपालिकाले रोजगार कार्यक्रमलाई १३ वटै वडामा सञ्चालन गरिएको जनाएको छ ।

त्यस्तै शिवालय गाउँपालिकाले पनि गत साता प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमअर्न्तगत वडा १ र ९ बीचको मोर्कखोला कजवे निर्माण सुरु गरेको थियो । भेरी नगरपालिकामा रोजगारीका लागि ७५ सयले बेरोजगारले आवेदन दिएको रोजगार संयोजक रेश्मी राईले बताइन् । प्राप्त आवेदनका आधारमा भेरीले साढे ५ सय जनालाई पहिलो चरणमा रोजगार दिएको उनको भनाइ छ ।

‘रोजगारीका लागि १३ वटै वडामा योजना छनोट गरी निर्माण सुरु गरिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘प्रत्येक वडामा ४ लाखका दरले रोजगार कार्यक्रमअन्तर्गत बजेट विनियोजन गरिएको छ ।’ कार्यक्रमका लागि गोरेटो बाटो, सरसफाइ, भवन, खानेपानी, व्यवसायिक कृषि उत्पादन, सिँचाइ, नदी नियन्त्रणलगायत योजना छनोट भएका छन् । एउटा वडामा १५ देखि ३० बेरोजगारले दैनिक ६ सय ५० देखि ८ सय रुपैयाँ ज्याला पाउनेगरी रोजगारी पाएको उनले बताइन् ।

कार्यक्रमअनुसार मजदुरले दैनिक ७ घण्टा काम गरेबापत ज्याला पाउनेछन् । कार्यक्रमका लागि भेरी नगरपालिकामा ५३ लाख बजेट उपलब्ध भएको छ । भेरीले कार्यक्रमका लागि १३ योजना निर्माण गर्ने जनाएको छ । कार्यक्रमबाट जिल्लाभर पहिलो चरणमा २५ सय बेरोजगारले २० दिनसम्म रोजगारी पाउने देखिएको छ ।

प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमका लागि नलगाड नगरपालिकामा ४२ लाख, कुशे गाउँपालिकामा ३६ लाख, शिवालयमा २९ लाख र बारेकोट गाउँपालिकामा ३३ लाख रुपैयाँ अख्तियारी आएको छ । कार्यक्रमका लागि जिल्लामा साढे २ करोड बजेट भित्रिएको छ ।

बजेटको ७० प्रतिशत रकम श्रमिक ज्याला र अन्य रकम औजार तथा सामग्री खरिदलगायत कार्यमा खर्च हुने भएको छ । रोजगारीका लागि ७ स्थानीय तहमा ३० हजार बढीले आवेदन दिएको पाइएको छ ।

प्रकाशित : असार २, २०७६ १०:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्