नदीले बगाएको फेरी अलपत्र

विप्लव महर्जन

सल्यान — गत वर्ष बर्खामा भेरी नदीमा आएको बाढीले बगाएको फेरी बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका ११, सिस्नेपातलमा अलपत्र परेको छ । बाढीले बगाएर ल्याएको फेरी संरक्षण अभावमा नदी किनारमा बेवारिसे बनेको हो । 

बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिकाको सल्लीबजारबाट जाजरकोट जाने गाडी तार्न भेरी नदीमा फेरी जडान गरिएको थियो । फेरी बगाएको १ वर्ष भइसक्दा पनि सम्बन्धित निकायले चासो नदिएका कारण बेवारिसे बनेको हो । बाढीले फेरीलाई सल्लीबजारदेखि करिब २ किमि तलसम्म बगाएको छ । सल्लीबजार हुँदै जाजरकोट जाने सडकमा पुल बनेपछि फेरी अन्यत्र स्थानान्तरण गरिएको थिएन ।

अलपत्र अवस्थामा रहेको फेरी बाढीले बगाएपछि थप बेवारिसे बनेको छ । सल्लीबजार(जाजरकोट सडक खुलेपछि भेरीमा करिब ३० लाख रुपैयाँमा फेरी निर्माण गरिएको थियो । नदी किनारमा फेरीसहित गाडी तार्न प्रयोग गरिने अन्य सामग्री पनि खिया लागेर जीर्ण बन्दै गएको छ ।

सिस्ने पातलका बमबहादुर रानाले सुरुमै फेरी अन्यत्र स्थानान्तरण गरिएको भए प्रयोगमा आउनसक्ने बताए । उनले भेरीमै पुल नभएको अन्य स्थानमा फेरी स्थानान्तरण गर्न सरकारी निकायसँग आग्रह गरे । भेरीले बगाएर ल्याएको फेरी अहिले काम नलाग्ने बनेको सिस्नेपातालका भद्रबहादुर थापा बताउँछन् ।

भेरीले वर्षायाममा बगाएका ढुंगा लागेर फेरीका विभिन्न सामग्री भाँचिएको उनको भनाइ छ । ‘अहिले फेरी फोटो खिच्ने साधन मात्र बनेको छ,’ उनले भने, ‘फेरी अलपत्र पर्दा लाखौंको सरकारी लगानी खेर गएको छ ।’ सल्लीबजारबाट जाजरकोट जान फेरीबाट गाडी तारेका स्थानीय चन्द्रबहादुर थापाले यसको स्थानान्तरण समयमै नहुँदा सरकारी बजेट दुरुपयोग भएको बताउँछन् । उनले यो वर्षको बर्खामा पनि फेरी अन्यत्र बग्ने खतरामा रहेको जनाए ।

उनले फेरी मर्मत गरी सञ्चालन गर्न सकिने अवस्थामा रहेको जानकारी दिए । ‘माथिका केही भाग भाँचिएका छन्,’ उनले भने, ‘तर मर्मत गरी तत्कालै सञ्चालनमा ल्याउन सकिने अवस्थामा छ ।’
छिन्चु–सल्लीबजार–जाजरकोट सडक निर्माणपछि सडक डिभिजन कार्यालय सुर्खेतले २०६० मा फेरी जडान गरेको थियो । झन्डै १२ वर्ष फेरीबाटै जाजरकोट जाने गाडी तारिएको थियो । पुल बनेपछि २ वर्षदेखि फेरी बन्द भएको हो । पुल नबन्दासम्म सुर्खेत, सल्यान र जाजरकोटका बासिन्दा फेरीबाट लाभान्वित थिए ।

प्रकाशित : असार २, २०७६ १०:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्राङ्गारिक बीउ उत्पादन सुरु

हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — जिल्लामा प्राङ्गारिक बीउ उत्पादन थालिएको छ । मुसीकोट नगरपालिका ४ स्थित तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्र चाँपाले प्राङ्गारिक तरकारीको बीउ उत्पादन थालेको हो ।

रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिका ४ स्थित तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्र चाँपाले सुरु गरेको प्राङ्गारिक तरकारी खेती । तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

रासायनिक विषादी तथा रासायनिक मलबाट उत्पादित बीउ तथा तरकारीले मानव स्वास्थ्य र पर्यावरणमा समेत असर पारेको भन्दै केन्द्रले यो वर्षदेखि प्राङ्गारिक तरकारीको खेती सुरु गरेको हो । पहिलोपटक केही जग्गामा सिमीको बीउ उत्पादन थालिएको केन्द्रकी नायब प्राविधिक सहायक सुशीला शाहले बताइन् । उनका अनुसार प्राङ्गारिक विषादी तथा मलको प्रयोग गरी बीउ उत्पादन थालिएको हो ।

प्राङ्गारिक खेतीका लागि १० जातका स्थानीय चिज–वस्तुको प्रयोग गरी विषादी बनाइएको छ । हरियो खुर्सानी, लसुन, प्याज, अदुवा, सरिफा, कास्टर, बेल, निम, धतुरो मिसाएर विषादी बनाइएको शाहले बताइन् । उनका अनुसार विषादीले विशेष गरी किरा भगाउने काम गर्छ भने ढुसीबाट लाग्ने रोगबाट बचाउँछ । ‘यो बायोपेस्टिसाइट विषादी हो,’ उनले भनिन्, ‘प्राङ्गारिक खेतीसम्बन्धी तालिम लिएर आएपछि यो सुरु गरिएको हो ।’

शाहका अनुसार केन्द्रले वानस्पतिक विषादी पनि बनाएको छ । बकाइनो, तितेपाती, बनमारो, असुरो, केतुके, निम, बेललगायत वनस्पति तथा गाईको गहुँतसमेत मिसाएर वानस्पतिक विषादी बनाइएको शाहले जानकारी दिइन् । प्राङ्गारिक खेतीकै लागि केन्द्रले डि–कम्पोजर पनि बनाएको छ । गुड (भेली) वेस्ट, डिकम्पोजर तथा पानी मिसाइ डि–कम्पोजर बनाइएको हो । यसले प्राङ्गारिक खेती र मल दुवैको काम गर्ने गर्दछ ।

२०३५ सालमा समशितोष्ण तरकारी बीउ उत्पादन केन्द्रको नामबाट स्थापना भएको केन्द्रले पहिलोपटक प्राङ्गारिक खेती थालेको हो । राष्ट्रिय आलु तरकारी तथा मसला बाली विकास केन्द्र खुमलटारको सहयोगमा प्राङ्गारिक खेती सुरु गरिएको छ । केन्द्रले प्राङ्गारिक खेतीका लागि कम्पोस्ट मल पनि बनाउन थालेको छ ।

फार्मभित्रै कम्पोस्ट खाडलबाट र भ्रमिक कम्पोस्ट मल तयार हुँदै छ । केन्द्रका प्रमुख रवीन्द्रनाथ चौवेले केन्द्र स्थापना भएको ४० वर्षपछि प्राङ्गारिक खेती सुरु गरिएको बताए ।

प्रकाशित : असार २, २०७६ १०:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्