राजधानीको चर्चाले बढ्यो कारोबार

मोहन बुढाऐर

धनगढी — प्रदेश–७ को स्थायी राजधानी र नामको बहस सुरु भएलगत्तै सम्भावित गोदावरी नगरपालिकामा घरजग्गा कारोबारीले घरघडेरीको मूल्य बढाउने र प्लटिङ गरेर बिक्री गर्न सुरु गरेका छन् ।

कैलालीको पूर्व–पश्चिम राजमार्गमा पर्ने गोदावरी नगरपालिकाको सदरमुकाम अत्तरिया चोक । तस्बिर :मोहन । कान्तिपुर

प्रदेश–७ को अस्थायी राजधानी धनगढीबाट गोदावरी नगरपालिकाको अत्तरिया सर्ने चर्चा चलेपछि घरजग्गा कारोबारीले उर्वरखेतलाई धमाधम प्लटिङ गरी ग्राहकलाई भिडाउने काम सुरु गरेका हुन् । ‘घरजग्गा खोज्नेहरूको आकर्षण पनि जता राजधानी उतैतिर बढी देखिन्छ,’ घरजग्गाको कारोबारी प्रभात चौधरीले भने, ‘अस्थायी राजधानी धनगढीमा बस्दा यता बढी प्लटिङ र खरिदबिक्री बढेको थियो । अहिले गोदावरी नगर क्षेत्रमा बढेको छ ।’

प्रदेश–७ को प्रदेशसभामा स्थायी राजधानी र नामांकनको विषयले प्रवेश पाइसकेको छ । त्यसका लागि प्रदेशसभाले सुझाव समिति बनाएको छ । उक्त समितिले साउन २१ भित्र सुझाव पेस गर्दैछ । उक्त छलफलसँगै गोदावरी आसपासको क्षेत्रको घरजग्गाको कारोबार बढेको चौधरी बताउँछन् । उनका अनुसार गोदावरीको तेघरी क्षेत्रमा बढी प्लटिङ भइरहेको छ । घरजग्गा कारोबारी पनि उतै बढी सक्रिय भएका छन् । दैनिक १०/१५ घरघडेरी गोदावरी नगरक्षेत्रमा खरिद बिक्री भइरहेको छ । उर्वरखेत प्लटिङ हुन थालेका छन् ।

दलालहरूले आफ्नो प्लटिङ भएको क्षेत्र नजिकका खुला तथा सार्वजनिक जग्गामा राजधानी बस्ने भन्दै ग्राहकलाई ठगेर घडेरी बेच्ने गरेका छन् । अर्काेतिर खेतवालाहरूलाई यो समयमा जग्गा प्लटिङ गरेर बिक्री गर्दा धेरै पैसा कमाउन सकिने लोभ दिएर कमाइखाने खेत प्लटिङ गराउन लागेको स्थानीय कैलाशकुमार जोशी बताउँछन् ।

‘दलालहरूको स्वघोषित राजधानी बन्ने ठाउँ गोदावरीको दस ठाउँमा छ,’ उनले भने, ‘गोदावरीको अत्तरिया क्षेत्रमा राजधानी बन्ने हल्लाको फाइदा घरजग्गा कारोबारीले मात्रै लिएका छन् ।’ एकाएक यहाँको घरजग्गाको भाउ चार गुनाले वृद्धि गरिदिएका छन् । तेघरी ब्यारेकदेखि अत्तरियासम्मको क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी कारोबार भएको छ । त्यस्तै पूर्व–पश्चिम राजमार्ग, धनगढी–अत्तरिया राजमार्ग क्षेत्रमा जग्गाको प्लटिङ बढी भएको छ ।

घरजग्गा कारोबारी गणेशबहादुर शाहीका अनुसार राजधानी बन्ने हल्लाले स्वाभाविक रूपमा घरजग्गाको मूल्य वृद्धि हुने बताए । ‘हामीले प्लटिङ गर्ने जमिन पनि कसैबाट खरिद गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘राजधानीको घोषणापछि प्लटिङका लागि लिइने खेत/जमिन महँगो पर्ने गएको छ ।’ उनले ग्राहकलाई सम्भावित राजधानीको आकर्षण देखाउनु कसैलाई ठग्ने काम नभएको बताए । तर सेवाग्राहीले दलालहरूले वास्तविक जग्गाधनीबाट लिएको भन्दा तेब्बर बढीले जग्गाको मूल्यमा वृद्धि गरेको गुनासो छ ।

अत्तरियाका वीरबहादुर घर्तीमगरले पनि राजधानीको मार्केट पिटेर जग्गाका दलालले अस्वाभाविक रूपमा जग्गाको मूल्य वृद्धि र उर्वरभूमिको प्लटिङ बढाएको बताए । उनी दलालको फन्दामा परेर कमाइखाने जग्गा बेचेर जग्गाधनी पनि ठगिएको बताउँछन् । स्थानीय सरकार सञ्चालन कार्यविधि २०७४ अनुसार नगरपालिकाबाट पास नभएका जग्गाको प्लटिङ हाललाई रोकिएको छ । तर दलालले अन्य तरिकाहरू अपनाएर जग्गाको प्लटिङ गरी बेचिरहेका छन् । ‘अंशियारको नाममा कित्ताकाट गरी जग्गा खण्डीकरण भइरहेको छ,’ प्रमुख दयानन्द जोशीले भने, ‘एक बिघा जग्गा दस–दस धुरको घडेरी बनाएर ४० कित्तामा खण्डीकरण भएको छ ।’

‘एउटा ठूलो परिवार सगोलमा रहेको देखाउँदै बाजेदेखि नातिसम्मको नाममा अंशबन्डा गरी कमाइ खाने खेतको खण्डीकरण पहिला हुन्छ,’ उनले भने, ‘खण्डीकरण भएको उक्त जग्गा दलालले पछि बिक्री गर्दै लैजाने गरेका छन् ।’ पछिल्लो समयमा प्रदेश–७ का पहाडी जिल्लाबाट तराई बसाइँसराइ गर्ने क्रम बढेको छ । ‘प्रदेश ७ को राजधानी पहाड सर्ने सम्भावना नभएकाले पहाड रितिन्छ,’ दोहोरो बसोबास गरिरहेका शिक्षक दुर्गादत्त पन्तले भने, ‘पैसा भएका परिवारहरूले एउटा सानो घर बनाउनसम्म पनि अत्तरिया र धनगढीतिर जग्गा किन्न थालेका छन् ।’ डडेलधुराका शिक्षक पन्तले हालसालै अत्तरियामा घडेरी किनेका हुन् ।

उनले डडेलधुरा या दिपायलमा राजधानीको सम्भावना देख्नेले आस मारिसकेकाले तराई झरेको बताए । ‘अझै पहाडमा राजधानी रहे तराई झर्ने क्रम रोकिन्छ,’ उनले भने,‘ पैसा भएका परिवारमात्रै नभएर त्यहाँका जमिन सस्तैमा बेचेर पनि राजधानी आसपास क्षेत्रमा झर्नेवाला छन् ।’ उनका अनुसार सुगमता रोजेर नभएर रोजगारीलगायतका अनेक सम्भावना देखेर राजधानी आसपास क्षेत्रमा घरजग्गा किन्न आउने गरेको बताए ।

स्थानीय बौद्धिक समाजका दिनेश भण्डारीले कैलालीको उर्वरभूमिको खण्डीकरण नरोकिए भविष्यमा प्रदेश–७ खाद्य संकट सिर्जना हुने बताए । ‘कैलाली र कञ्चनपुर प्रदेश–७ को प्रमुुख अन्न भण्डार हो,’ उनले भने, ‘यहाँको जमिन खण्डीकरण बढ्दो छ । यसलाई रोक्न जरुरी छ ।’ उनले जथाभावी भइरहेको प्लटिङले स्थानीय तह आफैंलाई ठूलो समस्या सिर्जना गर्नेसमेत बताए ।

Yamaha

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७५ १०:१४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

टीकापुरमा घट्यो व्यापार

गणेश चौधरी

टीकापुर — ‘टीकापुर घटनाले आक्रान्त बनेको टीकापुर अझै तंग्रिन सकेन’ शनिबार बिहान खडक चोक नजिकै रहेको आफ्नो साइकल पसल खोल्दै गरेका द्वारिका तिमिल्सिनाले चियाको अफर गर्दै भने ।

उनले भने, ‘घर बहाल तिर्नै मुस्किल छ । लगानी गरिहालियो । व्यापार छोडौं भएको सामान कता फाल्ने । निल्नु न ओकल्नु जस्तो छ ।’

कोठाभित्र राखिएका साइकल उनले आफ्ना साइकल मिस्त्रीलाई पसल अगाडि निकाल्न लगाए । नयाँ साइकल लहरै आकर्षक ढंगले लाइनमा सजियो । चिया पिउँदै तिमिल्सिनाले भने, ‘सधैंभरि यसैगरी साइकल निकाल्ने र साँझ थन्क्याउने काम मात्र हुन्छ । बिक्री शून्यप्राय: छ ।’ ‘टीकापुर घटनापछि करिब एक महिना कफर््यु लाग्यो । कफर््युका बेला सामान लिन टीकापुर बजार वरपरका बासिन्दा सीमावर्ती भारतीय बजार तिकुनिया गए । घटना सेलाएपछि पनि यो क्रम रोकिएन । अझै जारी छ,’ उनले भने ।

टीकापुर उद्योग वाणिज्य संघले केही दिनअघि यहाँको व्यापार सुधार्ने विषयमा छलफल गरेको थियो । त्यो छलफलबाट पनि उपलब्धि हुन नसकेको उनले बताए ।

तिमिल्सिनाका अनुसार महँगी पनि अति नै बढेकाले सस्तोको खोजीमा अधिकांश उपभोक्ता तिकुनिया नै जाने गरेका छन् । उनले भने, ‘टीकापुरका व्यापारी पूरै विस्थापित हुने अवस्था आएको छ । सरकारी तथा निजी क्षेत्र मिलेर पहल गर्न जरुरी छ ।’ टीकापुर घटना आरोपमा पक्राउ परेका थारूको मुद्दाको फैसला नहुनुले सामाजिक सद्भावले गति लिन नसकेको र सद्भाव अभावले बजारमा पनि किनबेच गर्नेको कमी रहेको स्थानीयको बुझाइ छ । नेपाली कांग्रेस कैलाली क्षेत्र नं. १ का अध्यक्ष भुवनेश्वर अधिकारी टीकापुर घटना आरोपमा जेलमा परेकाको अदालतले फैसला नगरेर अडकाइराखेर समस्या समाधान हुन नसकेको बताउँछन् ।

उनले भने, ‘घटनामा नाबालक पनि परे । प्रहरी पनि परे । थारू पनि पीडित भए । घटना आरोपमा थारूहरू जेलमा छन्, उनीहरूको चाँडो छिनोफानो हुन जरुरी छ ।’

नेकपाका स्थानीय नेता दानबहादुर विकले अदालत मौन भई बन्दीलाई अन्योलमा राखिरहेको बताए । उनले भने, ‘कि न्यायालयले स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने, कि टीकापुर घटना राजनैतिक घटना बनाउन जरुरी छ ।’ २०७२ भदौ ७ गते थरुहट, थारुवान माग गर्दै आन्दोलनरत आन्दोलनकारी र प्रहरीबीच भिडन्त भएको थियो । भिडन्तमा एसएसपी लक्ष्मण न्यौपानेसहित ८ प्रहरीको ज्यान गएको थियो । घटनास्थल नजिकै घरमा रहेका डेढवर्षे बालक टेकबहादुर साउदको पनि गोली लागि मृत्यु भएको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७५ १०:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT