तालिम प्राप्त कुकुर खोरमै

किशोरी हत्या प्रकरण
मोहन बुढाऐर

धनगढी — जघन्य अपराधका घटनाको अनुसन्धानमा प्रहरीले तालिम प्राप्त कुकुरको प्रयोग गर्छ । कञ्चनपुरकी १३ वर्षीया निर्मला पन्तको बलात्कारपछि भएको हत्या घटनामा भने कुकुरको प्रयोग नगरेको देखिएको छ ।

प्रदेश ७ को धनगढीस्थित कुकुर शाखामा रहेका तालिम प्राप्त कुकुर । तस्बिर : मोहन

प्रदेश ७ मा तालिम प्राप्त कुकुर छन् । नेपाल प्रहरीको धनगढीस्थित कुकुर शाखाका प्रमुख सई मदन गुरुङकाअनुसार टीकापुरको एउटाबाहेक अन्य कुनै पनि आपराधिक घटनामा कुकुर परिचालन गरिएको छैन् ।

गत फागुनमा टीकापुरका करन थापाको हत्या घटनामा मात्रै अपराधी पत्ता लगाउन कुकुर प्रयोग गरिएको थियो । ‘घटना भएको १४ घन्टाभित्र कुकुर घटनास्थल पुर्‍याएमा अपराधी समात्न सकिन्छ,’ सई गुरुङले भने, ‘अपराधीले घटनास्थलमा छोड्ने गन्ध वा प्रमाण उडिसकेको वा बगिसकेको अवस्था हुनु हँुदैन ।’ आठ महिनाअघि प्रदेश ७ को अस्थायी राजधानी धनगढीमा प्रहरीको कुकुर शाखा स्थापना भएको हो । भीभीआईपी सुरक्षा र अपराध अनुसन्धानमा प्रहरीलाई सहयोग पुर्‍याउने उद्देश्यले प्रदेश राजधानीमा कुकुर शाखा स्थापना गरिएको थियो ।

हाल कुकुर शाखामा खोजतलासमा सघाउन तालिम प्राप्त ४ कुकुर छन् । तीमध्ये अपराधी पत्ता लगाउने एउटा अनुभवी ट्रयाकर कुकुर पनि छ । ‘ट्रयाकर कुकुरमा अपराध भएको स्थानबाट गन्ध पहिचान गरी अपराधी पत्ता लगाउने क्षमता हुन्छ,’ सई गुरुङ भन्छन्, ‘कुकुरले प्रहरीलाई अपराधी नजिक पुर्‍याउन सघाउछ ।’

निर्मला हत्या काण्डमा भने कुकुर परिचालन गर्न सकिने अवस्था नरहेको सइ गुरुङले बताए । उनका अनुसार निर्मलाको शव फेला परेको उखुवारीमा रातभरी पानी परेकाले अपराधीले सबुत प्रमाणका रूपमा छोड्ने गन्ध बगिसकेको अवस्थामा कुकुरको प्रयोगबाट पनि उपलब्धि हुँदैन्थ्यो । तर, नभिजेको सुख्खा कापी किताब फाल्ने व्यक्तिको पहिचान गर्न कुकुरको प्रयोग गर्न सकिने अवस्था रहेको उनको भनाइ छ । ‘उक्त घटनामा कुकुर नै माग भएन,’ उनले भने।

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ १०:१८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

कृषि हाटबजारमा ठूला व्यापारीको कब्जा

मोहन बुढाऐर

धनगढी — धनगढी उपमहानगरपालिका–११ कैलाली गाउँकी फुलमती चौधरीले हाल हाटबजारमा तरकारी बेच्न छोडिसकेकी छन् । उनी आफ्नो घरको उत्पादित तरकारी त्यतैका थोक बिक्रेतालाई बेच्ने गर्छिन् ।

धनगढी उपमहानगरपालिका वनदेवी हाटबजार । तस्बिर : मोहन

फुलमतीले हाट बजारमा तरकारी बेच्न छोड्नुपरेको कारण बताउँदै भनिन्, ‘हाटबजारमा ठाउँ पाउन मुस्किल भयो । ठूला तरकारी व्यापारीले ठाउँ कब्जा गरी बस्न थाले ।’ उनले २५ रुपैया शुल्क तिरेर पाइने हाटबजारको बिक्री गर्ने स्टल ठूला व्यापारीले ओगट्ने गरेको बताए ।

‘स्थानीय उत्पादक किसानले भुइँमा आफनो पसल राख्नुपर्ने भयो,’ उनले भनिन्, ‘बर्खामा त भुइँमा बसेर पनि तरकारी बेच्न नसकिने ।’ फुलमतीले तरकारी बेच्न हाटबजारबाटै सुरु गरेको बताइन् । उनले हाटमा तरकारीको उचित मूल्य राम्रो पाउने गरेको बताइन् । तर, अहिले थोक व्यापारीलाई तरकारी सस्तैमा बेच्नुपरेको बताउँछिन् ।

धनगढी जाईका बालाराम चौधरी ठूला व्यापारिक कारण स्थानीय उत्पादक तरकारी मार्कामा परिरहेको बताउँछन् । ठाउँ अभावसँगै ठूला व्यापारिसँगको प्रतिस्पर्धाले स्थानीय उत्पादनले मूल्य पाउन नसकेको उनको भनाइ छ । चौधरीका अनुसार थोक बिक्रेताले आफ्नो सडेगलेको र बिग्रिन लागेको तरकारी र फलफूल बिक्री गर्न हाटबजारको ठाउँ ओगटेर राख्ने गरेको बताए । राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्च कैलालीका अध्यक्ष हरि रेग्मीले हाटबजार होल सेलरको कब्जामा रहेको बताए । उनले हाटबजारमा स्थानीयको अर्गानिक र ताजा तरकारी उपभोक्ताले पाउन नसकेको बताए ।

‘हाटबजारको उद्देश्यअनुरूप सञ्चालनमा छैन,’ उनले भने, ‘हाटबजार ठूला तरकारी व्यापारीको कब्जामा छ ।’ उनका अनुसार स्थानीय कृषि उत्पादनको बजार प्रवद्र्धन गर्न हाटबजार स्थापना भएका हुन् । किसानहरू हाटबजारमा २० प्रतिशत पनि स्थानीय उत्पादन बिक्री नहुने बताउँछन् ।

रेग्मीले हाटबजारमा ८० प्रतिशत भारतबाट आयात भएको तरकारी तथा फलफूल बिक्री हुने गरेको दाबी गरे । नेपालीभन्दा भारतीय नागरिकले हाटबजारबाट फाइदा लिइरहेको उनको भनाइ छ । ‘स्थानीय किसानले आफ्नो उत्पादनको मूल्य एकातिर पाउन सकेका छैनन् । अर्काेतिर बिचौलियाको कारण उपभोक्तालाई तरकारी महँगो पर्छ ।

उनले स्थानीय किसानबाट २० रुपैयाँ किलोमा किनेको तरकारी व्यापारीले दुई गुना बढी मूल्यमा बेच्ने गरेको बताए । त्यसैले हाटबजारमा सम्बन्धित निकायले अनुगमन गरी थोक बिक्रेता र बाहिर भारतीय नागरिकलाई हटाउनुपर्ने उनी बताउँछन् । हाटबजार व्यवस्थापन समितिको मिलोमतोमा ठूला व्यापारीले हाटबजार कब्जा गरेको राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्चका रेग्मीले बताए ।

हाटबजार व्यवस्थापन समितिका सचिव शंकर कोलीले हाटबजारको ठाउँको अभावको समस्या बताए । तर, उनले हाटबजार थोक बिक्रेताको कब्जा भन्ने कुरा गलत भएको बताए । ‘हाटबजारमा प्रत्यक्ष होलसेलको कारोबार हुँदैन,’ उनले भने, ‘सबैले २५ रुपैयाँ शुल्क तिरेर तरकारी तथा फलफूलजन्य वस्तु फुटकर बेच्ने गर्छन् ।’

हाटबजार व्यवस्थापन समितिको गठन गैरसरकारी संस्था सीसीएसअन्तर्गत रहने गरेको छ । सीसीएसले धनगढी उपमहानगरपालिकासँग हाटबजार व्यवस्थापनको वार्षिक ठेक्का दस वर्षका लागि लिएको छ । सीसीएसका अध्यक्ष प्रकाश विष्टले स्थानीय उत्पादन किसानको बजार प्रवद्र्धनका लागि हाटबजार सञ्चालनमा ल्याएको बताए ।

स्थानीय त्रिनगर माध्यमिक विद्यालयको एक बिघा जग्गामा नगरपालिकाले हाटबजार सञ्चालनका लागि जग्गा संयुक्त सार्वजनिक निजी साझेदारी अवधारणअन्तर्गत लिएको उपमहानगरपालिका लेखनाथ ओझाले बताए । उनकाअनुसार सञ्चालनको जिम्मेवारी गैरसरकारी सस्था सीसीएसले दिएको हो । सीसीएसले वार्षिक साढे ६ लाख रुपैयाँ नगरपालिकालाई भुक्तानी गर्ने गरी हाटबजार व्यवस्थापनको जिम्मेवारी लिएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७५ ०८:३५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT