गिट्टीले गुजारा

मनाेज बडु

दार्चुला — शैल्यशिखर नगरपालिका ९ गोकुलेश्वरका बादी महिला गिट्टी कुटेर गुजारा चलाउन बाध्य छन् । आर्थिक अवस्था कमजोर भएपछि उनीहरू दिनभर चौलानी नदी किनारमा गिट्टी कुट्छन् । त्यसैको आम्दानीले आफ्नो र परिवारको जीविका चलाइरहेका छन् ।

स्थानीय मुकुट बादी बिहानदेखि रात नपरुन्जेलसम्म खोला किनारमा गिट्टी कुट्ने गरेको बताउँछिन् । ‘गिट्टी कुटेर परिवारका सदस्यको साँझ–बिहानको हातमुख जोर्नै मुस्किल छ,’ उनले भनिन्, ‘हिउँदमा न्यानो लुगा किन्न पैसा नहुँदा चिसो सहनुपरेको छ ।’ गिट्टी कुटेर छोराछोरीलाई चाहिने कपडा लत्तादेखि नुन,तेलको जोहो गर्नुपर्छ ।

गिट्टी कुटेर महिनाको ३ हजार पनि कमाइ नहुने उनले बताइन् । उनका श्रीमान् भारतमा मजदुरी गर्छन् । ‘श्रीमान् भारतबाट फर्केका छैनन् । गिट्टी बिक्रीबाट कहिले कमाइ हुन्छ कहिले हुँदैन । त्यसैले गुजारा चलाउन बाध्य छौं,’ उनले भनिन् । चार छोराछोरीको पढाइ र औषधोपचार खर्च जुटाउन धौ हुने गरेको बताइन् । मुकुटसँगै यहाँ बसोबास गर्ने अधिकांश बादी समुदायका बासिन्दा गिट्टी कुटेर परिवारको दैनिकीचलाउँदै आएका छन् ।

बादी बस्तीमा आम्दानीको वैकल्पिक स्रोत छैन । चौलानी नदी किनारमा करिब तीन दर्जन बादी परिवारको बसोबास छ । बस्तीका महिला र बालबालिका चिसोको प्रवाह नगरी चौलानी किनारमा गिट्टी कुट्ने गरेको स्थानीय गजी बादीले बताए । उनीहरू खोला किनारबाट संकलन भएका मसिनो ढुंगालाई गिट्टीमा परिणत गर्छन् ।

नदी किनारको कच्ची घरमा बसोबास रहेकाले चिसो अत्यधिक हुन्छ । ‘चिसो भनेर गिट्टी नकुटेका दिन छाक टार्न कठिन हुन्छ,’ गजीले भने, ‘एक मिटर गिट्टी कुट्न सात दिन लाग्छ । त्यसबाट एक हजार ५ सय रुपैयाँ आम्दानी हुन्छ । यसैबाट परिवारको गुजारा चलेको छ ।’ स्थानीयस्तरमै भरपर्दो रोजगारीको अवसर नमिल्दा परिवारका पुरुष सदस्य भारतमा रोजगारी खोज्न गएका छन् । यहाँको कामले परिवारको गुजारा नचल्ने देखिएपछि कामको खोजी गर्न अधिकांश भारततिरै गएको उनको भनाइ छ ।
यो समुदायका बासिन्दा गिट्टी कुट्ने कामसँगै चमेलिया नदी किनारमा माछा मार्ने र भारी बोक्ने काम गर्छन् । ‘परिवारको संख्या ठूलो छ, बस्ने र कमाइ खाने घर छैन,’ स्थानीय जानकी दमाईले भनिन्, ‘नदी किनारमा बसोबास रहेकाले मुस्किलले परिवारको गुजारा चलेको छ ।’ गिट्टी, बालुवा संकलन गरेर बिक्री भएपछि परिवारको छाक टार्न सकिने उनको भनाइ छ । शैल्यशिखर नगरपालिकाको केन्द्रसँगै जिल्लाकै दोस्रो व्यापारिक केन्द्र गोकुलेश्वर बजार छेउमै बसोबास रहेकाले अनेकौं काम गरेर साँझ–बिहानको छाक टार्न सजिलो भएको दमाईले बताइन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७५ १०:१६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दार्चुला जिप दुर्घटना : मृतक ११ जनाकै सनाखत

मनाेज बडु

दार्चुला — शुक्रबार दार्चुलामा जिप दुर्घटना हुँदा मृत्यु भएका ११ जनाकै सनाखत भएकाे छ । सदरमुकाम खलंगाबाट दुहुँ गाउँपालिकाकाे हिकिला गइरहेको म १ ज २८० नम्बरको जिप राति करिब ८ बजेतिर दुहु गाउँपालिका–३ राताकाठाभीरमा दुर्घटना हुँदा ११ जनाको मृत्यु भएको थियाे । 

दार्चुला तिंकर सडक अन्तरगत दुहुँ–३ राताकाठा भीरमा शुक्रबार राति भएको जीप दुर्घटना । जीप दुर्घटनामा परी ११ जना यात्रुको घटनास्थलमै मृत्यु भएको र चालक गम्भीर घाइते भएका छन् । जीप उकालो चढ्न नसक्दा दुर्घटना भएको प्रहरीको अनुमान छ । तस्बिर : नरेन्द्रसिह कार्की दार्चुला । रासस

मृत्यु हुनेमादुहुँ गाउँपालिका-२ हिकिलाका ४१ वर्षीय कल्यानसिह बडाल, उनकी छोरी १५ वर्षीया निर्मला बडाल, सोही वडाका ३५ वर्षीया परुली धामी रहेका छन्। यस्तै,दुहुँ–२ का २४ वर्षीय धनबहादुर बम, ४५ वर्षीया गोमती बम, ७१ वर्षीया धाना बम, ५३ वर्षीया मानमती भट्ट, दुहुँ–४ का ५५ वर्षीय अमरा बम र सात वर्षीया आयुसा बम, बैतडीको दोगडाकेदार गाउँपलिका-६ सित्तडका ६० वर्षीय प्रताप चन्द र करिब २१ वर्षीया स्नेहा बम रहेकाे प्रहरीले जनाएकाे छ।

घटनास्थलबाट गाडी चालक दिपकसिंह धामीको घाइते अवस्थामा उद्दार गरिएकोथियाे। गम्भीर घाइते चालक धामीलाई जिल्ला अस्पतालमा उपचार सम्भव नभएपछि भारतकाे पिथाैरागढ रिफर गरिएको छ।

२०७४ वैशाखमा जिल्ला यातायात समितिको बैठकले दार्चुला-तिंकर सडकको राताकाठा भीरमा यातायात सञ्चालनका लागि अनुमति नदिने निर्णय गरेको थियो। दुहुँ गाउँपालिका–५ गरमोरासम्म यातायात सञ्चालन गर्न र श्रीबगडदेखि तिमुरबाटासम्मको सडक साघुरो र भीर क्षेत्र भएकोले कुनै पनि समयमा दुर्घटना हुन सक्ने भन्दै उक्त बैठकले यातायात सञ्लनमा रोक लगाएको थियो।

तिंकर सडकको सबैभन्दा जोखिमयुक्त ठाउँ भएकाले उक्त क्षेत्रमा बढी जसो यात्रुहरु उत्रिने र सवारी साधन खाली लगेर पछि फेरि बस्ने गर्थे। तर, केही सवारी भने यात्रु नओराली आवात जावत गर्थे। प्रशासनले खाली जिप र ट्याक्टरहरुमा गुड्न दिने भनेपनि सवारी धनीहरुले यात्रुहरुलाई बोक्ने गरेकोले ठूलो दुर्घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ।

याे पनि .....

प्रकाशित : फाल्गुन १८, २०७५ १०:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT