जातिय विभेदबिरुद्ध पैदलयात्रा

मोहन बुढाऐर

धनगढी — जातिय विभेदको अन्त्यका लागि ३ जना दलित अगुवाले सुरु गरेको महाकाली–मेची पदयात्रा बुधबार धनगढी पुगेको छ ।

Citizen

ब्यवहारमै जातिय छुवाछुतको अन्त्य नभएको भन्दै काठमाडौंका असोक दर्नाली, गोर्खाकी रिता परियार र कपिलबस्तुका होमराज अर्चायले कञ्चनपुरबाट सुरु गरेको पदयात्रा धनगढी पुगेको हो । चैत्र ३ गते कञ्चनपुरको माहाकाली नगरपालिकाबाट पदयात्रा सुरु भएको थियो ।

यहा दलित अधिकारकर्मीले उनीहरूको स्वागत गरे । स्वागतको क्रममा धनगढीको मुख्य चौराहदेखि पार्क मोडसम्म बाजागाजासहित र्‍याली प्रर्दशन गरियो । कोणसभाको समेत आयोजना गरियो । दलित अगुवाले पदयात्रालाई अध्याँरोबाट उज्यालोतर्फको यात्रा भनेका छन् ।

‘मुलुकमा जातिय दलन सुदूरपश्चिममा बढी छ,’ टोलीकी सदस्य रिता परियारले भनिन्, ‘यहाँको तुलनामा पुर्वी नेपालतिर कम छुवाछुत रहेकाले यसलाई अध्याँरोबाट उज्यालो तर्फको पदयात्रा भनेका हौ ।’ उनले मेचीको नेपाल–भारत सीमाना पुगेर पदयात्रा टुंगिनेबताईन् । करिव ४५ दिनको पदयात्रा हुनेछ ।

उनीहरूले पैदल याक्राका त्रममा जातीय विभेदमा रहेका जाती, बर्ग, समूदायसँग छलफल र अन्तरक्रिया गरिने जानकारी दिएका छन् । ‘पदयात्राको मुख्य उद्देश्य जातिय विभेदविरुद्ध जनचेतना फैलाउने हो,’ परियारले भनिन, ‘त्यसैले बाटोभरि भेट्ने सबैलाई जनचेतना सम्वन्धि पर्चा पम्पलेट दिदैँ अभियानमा लाग्न स्थानीय दलित अधिकारकर्मिलाई उत्प्रेरित गर्ने पनि हो ।’ उनले यस कर्ममा स्थानीय तहका जनप्रनितिधि, अधिकारकर्मि, सञ्चारकर्मी लगायतसँग जातिय विभेदको अन्त्यका लागि पहल गर्न अनुरोध गरिने बताईन् ।

कोण सभामा धनगढी उप महानगरपालिकाका प्रमुख नृप बहादुर वडले जातिय विभेद विरुद्धका अभियानमा नगरपालिकाको हातेमालो रहने बताए । अहिलेको युगमा कुनै पनि प्रकारको भेदभाव हुने प्रथा, प्रचलन कायम हुनु दुखद भएको बताउदै भने, ‘जातिय विभेद गर्नेलाई प्रचलित कानुन बमोजिम कार्वाही गर्न–गराउन धनगढी उपमहानगरपालिका प्रतिवद्ध छ ।’

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:५५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

३८ वर्षपछि आंगिक क्याम्पस

२०३७ सालमा स्थापित मुसीकोट खलंगा बहुमुखी क्याम्पस औपचारिक रुपमा वुधवार एमयू मातहत आएको हो
हरि गौतम

रुकुम पश्चिम — जिल्लाको जेठ क्याम्पस ३८ वर्षपछि सरकारी विश्वविद्यालयको आंगिक क्याम्पस बनेको छ । २०३७ सालमा स्थापित मुसीकोट खलंगा बहुमुखी क्याम्पस औपचारिक रुपमा वुधवार मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालय (एमयू) मातहत आएको हो ।

रुकुम पश्चिमको मुसीकोट नगरपालिकास्थित मुसीकोट खलंगा बहुमुखी क्याम्पस त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयमा हस्तान्तरण कार्यक्रमका सहभागी । तस्बिर : हरि/कान्तिपुर

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको सम्बन्धनबाट सञ्चालित उक्त क्याम्पसलाई मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयले आंगिक बनाएको छ । एमयूका उपकुलपति प्रा.डा. उपेन्द्रकुमार कोइरालाले अब क्याम्पसको सम्पूर्ण व्यवस्थापन तथा सञ्चालन एमयूले गर्ने बताए ।

‘क्याम्पसको स्वामित्व विश्वविद्यालयले ग्रहण गरेको छ, अब यसको सञ्चालन पनि विश्वविद्यालयको ऐन–कानुनअनुसार हुन्छ,’ उनले भने, ‘गाउँ–गाउँमा गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने विश्वविद्यालयको योजना अब साकार हुने भएको छ ।’ उनले अब यस क्याम्पसमा शिक्षा संकायका साथै प्राविधिक विषयको पनि पठनपाठनहुने बताए ।

यसअघि विद्यार्थीको शुल्कलाई मुख्य आधार मानेर सञ्चालित क्याम्पस अब ऊक्त बाध्यताबाट मुत्त भएको छ । क्याम्पसमा कार्यरत शिक्षक तथा सम्पूर्ण व्यवस्थापन खर्च विश्वविद्यालयले व्यहोर्ने भएपछि क्याम्पसको शुल्क घट्नेछ । यसबाट विद्यार्थीसमेत उत्साही भएका छन् । ‘ढिलै भए पनि क्याम्पसले सरकारी मान्यता पाएको छ,’ विद्यार्थी पम्फा ओलीले भनिन्, ‘अब हामीले महँगो शुल्कबाटछुटकारा पाउनेछौं ।’

क्याम्पस प्रमुख मुकुन्दप्रसाद शर्माले क्याम्पसको नयाँ अध्याय सुरु भएको बताए । त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट सम्बन्धन पाए पनि उक्त विश्वविद्यालयको आंगिक बन्न नसक्दा बिगतमा निकै आर्थिक कठिनाइ भोग्नु परेको उनको भनाइ छ । ‘स्थापनादेखिकै प्रयास र अथक मिहिनेतपछि मात्रै यो सम्भव भएको हो,’ उनले भने, ‘लामो समयदेखिको प्रयास सफल भएको छ, यसबाट क्याम्पस परिवारका साथै सिंगो जिल्ला खुसी छ ।’

मुसीकोट खलंगाका स्थानीयवासीले व्यक्तिगत रुपमा नगद संकलन गरेर २०३७ साल असोज २३ गते क्याम्पस स्थापना गरेका थिए । सुरुको १२ वर्ष त्रिभुवन जनता माविबाट क्याम्पस चलाइएको थियो । पहिलो वर्ष ५ जनामात्र विद्यार्थी भर्ना भएका थिए । दोस्रो वर्ष विद्यार्थीको संख्या १० पुगेको थियो ।

तत्कालीन समयमा एसएलसीपछिको आइए पठनपाठन गर्न क्याम्पस स्थापना गरिएको थियो । सुरुका २२ वर्षसम्म क्याम्पसमा अध्यापन गरेका मीनबहादुर पुनले ढिलै भए पनि जिल्लाको पुरानो क्याम्पस सरकारी हुँदा गर्व महसुस भएको बताए । ‘क्याम्पस हस्तान्तरण भइरहँदा म ज्यादै खुसी छु,’ उनले भने, ‘लामो समयदेखि यही दिनको पर्खाइमा बसेका जिल्लावासी यो खबरले निकै उत्साही छौं ।’

त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट आंगिक बनाउन प्रयास गरिए पनि संभव नभएको उनले बताए । उनका अनुसार सुरुका दिनमा मालपोत कार्यालयबाट आउने भूमी कर, जिल्ला पञ्चायत, जिल्ला विकास समिति र विद्यार्थीको शुल्कबाटै क्याम्पस सञ्चालन गर्ने गरिएको थियो ।

इन्जिनियरिङ स्नातकोत्तर
यसैबीच, मध्यपश्चिमाञ्चल विश्वविद्यालयमा यसै शैक्षिक सत्रदेखि इन्जिनिरिङ संकायमा स्नातकोत्तरको अध्ययन सुरु हुने भएको छ । विश्वविद्यालयले कन्स्ट्रक्सन म्यानेजमेन्ट इन्जिनियरिङको पढाइ सञ्चालन हुने जानकारी दिएको हो ।
२० सिट निर्धारण गरिएकोमा ३ सिट कर्णालीका विद्यार्थीको लागि छात्रवृत्ति छुट्याइएको उपकुलपति प्रा.डा. उपेन्द्रकुमार कोइरालाले जानकारी दिए । ‘कर्णालीमै इन्जिनियरिङ जनशक्ति उत्पादन हुने भएपछि यसले यहाँको पूर्वाधार विकासमा टेवा पुर्‍याउने छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले हामीले इन्जिनियरिङ संकायको प्राज्ञिक दायरालाई ठाडो रुपमा विकास गरेका छौं ।’

विश्वविद्यालयमा हाल इन्जिनियरिङ संकायमा स्नातक तहमा ५ सय ४० विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । दुई ब्याच विद्यार्थी निस्किइसकेका छन् । नेपालमै पहिलोपटक हाइड्रोपावर इन्जिनियरिङको अध्ययन भइरहेको संकायका निमित्त डीन अनन्तराज घिमिरले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : चैत्र ७, २०७५ ०९:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT