ताक्लाकोट सडक : छिटाे सम्पन्न गर्न ताकेता

अनुगमन टोली आउँदा मात्र चल्छन् मेसिन, अघिपछि थन्किन्छन्
वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — सुदुरपश्चिमको समृद्धीको मार्ग मानिएको चैनपुर –ताक्लाकोट सडक निर्माण समयमै सम्पन्न गर्न जनप्रतिनिधि तथा सरोकारवाला निकायहरूले निर्माण कम्पनीलाई ताकेता गर्ने काम तीव्र बनाएका छन् । ठेक्का अवधी घर्किन लाग्दा पनि तोकिएको समयमै काम सम्पन्न हुने नदेखिए पछि सरोकारवालाहरू चिन्तित भएका छन् । 

प्रमुख जिल्ला अधिकारी, पत्रकार तथा सरोकारवालाको टोलीले सडक अनुगमन गरेको दुई हप्ता नवित्दै प्रतिनिधी सभा सदस्य आशाकुमारी विक र अनेरास्ववियुका केन्द्रिय संयोजक ऐन महरले पनि आयोजना स्थलको भ्रमण गरेका छन । स्थलगत भ्रमण पछि प्रतिक्रिया दिदै उनीहरूले सडक निर्माणको प्रगती सन्तोषजनक नरहेको प्रतिक्रिया दिएका छन ।

‘जिल्लाबाट अनुगमन आउँदै छ भन्ने थाहा पाए पछि तामझाम सहित काम गर्न थाल्दा रहेछन । अरु वेला मेसिन बन्द गरेर घाम तापेर बस्छन भनेर स्थानीयले सुनाए,’ अनेरास्वियूका केन्द्रिय संयोजक महरले भने, ‘सुदुरपश्चिम मात्र नभएर देशकै आर्थिक विकासलाई गति दिन सक्ने आयोजनाको काममा ढिलाई भएको देख्दा नराम्रो लाग्यो ।’ बझाङका स्थानिय समेत रहेका महरले आफुले सडक निर्माणको काम समयमै सम्पन्न गर्नका लागि केन्द्र सम्म पनि कुरा पुर्‍याउने बताए ।

यस्तै आयोजना अनुगमनकै लागि भनेर हाल काम भैरहेको अन्तिम विन्दु किरकिट्या सम्म पुगेकी प्रतिनिधीसभा सदस्य आशाकुमारी विकले पनि निर्माणको गति सन्तोषजनक नभएको बताएकी छन । ‘हामी जाँदा खेरी दुइवटा डोजर लगाएर काम भैरहेको थियो’ उनले भनिन ‘स्थानियसँग बुझा एक महिनामा दुई सय मिटर मात्र काम भएको रहेछ । यही गति हो भने तोकिएको समयमा काम सम्मन्न हुन गाह्रो छ ।’ उनले यो सडक सुदुरपश्चिमवासीको बहुप्रतिक्षित सपना भएका कारण समयमै सम्पन्न गर्नका लागि आफुले सदनमा समेत कुरा उठाउने बताईन ।

दुइवटा अलग अलग ठेकेदार कम्पनीले यो सडक निर्माण तथा विस्तारको काम गरिरहेका छन । १८ किलोमिटर दुरी रहेको चैनपुर( रुवातोला सडकलाई चौडा बनाउने कामको लागि २०७३ सालमा ठेक्का सम्झौता भएर काम सुरु गरेको लुम्बिनी र राजेन्द्र निर्माण सेवाले हाल सम्म १२ किलोमिटर मात्र चौडा बनाउने काम सम्पन्न गरेको छ । यो प्रगती ७० प्रतिशतको हाराहारी हो । हालको अवधीमा भएको यो प्रगती हेर्दा तोकिएको म्याद भित्र काम सम्पन्न हुनेमा शंका रहेको आयोजना कार्यालयका प्रमुख ऐन बहादुर सिंहले बताए ।

यो कम्पनीको ठेक्का अवधी समाप्त हुन अव ५ महिना मात्र बाँकी छ । २२ करोडको लागतमा काम गर्ने गरि निमार्णको जिम्मा लिएको यस कम्पनीले १८ किलोमिटर सडकलाई ठुला सवारी साधनहरू संचालन गर्न मिल्ने गरी ७.५ मिटर चौडा बनाउने जिम्मेवारी पाएको थियो ।

यस्तै तल्कोट गाउँपालिकाको रुपातोला देखी साइपाल गाउँपालिकाको धुली सम्म ३० किलोमिटर सडक निर्माणको जिम्मा लिएको स्वच्छन्द नागार्जुन जेभी कम्पनीको काम झन सुस्त देखिएको छ । ५० महिना भित्र काम सम्पन्न गर्नुे गरी ठेक्का लिएको यस कम्पनीले २ वर्षको अवधीमा १४ किलोमिटर ट्रयाक खोल्ने काम सम्पन्न गरेको छ ।

धुली सम्म नै ठुला सवारी संचालन गर्न मिल्ने गरी ८ मिटर चौडा सडक बनाउने जिम्मा लिएको यस कम्पनीको काम निकै ढिलो गतिमा भैरहेको आयोजना प्रमुख सिंहको भनाई छ । ‘कहिले मेसिन विग्रियो भन्छन । कहिले डिजेल सकियो भनेर वहाना बनाइरहेका छन’ उनले भने ।

यो सडकको काम समयमै सम्पन्न गराउन आफुले पनि निरन्तर ताकेता गरिरहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेश सुनारले बताए । उनले आफुले २ महिनाको अवधीमा तीन पटक सडकको अनुगमन गरिसकेको बताउदै काम गर्ने क्रममा भएका अफ्ट्याराहरू सुल्झाउनका लागि पनि प्रशासनले मध्यस्थता गर्ने जानकारी दिए ।

चीन र भारतलाई जोडने सबै भन्दा छोटो त्रिदेशीय सडक समेत रहेको यसको कुल लम्बाई १ सय १८ किलोमिटर छ । साइपाल गाउँपालिकाको धुली देखी सीमा क्षेत्र उरै भञ्ज्याङ सम्म ६० किलोमिटरको विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन तयार समेत भैसकेको छ । धुली भन्दा माथी हिमाली क्षेत्रमा सुरुङ निमार्ण गर्न सके यो दुरी आधा भन्दा बढी घट्ने र वर्ष भरी सवारी साधन सञ्चालन गर्न सकिने प्राविधिक अध्ययनले देखाएको छ । निर्माण पश्चात यो सडक त्रिदेशीय व्यापारीक र पर्यटकिय प्रयोजनका लागी प्रयोग हुने छ ।

प्रकाशित : असार ६, २०७६ १०:२६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जहाँबाट जिप खस्यो

‘हामीले सडक नखनेर आफ्नै दाजुभाइको खाल्डो खनेका रहेछौं’
वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — १० जनाको ज्यान जाने गरी सोमबार जिप दुर्घटना भएको सडक कुनै पनि इन्जिनियरिङ मापदण्ड पूरा नगरी निर्माण भएको पाइएको छ । जयपृथ्वी नगरपालिकाको पानकोटदेखि मस्टा गाउँपालिकाको भुस्या जोड्ने यो सडक बिनाकुनै सर्भे डिजाइन दुई–दुई पटक निर्माण गर्दा लाखौं रकम खर्चिएको थियो । 

२०७२ सालमा पहिलो पटक निर्माण थाल्दा पानकोटदेखि डुग्राकोट हुँदै साविक कोटदेवल गाविसको भुवाँढुस्कासम्म डोजरले खनेको थियो । जिविसको डोजर प्रयोग गरेर सडक खनिए पनि यसमा प्राविधिक प्रयोग गरिएको थिएन । स्थानीय अपरेटरको सल्लाहका आधारमा डोजरले सडक खनिएको थियो ।

त्यतिबेला कोटदेवल गाविस र साविक जिल्ला विकास समिति बझाङको करिब ४० लाख रकम खर्च भएको थियो । त्यसमध्ये सोमबार दुर्घटना भएको बिन्दु डौठीबाट डुग्राकोटसम्मको साढे तीन किलोमिटर सडकखण्डमा मात्र २० लाख रुपैयाँ हाराहारीमा रकम डोजरलाई तिरिएको थियो । यति धेरै खर्च गरेर खनिए पनि डौठी–डुग्राकोट खण्डमा गाडी चल्न सकेनन् ।

‘हामीसँग प्राविधिकको सल्लाहअनुसार सडक खन्न पर्याप्त रकम थिएन । जसरी पनि रोड रनाडासम्म पुर्‍याउनुपर्ने थियो,’ तत्कालीन सडक निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष कलकबहादुर खड्काले भने, ‘त्यसैले गाउँले र डोजर ड्राइभरको सल्लाहमा जताजता छोटो पर्छ त्यतैत्यतै खन्यौं ।’

छोटो दूरीमा सातवटा घुम्ती बनाएर काटिएको सडक काम नलाग्ने भएपछि डौठीबाट डुग्राकोटतिरका घुम्ती छाडेर पछिल्लो पटक सोझै कोटदेवलसम्म बाटो काटिएको थियो । त्यसका लागि मस्टा गाउँपालिकाले २०७४ सालमा पुनः ९२ लाख रुपैयाँ खर्चिएको थियो ।

अर्को पटक सडक काटदा पनि प्राविधिक पक्षको ख्याल गरिएन । गाउँले र डोजर अपरेटर नै इन्जिनियर बने । फलस्वरूप सोमबार दुर्घटना भयो । डौठीको घुम्तीबाट खसेको जिप करिब एक किलोमिटर तल रहेको अनागाड खोला किनारको भीरमा खस्यो । १० जनाले घटनास्थलमै ज्यान गुमाए ।

दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेमध्ये सात जना मानिस तत्कालीन उपभोक्ता समिति अध्यक्ष खडकाकै आफन्त परे । ‘हामीले सडक नखनेर आफ्नै दाजुभाइको खाल्डो खनेका रहेछौं,’ खडकाले भने, ‘राम्रा इन्जिनियरलाई देखाएर निर्माण गरिएको भए आज यो दिन देख्नुपर्ने थिएन । हाम्रो अल्पज्ञानले आफैंलाई पिरोल्यो ।’

डौठीको घुम्ती अत्यन्तै साँघुरो र ठाडै उकालो भएका कारण सोमबारको दुर्घटना भएको सुरक्षा निकायको निष्कर्ष छ । छंगाछुर भीरमा बनाइएको साँघुरो र उकालो घुम्तीमा गाडीले नियन्त्रण गुमाउँदा दुर्घटना भएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेश सुनारको भनाइ छ । मस्टा गाउँपालिका १ का वडाध्यक्ष राजेन्द्र खडकाले पनि उकालो घुम्तीमा ग्रेडिङ नमिलेकाले दुर्घटना भएको बताए । ‘इन्जिनियरले हेर्दा त्यो घुम्तीमा तीन मिटर ग्रेड घटाउनुपर्ने (उकालो ठाउँलाई तीन मिटर होचो बनाउनुपर्ने) सुझाएका थिए । त्यसका लागि आगामी वर्ष बजेट छुट्याउने सल्लाह भएको थियो, त्यसअघि नै यस्तो दुर्घटना भयो,’ उनले भने ।

मापदण्ड पूरा नगरेकैले दुर्घटना निम्तिएको र जिल्लाका अन्य सडकको अवस्था पनि यस्तै रहेको प्राविधिक बताउँछन् । ‘डोजर अपरेटरलाई इन्जिनियर मान्ने गरेका कारण बझाङमा महिनैपिच्छे यस्ता घटना हुने गरेका छन्,’ जिल्ला समन्वय समितिका इन्जिनियर लालबहादुर थापाले भने, ‘जसले जसरी सडक बनाए पनि कतैबाट अनुगमन हुन्न ।’

प्रकाशित : असार ६, २०७६ ०७:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT