जोखिम घटाउने प्रयास

रातु नदीमा बाढी
कान्तिपुर संवाददाता

धनुषा — अविरल वर्षापछि साउन २८ गते बिहान रातु नदीमा आएको बाढीबारे मिथिला नगरपालिका ८ लालगढका महेन्द्रविक्रम कार्कीले स्थानीयलाई समयमै खबर गरी सचेत गराए ।

बाढी आउने संकेत सुनाउँदै उनले सबैलाई घरबाहिर निकाले । कार्की सुतिरहेका बेला खोलामा बाढी १ मिटर उचाइ नाघेको थाहा पाएर टोल जोखिममा पर्न सक्ने भन्दै सर्वसाधारणलाई सचेत गराए । संकेतस्वरुप उनले बनाएको साइरन सुन्नासाथ स्थानीय राति नै सुरक्षित स्थान पुग्न सफल भए ।
विगतमा रातुको बाढीबाट भएको क्षति कम गर्न जडान गरिएको समुदायमा आधारित पूर्वसूचना प्रणाली (इसिमोड) को सहयोगमा राखिएको साइरनले लालगढवासीलाई मात्रै सचेत गराएन । महेन्द्रले रातमै बाढीको सतह बढेको जानकारी महोत्तरीको पशुपतिनगर, सरपल्लो, नैन्ही र भारतको भिठ्ठामोडसम्मकालाई गराए । कार्कीबाट पाएको जानकारीले सरपल्लोमा बाढी प्रवेश गरे पनि मानवीय क्षति हुन पाइन । जलेश्वरमा पानीको सतह बढ्ने जनाउ स्थानीय प्रशासनले बाढी आउनु २ घण्टाअघि नै पाएका थिए । भारतको भिठ्ठामोडमा नदीमा बाढी आउनजेलसम्म स्थानीय सुरक्षित स्थल पुग्न भ्याए ।
रातुको पुलमा जडान गरिएको अत्याधुनिक उपकरणले ५/५ मिनेटको अन्तरालमा पानी सतहको खबर घरमै बसेर थाहा पाउन सकिन्छ, कार्कीले भने, ‘नदीमा पानी नहुँदा माटोमुनिको सतह ऋणात्मका हुन्छ । पानीको सामान्य बहाव पनि नाप्ने इसिमोडले नदीमा १ मिटर उचाइ हुँदा सतर्कताका लागि पहिलो साइरन बज्छ ।’ नदीको यन्त्रले मापन गरेको तथ्यांक घरको डिभाइसले अपडेट भइरहन्छ, उनले भने । नदीमा १ मिटर पानी बढ्नासाथ सतर्कता साइरबन बजेजस्तै २ मिटर बहाव हुँदासमेत साइरनले जनाउ दिन्छ ।
दातृ निकायले राखिदिएको डिभाइसको प्छिल्लो तीन वर्षदेखि सूचना सम्प्रेषण स्वयंसेवकका रुपमा कार्कीले काम गर्दै आएका छन् । रातुमा पानी बढ्नासाथ कार्कीले पहिलो फोन पशुपतिनगरका रामकृपाल महतो, दोस्रो सरपल्लोका राजकुमार महतो, तेस्रो नैन्हीका रामसागर पासवान र चौथो भारत बिहार भिठ्ठामोडका रञ्जित कुमारलाई गरे । पानीको बहावको अवस्थामा जानकारी गराउँदै उनले सर्वसाधारणलाई सचेत गराउँछन् ।

 

Yamaha

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७४ ११:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गोकर्णेश्वरमा तर्पण (फोटोफिचर)

काठमाडौं — प्रत्येक वर्ष भाद्र कृष्ण औँसीका दिन मनाइने बाबुको मुख हेर्ने पर्व आज देशभर पितालाई विशेष सम्मान गरी मनाइँदैछ ।

तस्बिर : अंगद ढकाल /एलिट जोशी 

यस वर्षको भाद्र कृष्ण औँसी सोमबार परेकाले बिहान उठेर नबोलीकन स्नान गरेमा एक हजार गाई दान गरेबराबरको फल पाइने धर्म ग्रन्थ हेमाद्रिमा वर्णन गरिएको नेपाल संस्कृत विश्वविद्यालय वाल्मीकि विद्यापीठ धर्मशास्त्र विभागका विभागाध्यक्ष प्राडा देवमणि भट्टराईले जानकारी दिए । 

'कुशे औँसी पर्व पनि यस दिनपर्ने भएकाले आज सोमबार परेकाले आज उखेलिएको वा काटिएका कुश १२ वर्षसम्म प्रयोग गर्न मिल्ने कथन लोक व्यवहारमा चल्दै आएको छ' उनले भने । 

यसैगरी आज दिवंगत पितालाई तर्पण, सिदा दान र श्राद्ध गरेर एवम् जीवित पिताप्रति आदर सम्मानका साथ मीठो खान तथा राम्रो लगाउन दिई बाबुको मुख हेर्ने पर्व मनाइन्छ । मृत पिताका नाममा उपत्यकाको उत्तर–पूर्वी भेगस्थित गोकर्णेश्वरमा गई तर्पण, सिदा दान र श्राद्ध गरेमा पितृ ऋणबाट मुक्त भइने शास्त्रीय मान्यता रहेको नेपाल पञ्चांग निर्णायक समितिका अध्यक्ष एवं धर्मशास्त्रविद् प्रा डा रामचन्द्र गौतमले बताए । 

गोकर्णेश्वर उत्तरगया, बेत्रावती उत्तरगयालगायत पवित्र स्थलमा गई पितृप्रति सम्मानका साथ श्राद्ध गर्दा घर, मामाघर र ससुरालीतर्फका तीन/तीन पुस्ताका पितृले मोक्ष पाउने धार्मिक विश्वास छ । आज गोकर्णेश्वर र बेत्रावतीलगायत स्थानमा भव्य मेला लाग्छ । गोकर्णमा विशेष मेला लाग्ने भएकाले आजको औँसीलाई गोकर्णे औँसी पनि भनिन्छ । 

‘पितृदेवो भव’ अर्थात् जन्म दिने बाबुलाई देवता समान मान भन्ने धार्मिक मान्यताका आधारमा आज छोराछोरीले पितालाई विशेष सम्मान गर्छन् । 

कुशे औँसी 
भाद्र कृष्ण औँसीकै दिन वर्षभर देवकार्य, पितृकार्यलगायत धार्मिक कर्म गर्नका लागि आवश्यक पर्ने कुश उखेलिन्छ । आजका दिन वैदिक मन्त्रोच्चारणपूर्वक उखेलिएको कुश यो वर्ष सोमबारे औँसी परेकाले १२ वर्षसम्मका कर्ममा प्रयोग गर्न सकिने र अन्य वर्षको कुशे औँसीका दिन उखेलिएको कुश त्यो वर्ष मात्र प्रयोग गर्न सकिने शास्त्रमा उल्लेख छ । 

औँसी बाहेका दिन उखेलिएको कुश भने त्यसदिन मात्र प्रयोग गर्न सकिने शास्त्रीय मान्यता रहेको अध्यक्ष गौतमले बताउनुभयो । हिन्दूहरुले कुश, तुलसी, पीपल र शालिग्रामलाई भगवान् विष्णुको प्रतीक मान्दछन् । कुशलाई भगवान् विष्णुको प्रतीकका रुपमा मानिन्छ । आजका दिनमा घर घरमा नयाँ कुश राखेमा रक्षा हुन्छ र छोएमा पापमुक्त भइन्छ भन्ने मान्यता छ । 

 

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७४ ११:१०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT