मनाङ उपाधि नजिक

वेदराज पौडेल

इटहरी — तीन वर्षपछि घरेलु फुटबलमा फर्केका सन्तोष साहुखलको दुई गोलमा मनाङ मर्स्याङ्दी क्लब बिहीबार दोस्रो सेमिफाइनलमा गरिफा स्पोर्टिङ क्लब कोलकातालाई ३–० ले हराउँदै मदन भण्डारी स्मृति इटहरी गोल्डकप फुटबलको फाइनल पुगेको छ । 

उपाधिका लागि शनिबार मनाङले चिरप्रतिद्वन्द्वी थ्रीस्टारसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । दुवै टोली सर्वाधिक १२ लाख रुपैयाँ पुरस्कारका लागि दाबेदार बनेका छन् ।

मनाङले एक महिनाअघि दुहबीमा सम्पन्न मनमोहन स्मृति गोल्डकप फाइनलमा त्रिभुवन आर्मीलाई हराउँदै उपाधि जितेको थियो । यस प्रतियोगितामा आर्मीलाई रोक्दै मनाङ फाइनल पुगेको हो ।

इटहरी रंगशालामा बिहीबार गरिफा र मनाङले पहिलो हाफ गोलरहित बराबरी खेले मन्ध्यान्तर हुनैलाग्दा गरिफाका खेलाडीले रातो कार्ड पाएर मैदान छाडेका थिए । ४४ औं मिनेटमा गरिफाका अबु बोकाइले मनाङका सन्तोष साहुखललाई खतरनाक ट्याकल गर्दा रेफ्री कविन व्यञ्जनकारबाट रातो कार्ड पाएका थिए । कार्डपछि केहीबेर खेल तनावपूर्ण बन्यो । बोकाइ मैदानबाहिर निस्कन ढिला गर्दा खेल केहीबेर हुन सकेन ।

दोस्रो हाफमा १० खेलाडीसाथ मैदान उत्रेको गरिफाको बाँकी समय सुखद रहेन । दोस्रो मिनेटमै सन्तोषले गोल गर्दै मनाङलाई अगाडि बढाए । काउन्टर अट्याकमा मनाङका खेलाडीले हानेको बल गरिफाका डुम्बिआले नियन्त्रणमा लिन खोज्दा फितलो प्रहार गरे । त्यसमै नजिकै रहेका सन्तोषले प्रहार गर्दै गोलमा परिणत गरे । विदेशमा रहेकाले साहुखल ३–४ वर्ष नेपाली फुटबलभन्दा बाहिर थिए ।

दोस्रो हाफको २२ औं मिनेटमा पुन: सन्तोषले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरे । पेनाल्टी बक्स अगाडि भिक्टरले मिलाइदिएको पासमा सन्तोषले गोल गरेका हुन् । मनाङका लागि तेस्रो गोल वैकल्पिक खेलाडी विमल रानाले गरे । उनले दोस्रो हाफको ३० औं मिनेटमा मध्यभागबाट अगाडि बढाउँदै लगेको बलमा गोल गरेका थिए । विमल कप्तान अनिल गुरुङको सट्टा मैदान छिरेका थिए ।

गरिफाले सुरुबाटै लय गुमाएपछि मनाङको दबाबमा पर्‍यो । पहिलो हाफमा टिमवर्कमा नदेखिँदा मनाङका प्रशिक्षक छिरिङ लोप्साङले दोस्रो हाफमा रणनीति बदले । उनले टिमवर्कमा खेल्ने र स्कोर निकाल्ने गरी बनाएको रणनीतिले काम गर्‍यो । ५ नाइजेरियन खेलाडी उतारेको गरिफाले सर्टपास र लङ पाससमेत मिस गरेको थियो । राम्रो बल निकाले पनि पोस्टमा पुगेर फितलो प्रहार गर्दा उनीहरू चुकेका थिए ।

गरिफाका डीजीवी, डुम्बिया, मिथुन साह, सुमित मुखर्जीले पाएका सुन्दर अवसर सदुपयोग गर्न सकेनन् । मनाङका भिक्टर, अनिल गुरुङ, मुसा, सुवास गुरुङका प्रहार चुकेका थिए ।

म्यान अफ द म्याच मनाङका सन्तोष साहुखल भए । उनले १० हजार रुपैयाँ पाए ।
गरिफाका प्रशिक्षक प्रणव चक्रवर्ती पोस्टम्याच कन्फ्रेन्समा समेत उपस्थित भएनन् ।

मनाङका प्रशिक्षक छिरिङ लोप्साङले पहिलो हाफमा टिम गेम देखाउन नसक्दा स्कोर निकाल्न नसकेको र दोस्रो हाफमा टिम गेम खेलेकाले स्कोर निस्किएको बताए । बक्सभित्र ब्याक टयाकलमा पेनाल्टी दिनुपर्नेमा फ्रिकिक मात्र दिइएकोबारे उनले रेफ्रीप्रति असन्तुष्टि पोखे ।
गरिफाका खेलाडीले खुलेआम रेफ्रीलाई गालीगलौच गर्दा पनि कार्ड नदिनु कमजोरी भएको लोप्साङको तर्क थियो ।

शनिबारको फाइनलमा मनाङविरुद्ध थ्रीस्टार खेल्नेछ ।

प्रकाशित : माघ ११, २०७४ २०:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

वायु प्रदूषण : नेपाल खराब ५ मुलुकको सूचीमा

अब्दुल्लाह मियाँ

काठमाडौँ — वायु प्रदुषणका हिसाबले नेपाल विश्वमै अग्रस्थानमा रहेको हालै सार्वजनिक अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनले देखाएको छ । विख्यात येले र कोलम्बिया युनिभर्सिटीले ‘वल्र्ड इकोनोमिक फोरम’ सँगको साझेदारीमा हालै सार्वजनिक ‘इन्भारोमेन्ट परफरमेन्स इन्डेक्स २०१८’ (ईपीआई) प्रतिवेदनअनुसार वायु प्रदुषण बढी भएका मुलुकमा नेपाल अग्रस्थानमा रहेको देखाएको हो । 

प्रतिवेदनमा वायु प्रदुषणका हिसाबले नेपाल विश्वका १८० देशमध्ये १७६ औं स्थानमा रहेको उल्लेख छ । प्रदुषणका हिसाबले छिमेकी मुलुकहरु भारत र बंगलादेश झन् नेपालभन्दा बढी प्रदुषितको सूचीमा परेका छन् ।

प्रतिवेदनले वायु प्रदुषणलाई विश्वमै प्रमुख वातावरणीय स्वास्थ्यको खतराको सूचकका रुपमा व्याख्या गरेको छ । विगतमा गरिएका विभिन्न अध्ययनले पनि नेपाल (काठमाडौं) सहित भारत (नयाँ दिल्ली) र बंगलादेश (ढाका) वायु प्रदुषणका हिसाबले अग्रस्थानमा रहेको देखाउने गरेका थिए । यो अध्ययनले मानव स्वास्थ्यका हिसाबले वायु प्रदुषण मुख्य चुनौती बनेको देखाएको छ ।

१ सय ८० देशमध्ये स्विट्जरल्याण्डमा वायु प्रदुषणको गुणस्तर सबैभन्दा राम्रो रहेको अध्ययनको निष्कर्ष छ । उक्त देश पहिलो स्वच्छ मुलुकको सूचीमा परेको छ । अध्ययनले १८० देशमध्ये २४ देशमात्र वातावरणीय स्वास्थ्य/वायु प्रदुषणको मात्राका हिसाबले तोकिएका मापदण्डभित्र समावेश हुन सफल भएको देखाएको छ । वातावरणीय र स्वास्थ्यका १० ‘पार्टिकुलेट्स’ लाई आधार मानेर १ सय ८० देशको वातावरणीय अवस्थाबारे अध्ययन गरिएको हो ।

दक्षिण एसियाका नेपालसहित भारत र बंगलादेशको वायु प्रदुषणको गुणस्तर सबभन्दा खराब पाइएको छ । वायुको गुणस्तरका हिसाबले नेपालको स्तर ३१.४४ छ भने भारतको नेपालभन्दा कम ३०.५७ र बंगलादेशको २९.५६ छ । १८० देशमध्ये बुरुण्डीमा वायु प्रदुषणको गुणस्तर सबभन्दा खराब रहेको पाइएको छ । बुरुन्डी सबभन्दा प्रदुषित मुलुकको सूचीमा परेको छ । उसको स्तर २७.४३ मात्र छ । त्यस्तै, अफ्रिकी मुलुक कंगोको वायु प्रदुषणको गुणस्तर पनि खराबमध्येमा छ । उसको स्तर ३०.४१ मात्र छ ।
फ्रान्स, डेनमार्क, माल्टा र स्वीडेन वायु प्रदुषणको गुणस्तर राम्रो हुने मुलुकमा समावेश छन् । ती देशमा अधिकांश यातायात विद्युतीय छन् भने वातावरणमैत्री यातायात व्यवस्थापन र सडक सञ्जालसमेत छ । ती देशमा प्रदुषण रोक्न साइकल प्रवद्र्धन गरिएको छ । नेपाललगायत एसियाली मुलुकहरुमा यातायातका साधन नै प्रदुषणका मुख्य स्रोत हुन् । नेपालमा अधिकांश पुराना सवारी साधन चल्ने र सडकको गुणस्तरसमेत कमजोर भएकाले प्रदुषण बढी हुने गरेको विशेषज्ञहरु बताउँछन् ।
ईपीआईको प्रतिवेदनअनुसार अमेरिका प्रदुषण गुणस्तरका हिसाबले २७ औं स्थानमा छ । सरसफाइ र वायुको गुणस्तरको मात्रा राम्रो भए पनि अमेरिकामा हानिकारक हरितगृह ग्यास उत्सर्जन अत्यधिक भइरहेको उल्लेख छ । वायु प्रदुषणको गुणस्तरका हिसाबले छिमेकी मुलुक चीन १२० औं स्थानमा छ ।

प्रदुषणको गुणस्तर राम्रो भएका पाँच देश
१. स्विट्जरल्याण्ड (८७.४२)
२. फ्रान्स (८३.९५)
३. डेनमार्क (८१.६०)
४. माल्टा (८०.९०)
५. स्विडेन (८०.५१)

खराब पाँच देश
१७६. नेपाल (३१.४४)
१७७. भारत (३०.५७)
१७८. डिआर कंगो (३०.४१)
१७९. बंगलादेश (२९.५६)
१८०. बुरुन्डी (२७.४३)

प्रकाशित : माघ ११, २०७४ २०:१५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT