१८ औं एसियाली खेलकुद : चञ्चलाले पदक जित्न सकिकन्

ध्रुव तुलाधर

जकार्ता — नेपाली खेलाडी चञ्चला दनुवार १८ औं एसियाली खेलकुदअन्तर्गत शनिबार कराँतेको महिला कातामा कांस्य पदक भिडन्तमा पराजित भएकी छन् ।

जेसीसी हलमा चन्चलाले थाई प्रतिद्वन्द्वी मोन्सिचा तारारातान्कुलसागको खेल गुमाएपछि उनी पदकबाट वञ्चित भइन्। पाँचै जना जज उनको विपक्षमा रहेपछि चन्चलाले खेल ५–० ले गुमाइन्। थाई खेलाडी एसियन च्याम्पियनसिपकी कांस्य विजेता हुन्।

चन्चलाले पहिलो खेलमा पराजय भोगे पनि रिपिचेज राउन्डमा उत्तर कोरियाली खेलाडी जी उई काङलाई ३–२ अंक अन्तरले पराजित गर्दै कांस्य पदक भिडन्तमा पुगेकी हुन्।

Yamaha

पहिलो खेलमा चञ्चला मकाउकी सोइ लाम साउसाग ५–० अंकले हारेकी थिइन्। सोई लाम फाइनल पुगेपछि उनैले सेमिफाइनलमा हराएकी थाई खेलाडी मोन्सिचासँग चन्चलाले खेल्ने अवसर पाएकी हुन्।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ ०९:५१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जडीबुटी चिनाउन कक्षा

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — सप्तकोसी मध्यवर्ती सामुदायिक वनमा पाइने औषधिजन्य जडीबुटी र बोटबिरुवा संरक्षण गर्ने उद्देश्यले स्थानीय उपभोक्ता बोटबिरुवा चिन्ने प्रशिक्षण लिन थालेका छन् ।

सुनसरीमा बोटबिरुवा चिनाउने कक्षामा राखिएका विभिन्न जातका बिरुवाहरू । तस्बिर : प्रदीप

दिनभरि खेतबारीमा व्यस्त भएपछि बेलुकाको खाना खाएर सामुदायिक वन उपभोक्ता समितिले सञ्चालन गरेको बोटबिरुवा चिन्ने कक्षा लिनु उनीहरूको नियमित दैनिकी बनेको छ । उनीहरूलाई दुई सय बढी बोटबिरुवा चिन्ने वन हेरालुले रंग, पात, जरा, गन्धमार्फत कुन कस्तो बिरुवा हो भनेर चिनाउने गरेका छन् ।

निकट भविष्यमा सामुदायिक वनको एउटा प्लटलाई उपभोक्ताको जीविकोपार्जनका लागि व्यावसायिक जडीबुटी खेतीका रूपमा विकास गर्ने योजनाअनुसार बोटबिरुवा चिन्ने कक्षा लिन थालेका हुन् । सामुदायिक वन कोसी टप्पु बन्यजन्तु आरक्षणसँग जोडिएको छ । डेढ दशक घि स्थापना भएको सप्तकोसी मध्यवर्ती सामुदायिक वन ५ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । समूहमा १ सय ५३ जना उपभोक्ता रहेका छन् ।

बराहक्षेत्र नगरपालिका– ९ स्थित धरहडीबुटीजन्य बोटबिरुवालाई संरक्षण गर्न दैनिक बेलुका आठ बजेदेखि साढे नौ बजेसम्म सैद्धान्तिक कक्षा लिइरहेको सप्तकोसी मध्यवर्ती सामुदायिक वनका अध्यक्ष बुद्धीप्रसाद तिम्सिनाले बताए । उनले भने, ‘वनका उपभोक्ताहरूले वन संरक्षण त गरिरहेकै छन् । तर वनमा कैयौं जातका बोटबिरुवा छन् । तीमध्ये जडीबुटीका रूपमा प्रयोग हुने बिरुवा उपभोक्ताहरूले नचिन्दा र त्यसको महत्त्व थाहा नपाउँदा बहुमूल्य जडीबुटीका बिरुवाहरू घाँसका रूपमा काटिने र झारपातका रूपमा फाँडिने गरेका छन् । मानव शरीरका लागि चाहिने त्यस्ता बहुमूल्य जडीबुटीका बिरुवा जोगाउन दैनिक कक्षा सञ्चालन गरिएको हो ।’

वनका अध्यक्ष तिम्सिनाले जडीबुटीका बोटबिरुवाहरू उपभोक्ताहरूले चिन्न थालेपछि र महत्त्व बुझेपछि वनकै एउटा प्लटमा जडीबुटी खेती गर्ने लक्ष्य रहेको बताए । सामान्यतया उपभोक्ताले वनमा भएकामध्ये काठ र दाउराका लागि बढी प्रयोग हुने प्रमुख रूखहरू साल (सखुवा) सिसौ, सिरिस, कदम, अमला लगायतमात्र चिन्ने गरेका छन् ।

तर वनमा अनेक जातका बोटबिरुवा भए पनि नचिनेर फाँडिने र घाँसका रूपमा प्रयोग हुने गरेको छ । वन हेरालु टीकाराम राउतका अनुसार उक्ता सामुदयिक वनमा २ सय १ जात बोटबिरुवाहरू पहिचान भएका छन् । तीमध्ये १० प्रतिशत बोटबिरुवा औषधीय गुण भएका छन् । उपभोक्तालाई औषधीय गुण भएका बोटबिरुवा चिनाउन सहजीकरण गरिरहेका राउतले भने, ‘कक्षा सञ्चालन गरेको दुई सातामा उपभोक्ताहरूले करिव १ सय ५ जातका बोटबिरुवा चिन्न सक्ने भएका छन् ।

कक्षामा सहभागी सबै उपभोक्ताले चासो राखेका छन् । कुन बोटबिरुवा रोप्दा के फाइदा हुन्छ भन्ने ज्ञान पाएका छन् ।’ कक्षामा दैनिक सात जातका बोटबिरुवाहरू चिनाउँदै त्यसको उपयोगिता र महत्त्व बुझाउने गरेको राउतले बताए ।

यसअघि बोटबिरुवाबारे खासै जानकारी नपाएका स्थानीय ७० वर्षीय धर्मप्रसाद घिमिरेले यत्तिका वर्ष धेरै बहुमूल्य जडिबुटीका बोटबिरुवाहरू नचिन्दा घाँस भन्दै काटेको बताए । उनले भने, ‘यसरी चिनाउने कोही भएनन् । घाँस भन्दै काटियो ।’

अनिस तिम्सिनाले बोटबिरुवा चिन्ने कक्षा लिएपछि आफूले धेरै ज्ञान पाएको बताए । उनले भने, ‘हामी कोसी टप्पु आसपासका क्षेत्रमा वर्षौंदेखि बस्दै आएका छौं । तर बल्ल कोसी टप्पु क्षेत्रमा पनि थुप्रै प्रजातिका जडीबुटीजन्य बोटबिरुवाहरू पाइदो रहेछ भन्ने थाहा भयो ।’ उनले ती जडिबुटीका बोटबिरुवाहरूलाई संरक्षण गरेर समुदायकै आर्थिक फाइदा लिन सकिने बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७५ ०९:४४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT