किन दौडिएनन् यामसाजन ?

दोषी भए कारबाही हुन्छ : सेभ द मिसन
कान्तिपुर संवाददाता

जाकार्ता — नेपाली धावक यामसाजन सुनार १८ औं एसियाली खेलकुदको २०० मिटर दौडमा सहभागी नै नभई स्वदेश फर्किएका छन् । यसलाई नेपाली एसियाड टोलीका ‘सेभ द मिसन’ केशवकुमार विष्टले खेलाडीको गैरजिम्मेवारीपूर्ण कार्य भनेका छन् ।

उक्त इभेन्टको मंगलबार बिहान मुख्य रंगशाला जेरोला बुङकार्नोमा प्रतिस्पर्धा हुँदै थियो । हिट नम्बर ४ को सूचीमा यामसाजनको नाम थियो । तर लेन नम्बर ५ मा नाम रहेका उनी अनुपस्थित रहे ।


उनले नेपाली टिम अफिसियलसामु आफू खेल्न नसक्ने भनेर सोमबार साँझमात्र लिखित कारण दिएका थिए । शनिबार १०० मिटर दौडमा प्रतिस्पर्धा गरेका यामसाजनले खुट्टाको मांसपेसीमा समस्या आएर २०० मिटर दौड्न असमर्थ रहेको कारण पेस गरेका छन् । नेपाली मेडिकल टिमसँग कुनै सरसल्लाह नगरेकाले उनको समस्याप्रति सेभ द मिसन विष्टसमेत विश्वस्त छैनन् । विष्टले भने, ‘१०० मिटर दौडेपछि उसलाई मैले भेटेको छु । कुनै समस्या छ भनेर सोधेको छु । सब ठिक भनेका छन् । म नै आश्चर्यमा परेको छु । हिजो दिउँसोसम्म उनले आफ्नो समस्याबारे हाम्रा चिकित्सकसँग परामर्श गरेका छैनन् । खेल्न सक्ने–नसक्ने भनेका छैनन् । एकैचोटि बेलुका खेल्न सक्दिनँ भनेका छन् ।’

Yamaha


यामसाजनले म घाइते भएँ, खेल्न सक्दिनँ भनेर लिखित पत्र दिएपछि उनलाई अरू खेलाडीसँगै काठमाडौं पठाइएको विष्टले जानकारी गराए । उनले भने, ‘खेलाडीले खेल्न सक्दिनँ भनेपछि खेलाउने विषय नै भएन । इन्ज्युरी भएको हो होइन, मेडिकल रिपोर्टबाट निक्र्यौल होला । यदि खेलाडीले आफूखुसी खेल्न नचाहेको हो भने खेलाडी कारबाहीमा पर्छ ।


मेडिकल रिपोर्टले घाइते देखायो भने त्यहीअनुसार हुन्छ ।’ उनले दोषी खेलाडी, प्रशिक्षक, टिम म्यानेजर को हो छानबिन गरेपछि मात्र कारबाही अगाडि बढाउन सकिने बताए ।


शनिबार यामसाजनले १०० मिटरको हिट चरण ११.३९ सेकेन्डमा पूरा गरेका थिए । उनी आफ्नो टाइमिङ सुधार्न पनि असफल भए । उनको २०० मिटरमा भने २१.७५ सेकेन्डको टाइमिङ छ । इन्चोन एसियाडसमेत खेलेका उनले १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा २२.३१ सेकेन्डमा दौड पूरा गरेका थिए ।


मंगलबार नखेल्ने भएपछि यामसाजनसहित एथलेटिक्सका चार खेलाडी स्वदेश फर्किएका छन् । सोमबार अबेर ८०० मिटर दौडमा राष्ट्रिय कीर्तिमान कायम गरेका सोमबहादुर कुमाल, म्याराथन धावकद्वय कृष्णबहादुर बस्नेत र गोपीचन्द्र पार्की फर्किए ।


सोमबहादुरले धनीराम चौधरीले मद्रास साफ खेलकुदको कीर्तिमान तोड्दै १ मिनेट ५०.२५ सेकेन्डको नयाँ राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएका थिए । सन् १९९५ को साफमा धनीरामले १ मिनेट ५०.६० सेकेन्डको कीर्तिमान रचेका थिए । एथलेटिक्समा ६ खेलाडीले सहभागिता जनाएकोमा दुई महिला खेलाडी छन् ।


८०० मिटरमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी सरस्वती भट्टराईको १५०० मिटर दौडमात्र बाँकी छ । उक्त इभेन्ट बुधबार हुनेछ । म्याराथनमा पनि दुवै धावकले दूरी पार गर्न सकेनन् । कृष्णबहादुरले ४० र गोपीचन्द्रले ३० किमिमा दौड त्यागेका थिए । खेलाडीले मांसपेसीमा समस्या आएर बीचमै दौड त्यागेको बताएका थिए ।


जारी एसियाडमा एथलेटिक्स टोलीसँग जोडिएर तीन घटना घटेको छ । यामसाजनको मात्र होइन विश्वरूपा बुढाले १० हजार मिटर दौड ट्रयाकमा पुगेर दौड्न पाइनन् । ४०० मिटरमा सोमबहादुरको दौड्ने इच्छा पूरा हुन सकेन । ८०० मिटरमा मात्र नाम दर्ता गराएका सोमबहादुरले दर्ता पाए ४०० मिटरमा पनि दौड्ने प्रयास गरेका थिए, तर सफल हुन सकेनन् ।


काठमाडौंबाट ५ र १० हजार मिटर दौड्ने भनेर आएकी विश्वरूपाको १० हजारमा भने नाम इन्ट्री नभएको देखियो । खेलाडी दर्ताको सम्पूर्ण जिम्मेवारी लिएको नेपाल ओलम्पिक कमिटी (एनओसी) विश्वरूपाको नाम दर्ता गरिए पनि आयोजकको कमजोरीले दौड सूचीमा उनको नाम छुटेको दाबी गर्‍यो । खेल सुरु हुनु अघिल्लो दिन पहिल्यै दर्ता भए पनि खेलाडीले खेल्ने इभेन्ट फरक परे फेरबदल गर्ने, राख्ने वा थप्ने कार्य टिम म्यानेजर मिटिङमा हुने गर्दछ । त्यो मिटिङमा एथलेटिक्सका पदाधिकारी चुकेको आरोप एनओसीको छ ।


यता सेभ द मिसन विष्ट एनओसीप्रति खनिए । विश्वरूपाको नाम दर्ताबारे उनले भने, ‘खेलाडीको इन्ट्री र डाटा मेन्टेन गर्ने काम एनओसीको हो । मलाई दिएको जवाफमा उहाँको नाम इन्ट्री भएको छ । तर गल्ती छ भने एनओसीकै छ । टिम म्यानेजरको कुनै गल्ती छैन ।’ एथलेटिक्समा बेथिति हुनुबारे विष्टले खेलाडीको ओलम्पिक छनोट हुने लोभले गर्दा भएको बताए । उनले, ‘खेलाडीलाई घाइते भएर ओलम्पिक छनोट भइँदैन कि भन्ने डर छ । त्यस लोभले गर्दा पनि हो जस्तो लाग्छ ।’


विश्वरूपाको प्रदर्शन सुधार
नेपाली धाविका विश्वरूपा बुढाले महिला ५ हजार मिटरमा दौडमा आफ्नो व्यक्तिगत प्रदर्शन सुधार गरेकी छन् । उनले १७ मिनेट २४.७८ सेकेन्डमा निर्धारित दूरी पार गर्दै प्रदर्शन सुधार गरिन् । यसअघि उनको उत्कृष्ट टाइमिङ १८ मिनेट ००.०१ को थियो । इभेन्टमा सहभागी १५ खेलाडीमध्ये विश्वरूपा १३ औं स्थानमा रहिन् । यस दूरीमा नेपालको राष्ट्रिय कीर्तिमान कान्छीमाया कोजूको नाममा १६ मिनेट ४९.९८ सेकेन्डको रहेको छ । उनले सन् २०१० ग्वाङझाउ एसियाडमा उक्त कीर्तिमान रचेकी थिइन् । मंगलबार बहराइनकी कल्कीदान बेफ्कादुले १५ मिनेट ८.०८ सेकेन्डमा दूरी पूरा गर्दै स्वर्ण पदक जितिन् ।


भलिबलको ऐतिहासिक जित
नेपाली भलिबल टोलीले एसियाली खेलकुदमा पहिलो जित हात पारेको छ । पुरुष भलिबलमा सहभागिता जनाइरहेको नेपालले मंगलबार मंगोलियालाई ३–१ को सेटमा हराएको छ । नेपालले प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा २६–२८, २५–१६, ३०–२८, २५–१९ को जित दर्ता गर्‍यो । समूह चरणको दुवै खेल हारेको नेपालले र्‍याकिङका लागि भएको प्रतिस्पर्धामा अब बिहीबार श्रीलंकासँग खेल्नेछ । यसअघि नेपाली भलिबल टोलीले बैंकक एसियाड १९७८, नयाँदिल्ली एसियाड १९८२ र सोल एसियाड १९८६ मा भाग लिएको थियो । त्यतिबेला एउटै सेट जित्न सकेको थिएन ।


३२ वर्षपछि एसियाडमा आएको नेपालको लक्ष्य नै र्‍याकिङ सुधार्ने रहेको छ । नेपाली टोलीका प्रशिक्षक जगदीश भट्टले एसियाडमा यो ऐतिहासिक जित रहेको बताए । उनले भने, ‘हामी लामो समयपछि एसियाडमा फर्केका छौं । हाम्रो लक्ष्य खेल जितेर र्‍याकिङ सुधार्ने थियो । त्यसका लागि प्रयास गर्दैछौं । देशको राष्ट्रिय खेलको मान्यता पाएका छौं । यसले गर्दा पनि यो जित महत्त्वपूर्ण जित हो ।’


कुराँस
६६ केजीमुनि उपेन्द्र थापाले पाकिस्तानका सैयद समिउल्लाहलाई पहिलो चरणमा हराए पनि अर्को खेलमा उज्वेकिस्तानका रुस्लान बुरिभसँग १०–० अंकले पराजित भए । राउन्ड अफ ३२ मा विश्व च्याम्पियनसिपको अनुभव बटुलिसकेका सैयदलाई १–० ले हराएका उपेन्द्रले बुरिभसँग सहजै खेल गुमाए ।


महिला ५२ केजीमुनि भगवती माझी भने चाइनिज ताइपेइकी चेनवेन टिसोउसँग एक मिनेट पनि टिक्न सकिनन् । एसियन इन्डोर तथा एसियन च्याम्पियनसिपकी पदकधारी ताइपेईकी खेलाडीले भगवतीलाई लगातार दुईपल्ट लडाएपछि एकपक्षीय १० अंक बटुल्दै जित हात पारिन् । कुराँसकै भाषामा खलोलमा उनले अंक लिइन् । कुराँसमा नेपालका दुवै खेलाडीको खेल सकिएको छ । कुराँस एसियाली खेलकुदको पहिलोपल्ट समावेश गरिएको खेल हो ।
स्क्वास
मेन्स टिम इभेन्टमा नेपाली टोलीले मंगलबार जापानसँग ३–० को हार बेहोरेको छ । पहिलो खेलमा अरहान्त केशर सिंह जापानका तोमोटाका इन्डोसँग ११–६, ११–३, ११–७ ले पराजित भए । अर्को खेलमा अमृत थापामगरले जापानका रायनोसुके तासुकुसँग ११–०, ११–५, ११–५ ले सेट गुमाए । ज्ञानु चौधरी पनि रोयसी कोबायासीसँग ११–३, ११–८, ११–४ ले पराजित भए । टिमतर्फ खेलेका तीनै खेल हारेको नेपालले अब समूह चरणमा फिलिपिन्स र हङकङसँग खेल्न बाँकी छ ।


स्केटबोर्ड
मेन्स स्ट्रिटको प्रारम्भिक चरणको खेलमा मंगलबार नेपालका खेलाडी नेरिस थापा १० औं स्थानमा रहेका छन् । हङकङमा बसोबास गर्दै आएका उनले १४.३ स्कोर बटुलेका छन् । यस इभेन्टमा १८ जनाले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । जापानका केयाकी इकी २८.३ स्कोर बनाएर अगाडि छन् । थाइल्यान्ड र दक्षिण कोरियाका खेलाडी दोस्रो र तेस्रो स्थानमा छन् ।


सेपाकटाक्रो
मेन्स क्वाडरान्टको प्रारम्भिक चरणको खेलमा नेपाल मंगलबार भियतनामसँग २–० ले पराजित भएको छ । नेपालले खेल २१–४, २१–३ ले खेल गुमायो । नेपालबाट गोविन्द मगर, रविन भट्टराई, रूपेश सुनार र सञ्जित धिमालले खेलेका थिए । मेन्स रेगुतर्फ पनि नेपालले समूह चरणका एउटै खेल जित्न सकेको थिएन । समूह ‘बी’ को नेपालले भारत, मलेसिया, दक्षिण कोरिया र चीनसँग पराजित भएको थियो ।


आशा जुडोमा
जाकार्ता– १८ औं संस्करणमा जारी एसियाली खेलकुदमा नेपालको पदक आशा अब एउटै खेलमा अडेको छ । आस गरिएका तेक्वान्दो, कराँते र उसु खाली हात फर्किसकेका छन् । नेपालले २९ खेलमा १ सय ८७ खेलाडी जाकार्ता ल्याएको थियो । त्यसमध्ये जुडो र ट्रायथलनमा मात्र खेल सुरु गर्न बाँकी छ । अधिकांश खेलमा नेपालको प्रतिस्पर्धा सकिसकेको छ ।


इन्डोनेसिया एसियाडमा जुडो बुधबार सुरु हुँदै छ । नेपालका आठ खेलाडी प्रतिस्पर्धामा छन् । ओलम्पियन तथा सागकी स्वर्ण विजेता फुपूल्हामु खत्रीको पनि सहभागिता रहनेछ । पुरुषतर्फ इन्द्रबहादुर श्रेष्ठ, सञ्जित डंगोल, श्रीराम मकाजु र रविन श्रेष्ठ तथा महिलातर्फ फुपूसहित देविका खडका, मनिता श्रेष्ठ प्रधान र पुनम श्रेष्ठले भाग लिएका छन् ।
जुडोले अहिलेसम्म नेपालका लागि एसियाडमा पदक जित्न सकेको छैन । एसियाडका पदकधारी खेल तेक्वान्दो, बक्सिङ र कराँते पदकविहीन भएर फर्केको अवस्थामा जुडोलाई यसपालि इतिहास रच्ने मौका छ । जुडोले एसियाडमा सन् १९९६ को सोलबाट इन्ट्री पाएको हो । नेपालले पनि त्यही संस्करणदेखि सहभागिता जनाउँदै आएको छ । पछिल्लो समय जुडोका नेपाली खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा राम्रो अनुभव बटुलेका छन् । त्यही अनुभवले इन्डोनेसियामा सफलता प्राप्त गर्ने आस गरिएको छ । जुडोले पछिल्लो समय थाइल्यान्ड अनि हंगेरीको बुढापेस्टमा प्रशिक्षण गरेर यहाँ आइपुगेको हो ।


प्रबल पदक सम्भावना बोकेकी फुपुल्हामु पनि जापानमा प्रशिक्षण गरेर आएकी छन् । उनी सन् २०२० को टोकियो ओलम्पिकका लागि आईओसीको छात्रवृत्तिमा जापानमा प्रशिक्षणरत छन् । फुपूले १२ औं सागको स्वर्ण जितेकी थिइन् । उनी सागमा जुडोबाट स्वर्ण जित्ने पहिलो खेलाडी हुन् । यस एसियाडमा सागमा पदक जित्ने अरू खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्दै छन् । त्यसमा रजत विजेता मनिता, कांस्य विजेताद्वय इन्द्र र पुनम रहेका छन् ।


नेपाल जुडो संघका अध्यक्ष दीपकहर्ष बज्राचार्य पछिल्लो समय आफ्ना खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूमा प्राप्त गरेको सफलताका कारण यस एसियाडमा पदक सम्भावना रहेको बताउँछन् । उनले भने, ‘हाम्रो पनि लक्ष्य हो, यसपालि जुडोबाट पदक दिलाऊँ । अहिले हाम्रो खेलाडीले प्राप्त गरेको सफलताका आधारमा सम्भावना देखेका छौं । तर गेम न हो । हारजित त हुनुपर्छ ।’


महिनादिन अघिमात्र इन्द्रबहादुर र मनीताले बैंंककमा सम्पन्न नर्थ थाइल्यान्ड युनिभर्सिटी जुडो च्याम्पियनसिपमा स्वर्ण जितेर आफ्नो एसियाड यात्रालाई बलियो पारेका छन् । त्यही प्रतियोगितामा पुनमले रजत र देविकाले कांस्य जितेका थिए । उक्त प्रतियोगिता खेलेसँगै उनीहरूले हंगेरीमा आयोजित बुढापेस्ट ग्रापिंमा सहभागिता जनाए । त्यसपछि उनीहरूले त्यहीँ रहेर छोटो प्रशिक्षण गरे ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ०७:२१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

न्वारानकै दिन छोरीको हत्या

हरिराम उप्रेती

काठमाडौँ — गोरखा– सिरानचोक २, थालाजुङको खमारेमा ५ दिनदेखि हराएको भनिएकी ११ दिने शिशुको न्वारानकै दिन हत्या भएको खुलेको छ । सोधपुछका लागि आमा १७ वर्षीया रश्मी गुरुङलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएपछि शिशुको शव घरभन्दा ३ सय मिटर पर बारीमा मंगलबार भेटिएको छ ।

साउन २८ मा जन्मिएकी ११ दिने छोरी हराएको भन्दै आफन्त र गाउँलेसमेत चिन्तित थिए । मध्यरातमा फोनबाट उजुरी आएपछि प्रहरीले अनुसन्धान थालेको थियो ।


‘रश्मीलाई पक्राउ गरी अनुसन्धान गर्दा उनले हत्या गरेको स्विकारिन्,’ एसपी विमल बस्नेतले भने, ‘आज (मंगलबार) उनको बयानअनुसार हामीले घर नजिकैको बारीमा बोराले बेरेको अवस्थामा खाल्डोभित्र शव भेट्यौं ।’ छोरीको न्वारानकै दिन हत्या भएको खुलेको उनले बताए । रश्मी र गाउँकै १९ वर्षीय सबल भण्डारीले वर्षदिनअघि विवाह गरेका थिए । छोरीले अन्तर्जातीय विवाह गरेकामा रश्मीका माइती पक्ष असन्तुष्ट थिए । छोरीलाई छुटाउन प्रयास भइरहेको अवस्थामा घटना भएको बुझिएको भन्दै प्रहरीले अनुसन्धानका लागि रश्मीकी आमा सरिता गुरुङलाई पनि नियन्त्रणमा लिएको छ ।


पारिवारिक स्रोतका अनुसार घटना भएको रात करिब १२ बजे रश्मीले स्तनपान गराउन भन्दै बच्चा लिएर घरको भित्र–बाहिर गरेकी थिइन् । प्रहरीसमक्ष सोमबार साँझ मात्र उनले छोरीको हत्या गरेको स्विकारेकी थिइन् ।


अनुसन्धानका क्रममा रश्मीले छोरीलाई सुरुमा घर नजिकैको बाँस झयाङमा छाडेर आएको बयान दिएकी थिइन् । ‘रातमा बच्चा छाड्दा पानी दर्किरहेको थियो, बाँस झयाङमा छोरी छाडेर पिँढीमा आएर बसें,’ रश्मीको भनाइ उद्धृत गर्दै बस्नेतले भने, ‘बच्चा रोइरहेको सुनेपछि छाडेको ठाउँमा फेरि पुगें । त्यतिबेलासम्म बच्चाको कानमा पानी जमिसकेको थियो। मुटुको धड्कन भने चलिरहेको थियो, अनि खाल्डो खनेर बच्चा राखेर माटोले पुरिदिएँ ।’


खाल्डो खनेर नवजात छोरीलाई पुरेपछि पिँढीमा आएर बसेकी रश्मी पुन: पुरेको ठाउँमा पुगिन् । ‘अन्तिमपटक जाँदा छोरीको अनुहारको भागको माटो फालेर फर्किएँ,’ उनले प्रहरीलाई दिएको बयानमा भनेकी छन्, ‘सास फेर्छ कि भनेर मुखको माटो फालिदिएको हुँ ।’


घटनाको थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । ‘निर्दोष बच्चाको कर्तव्य गरी हत्या भएको छ,’ बस्नेतले भने, ‘यसमा अन्य व्यक्तिको संलग्नता भए/नभएको अनुसन्धानकै
चरणमा छौं ।’

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ ०७:२०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT