एसियाली खेलकुदमा नेपाललाई पहिलो पदक

ध्रुव तुलाधर

जकार्ता — नेपालले १८ औं एसियाली खेलकुदमा अन्तत: पदकको खडेरीलाई पुरेको छ । प्याराग्लाइडिङ मार्फत नेपालले इन्डोनेसियामा भइरहेको प्रतियोगिताको १२ औं दिनमा आएर कम्तिमा रजत पदक जित्ने निश्चित भएको हो ।

अहिले एसियाली खेलकुदको आयोजकले कुल अंक जोड्ने कार्य गरिरहेकोले आधिकारिक निर्णय भने आउन बाँकि छ। नेपाली टोलीले पदक जितेकोमा खेलाडी र अफिसियलहरुले भने खुशियाली मनाउन थालिसकेका छन्।

Citizen

पुरुष क्रस क्रन्ट्री तर्फ पश्चिम जाभास्थित गुनुङ मास पुन्चकमा मंगलबार दोस्रो चरणको खेल सकिएसँगै नै नेपालले कम्तिमा पदक जित्ने लगभग पक्का भइसकेको थियो।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १३:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सम्पत्तिमा महिला स्वामित्व बढ्दै

मनोज बडू

दार्चुला — कानुनले पैतृक सम्पत्तिमा महिला–पुरुषको समान अधिकार स्थापित गरेको भए पनि व्यावहारिक रूपमा भने उक्त नियम लागू हुन सकेको थिएन । पछिल्ला वर्षहरूमा महिलाको नाममा जग्गा दर्ता गरे राजस्व शुल्कमा छुट दिइन थालेपछि पैतृक सम्पत्तिमा महिलाको स्वामित्व बढ्दै गएको छ ।

जिल्ला मालपोत कार्यालयका अनुसार आर्थिक वर्ष ०७४/७५ मा २ सय २१ महिलाको नाममा जग्गा दर्ता भएको छ । अघिल्लो वर्ष एक सय ७१ जना महिलाले आफ्नो नाममा जग्गा दर्जा गराएको तथ्यांक छ ।


जिल्लामा लागू भएको मुक्त हलिया कार्यक्रमको जग्गा खरिद गर्दा महिला–पुरुषको जग्गा दर्ता अनिवार्य गरिएकाले अचल र पैतृक सम्पत्तिमा महिलाको स्वामित्व बढ्दै गएको मालपोतका सूचना अधिकारी नरबहादुर ठगुन्नाले बताए । सरकारले महिलाको नाममा सम्पत्ति दर्ता गरे राजस्व छुट दिने प्रावधान लागू गरेदेखि अहिलेसम्म ३ हजार ४ सय १९ महिलाहरूले आफ्नै र सामूहिक रूपमा जग्गा दर्ता गराएको उनी ठगुन्ना बठाउँछन् ।


सामाजिक चेतना र शिक्षामा महिलाको पहुँच भएसँगै महिलाहरूको सम्पत्तिमा स्वामित्व बढ्दै गएको हो । सरकारले सम्पत्तिमा महिलाको स्वामित्व बढाउनका लागि महिलाको नाममा जग्गा पास गर्दा २५ प्रतिशत राजस्वमा छुट दिएपछि महिलाहरू सम्पत्तिको मालिक भएका हुन् । हिमाली जिल्लामा महिलाको नाममा जग्गा दर्ता गरे दस्तुरमा ५० प्रतिशत राजस्व छुट दिने सरकारी नियम छ ।


पैतृक सम्पत्तिमा समान अधिकार कार्यान्वयन हुन थालेपछि घरपरिवारमा महिलाहरूको आत्मविश्वास बढेको मालिकार्जुन गाउँपालिका–७ उकुका तिला लुहारले बताइन् । ‘यसअघि पतिको विश्वासकै भरमा चल्नुपथ्र्यो,’ उनले भनिन्, ‘जब पतिको नाममा रहेको जग्गाको पुर्जामा मेरो नाम पनि थपिँदा खुसी लागेको छ । अहिले वास्तविक सम्पतिको मालिक हामी दुवै हौं भन्ने लागेको छ ।’


अहिले पनि यहाँको समाजमा पुरुषले घर बाहिरको काम गर्ने र पारिवारिक भार महिलाकै टाउकोमा छोड्ने चलन छ । ‘लोग्ने मानिस कमाएर घरमा पुगाइसकेको सोच्छन् । तर घरधन्दा समाल्नु कति गाह्रो हुन्छ, आफूलाई मात्र थाहा छ,’ महाकाली नगरपालिका–२ जानकी साहुले भनिन्, ‘कहिलेकाहीं परिवारको छाक टार्न नै समस्या हुन्छ । तर घरका पुरुषहरूलाई थाहै हुँदैन ।’


हातभरि ठेला बस्ने गरी काम गरेर जोडेको सम्पत्तिमा समेत आफूहरूको अधिकार नहुँदा महिलाहरू परनिर्भर हुनुपर्ने अवस्था थियो । तर, अहिले बिस्तारै सम्पत्तिमा स्वामित्व
बढ्दा खुसी लागेको महिलाहरू बताउँछन् । सम्पत्तिमा महिलाको अधिकार नहुँदा विभिन्न हिंसा भोग्नुपर्ने बाध्यता उस्तै हुन्छ ।


तर पछिल्लो समय महिलाहरूको अवस्था बिस्तारै परिवर्तन हुँदै गएको उनले बताइन् । भूमिमा महिलाको स्वामित्व बढाउने उद्देश्यले सरकारले ०६९ सालमा ‘संयुक्त पुर्जा’ को अवधारणा अघि सारेको थियो । सुरुमा जनचेतना अभावले पुर्जा बनाउन ज्यादै न्यून इच्छुक भएका थिए ।

प्रकाशित : भाद्र १३, २०७५ १२:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT