असारे झरीमा धमाधम खेलकुद

भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — यति बेला असारे झरीबीच सडक कालोपत्रेदेखि अन्य पूर्वाधारको काम गर्न सम्बन्धित निकायलाई भ्याइनभ्याइ छ । असारे विकासजस्तै सुदूरपश्चिममा असारे खेलकुद पनि चलिरहेको छ । झरीबीच हतारहतारमा जिल्ला र प्रदेशस्तरीय राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड खेलकुद सम्पन्न भएको छ । 

महेन्द्रनगरस्थित कभर्डहलको खेल मैदान जलमग्न छ । त्यही जलमग्न मैदानमा खेलाडीहरू दौडिरहेका छन् । कतिपय अभ्यास गरिरहेका छन् । ‘दौडिँदा चिप्लिने निकै डर भयो, पानीले दौडिन पनि गाह्रो भयो,’ प्रदेशस्तरीय राष्ट्रपति रनिङ सिल्डमा दार्चुलाबाट आएका एथलेटिक्सका मणि बोहराले भने, ‘यो खेलकुद प्रतियोगिताका लागि उपयुक्त मौसम होइन ।’

जिल्ला खेलकुद विकास समिति कञ्चनपुरले मंगलबार मात्रै झरीबीच राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड सम्पन्न गरेको थियो । त्यसको दोस्रो दिन प्रदेशस्तरीय प्रतियोगिता सुरु भएको छ । बुधबार सुदूरपश्चिम प्रदेशका सामाजिक विकासमन्त्री कृष्णराज सुवेदीले प्रतियोगिताको उद्घाटन गरेका हुन् ।

‘राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड समयमै गर्नुपर्छ भनेर हामीले पटकपटक आवाज उठायौं,’ दार्चुलाका टीम लिडर श्यामराज अवस्थीले भने, ‘यसपालि त झन झरीमै प्रतियोगिता भइरहेको छ ।’ उनका अनुसार सातौं क्षेत्रीय राष्ट्रपति रनिङ सिल्डसम्म फागुन–चैतमा जिल्ला र क्षेत्रका खेलहरू सकिन्थे ।

वैशाख–जेठमा राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना हुने गर्दथ्यो । आठौंदेखि खेलकुदको समय तालिका बिग्रिएर यस वर्ष वर्षातमै हतारहतारमा प्रतियोगिता भइरहेको हो ।

‘बिहीबार प्रदेशस्तरीय प्रतियोगिता सकिएपछि खेलाडीलाई काठमाडौं पुग्न दुई दिनमात्रै बाँकी छ,’ उनले भने, ‘यहाँ छनोट भएका खेलाडी लगत्तै काठमाडौंमा हुने राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी हुन जानेछन् ।’ प्रतियोगितामा सुदूरपश्चिम प्रदेशका ९ वटै जिल्लाका साढे ८ सय बढी खेलाडी, प्रशिक्षक र अफिसियल सहभागी छन् ।
संघीय सरकारको शिक्षा मन्त्रालयअन्तर्गत प्रदेशस्तरीय प्रतियोगिता भएको हो । प्रतियोगिताका लागि २३ लाख बजेट निकासा भएको प्रदेश खेलकुद विकास समितिका अध्यक्ष लालबहादुर शाहीले बताए । उनले केन्द्रबाटै ढिलो गरी कार्यक्रम आएका कारण वर्षातमा प्रतियोगिता गराउनुपरेको प्रष्टीकरण दिए ।

‘राष्ट्रिय खेलकुदका कारण राष्ट्रपति रनिङ सिल्ड पछाडि धकेलिएको हो,’ शाहीले भने, ‘राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले असार २९ देखि ३१ सम्म काठमाडौंमा केन्द्रस्तरको राष्ट्रिय प्रतियोगिता राखेकाले त्यसका लागि खेलाडी छनोट गर्न प्रतियोगिता गर्नैपर्ने बाध्यता छ ।’ उनका अनुसार यो प्रतियोगिता समयमै भएको भए वैशाखभित्रै सम्पन्न भइसक्नुपर्ने हो ।

राष्ट्रपति रनिङ सिल्डमात्रै होइन प्रधानमन्त्री महिला क्रिकेट प्रतियोगिता पनि झरीबीच सम्पन्न भएको हो । राष्ट्रिय खेलकुद परिषदको वार्षिक कार्यक्रमअनुसार असार ४ देखि ११ सम्म महेन्द्रनगरको कभर्डहल मैदानमै उक्त प्रतियोगिता भएको थियो ।

वर्षाका कारण सेमिफाइनल र फाइनलसँगै अन्य खेलसमेत प्रभावित भए । वर्षाका कारण खेल हुन नसक्दा सुदूरपश्चिम अंकका आधारमा फाइनल पुगेको थियो । यसअघि पनि अन्य टिमले खेल हुन नसक्दा अंक बाँडेका थिए । प्रतियोगिताका लागि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले ३५ लाख बजेट छुट्याएको थियो ।
‘यो सबै बजेट सक्ने योजना हो, खेलकुदका लागि त फागुन–चैत उपयुक्त सिजन हो,’ जिल्ला खेलकुद विकास समिति कञ्चनपुरका एक प्रशिक्षकले भने, ‘वर्षातमा न राम्ररी खेल्न सकिन्छ, न त मैदान नै राम्रो छ ।’ यस्तो अवस्थामा खेलाडीहरूमा चोटपटक लागेर घाइते हुने सम्भावना रहने उनले भनाइ थियो ।


प्रकाशित : असार २७, २०७६ १०:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कुतियाकवरमा बिजुली बल्यो

भवानी भट्ट

(कञ्चनपुर) — नदीले तीनतिर घेरिएको बस्ती । महाकाली पारिको महाकाली नगरपालिकाको पनि टापु मानिने कुतियाकवरमा बिजुली पुगेको छ । यहाँका बासिन्दाको वर्षौंको दबाबपछि असार दोस्रो सातादेखि बस्तीमा बिजुली बलेको हो ।

१ वर्षअघि गाडिएका पोलमा जेठ दोस्रो साता लाइन तानिए पनि मिटर नहुँदा घर(घरमा बिजुली पुगेको थिएन । लाइन तानिएपछि स्थानीयले मिटरका लागि विद्युत् कार्यालयमा निवेदन दिएका हुन् । ‘पहिलो चरणमा ९ घरमा मिटर जडान भएर बिजुली बलेको छ,’ कुतियाकवरका खडके बुढाले भने, ‘बांँकी घर परिवारले पनि मिटरका लागि निवेदन दिएका छन् ।’

महाकाली र जोगबुढा नदी दोभानमा रहेको कुतियाकवरमा ३५ परिवार बस्छन् । भारतसँंग सीमा जोडिएको यो बस्तीमा विद्युत् नहुँदा सबैले सास्ती खेप्नुपरेको थियो । सीमावर्ती क्षेत्रमा चोर(डांँका आउने भएकाले यहांँका बासिन्दाले पटकपटक विद्युत् सेवा उपलब्ध गराउन माग गर्दै नगरपालिकामा ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए ।

‘अब धेरै सजिलो भएको छ, राति हिँडन पनि सहज भएको छ,’ बुढाले भने, ‘दशगजामै बस्ती छ, अध्याँरोमा को आउँछ के गर्छ केही थाहा हुदैन्थ्यो, अब त्यसका लागि पनि सजिलो भयो ।’ ६ महिनाअघि बुढाकै घर छेउमा एसएसबीले गोली चलाएका थिए । गोली लागेर मानविय क्षति नभए पनि स्थानीयमा अहिले पनि त्रास छ । एसएसबीका दुई जवानबीच विवाद हुँदा चलाएको गोलीका ठुटा बुढाको घर भित्रै पुगेका थिए । यहाँको बस्ती कटान र डुबानको पनि उच्च जोखिममा छ ।

बर्खा सुरु भएसँंगै महाकाली र जोगबुढा दुवै नदीले कटान सुरु गर्छ । जोगबुढा नदीले त कुतियाकवरमा हिउँदमा समेत कटान गर्दै आएको छ । ‘अब बाढी आएका बेला सुरक्षित ठाउँमा भाग्न पनि सजिलो हुनेछ,’ महिला सशक्तीकरण समूहकी अध्यक्ष रितु सिँजापतिले भनिन्, ‘विद्युत् भएपछि गर्मीमा पंखादेखि सिँंचाइका लागि मोटर चलाउन सहज भएको छ ।’

अधिकांश दलित र विपन्न समुदायका बसोबास रहेको यहांँका बासिन्दाले स्थानीय तह र प्रदेश तथा प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका बेला पनि विद्युतकै माग गरेका थिए । स्थानीय तहको निर्वाचन लगत्तै यहांँ पोलहरू गाडिए पनि लाइन बिस्तार हुन सकेको थिएन । कुतियाकवरमा हुने जुनसुकै कार्यक्रममा पनि वडाध्यक्ष र नगर प्रमुख तथा उपप्रमुख समक्ष स्थानीयले यहि कुरा उठाउने गर्थे ।
यहांँका अधिकांश युवा रोजगारीका लागि भारत पसेका छन् । सामान्य लेखपढसम्म मात्रै गरेका उनीहरू गुजरात, दिल्ली र बेंग्लोरलगायत सहरमा काम गरिरहेका छन् । यहांँका बासिन्दा नुनतेलदेखि सामान्य औषधि खरीदका लागि समेत सीमावर्ती बजारकै भरमा पर्छन् ।

तरकारी उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र
कुतियाकवर तरकारी उत्पादनका लागि पकेट क्षेत्र मानिन्छ । सीमावर्ती क्षेत्रमा बंगाली बस्ती छ । उनीहरूले व्यावसायीक तरकारी खेती गर्दै आएका छन् । उनीहरूकै सिको गरी यहाँका बासिन्दा पनि तरकारी खेतीतर्फ आकर्षित भएका हुन् । खासगरि तरुल, परवल, खुर्सानी, मुला, करेला, भान्टा र बोडी यहाँका बेमौसमी उत्पादन हुन् ।

यहाँ उत्पादित तरकारी नजिकैको सीमावती भारत उत्तराखण्डको खटीमा मण्डीसम्म पुग्ने गर्छ । कतिपयले २०/२५ किमि टाढा रहेको महेन्द्रनगर समेत पुर्‍याउने गरेका छन् । विगतमा विद्युत् अभावका कारण सिँचाइ सुविधा नहुंँदा पनि राम्रो उत्पादन गरेका कृषकहरू यतिबेला धमाधम बोरिङद्वारा खेतमा पानी पुर्‍याइरहेका छन् । विद्युत् लाइन तानिएसंँगै मोटरबाट पानी तानेर सिंँचाई गर्ने उद्देश्यका साथ उनीहरू बोरिंग तर्फ आकर्षित भएका हुन् ।

प्रकाशित : असार २६, २०७६ ११:३२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT