अल्जेरिया अफ्रिकन च्याम्पियन

रोयटर्स

कायरो — बगदाद बोनेदजाहले खेल सुरु भएको दोस्रो मिनेटमै गरेको गोल निर्णायक बनेपछि फाइनलमा सेनेगललाई १–० ले पराजित गरी अल्जेरियाले इतिहासमा दोस्रोपल्ट अफ्रिका कप अफ नेसन्सको उपाधि जितेको छ । 

क्वाटरफाइनल चरणमा आइभरी कोस्टविरुद्ध पेनाल्टीमा चुकेपछि सब्सिच्युड हुँदै गर्दा निकै नै भावुक बनेका बोनेदजाहले लायन्स अफ तेरंगाको नामले चिनिने सेनेगलविरुद्धको सशक्त प्रहार सलिफ सानेको खुट्टामा लागेर गोल हुँदा गोलरक्षक अल्फ्रेड गोमिसले पत्तै पाएनन् । खेलभर ३२ अफिसियल फल गरेको अल्जेरिया सुरुमै अग्रता लिएपछि डिफेन्सिभ रणनीतिमा रह्यो र अग्रता जोगाउनमै केन्द्रित देखियो । त्यसैले यो फाइनल निश्चित रूपमा क्लासिक स्तरको थिएन तर तनावपूर्ण र मनोरञ्जक थियो ।

यसअघि पहिलोपल्ट फाइनलमा पुग्दा सन् २००२ मा क्यानरुनसँग पराजित भएको सेनेगलले दोस्रो हाफमा पेनाल्टीको अवसर पाएको थियो । तर, रेफ्रीको यो निर्णय भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्री (भार) ले उल्टाइदियो । रेफ्रीले खेल सकिएको अन्तिम सिटी बजाएपछि लामो यात्रा गरी कायरो पुगेका अल्जेरियन समर्थकहरूले सानदार उत्सव मनाए । यो प्रतियोगितामा सहभागी टिमका लागि उत्कृष्ट अन्त्य थियो । पहिलोपल्ट २४ टिम समावेश गरी खेलाइएको प्रतियोगिताभर भरपुर मनोरञ्जन देखियो । यद्यपि खेलस्तर कहिलेकाहीँ कमजोर देखियो ।

‘यो निकै नै कठिन खेल थियो,’ अल्जेरियाका प्रशिक्षक जामेल बेलमाडीले भने, ‘म मेरो देशका लागि र देशवासीका लागि धेरै–धेरै खुसी छु किनभने उनीहरूले लामो समयदेखि यसको प्रतीक्षा गरिरहेका थिए । हामीले पहिलोपल्ट आफ्नो देशबाहिर यो ट्रफी जित्न सक्यौं । यो वास्तवमै असाधारण हो ।’ ‘केही मानिसले भनेका थिए कि तिमीहरूले फाइनल खेल्नै पर्दैन, यसै जितिहाल्छौ नि । वास्तवमा म त्यस्तो मान्दिनँ,’ उनले थपे, ‘सेनेगलजस्तो बलियो टिमसँग खेल्न हामी पूरै तयार थियौं । यो हाम्रो उत्कृष्ट प्रदर्शन होइन । हामीले न बल पोजिसन नियन्त्रण गर्न सक्यौं, न आफ्नो स्वाभाविक खेल देखाउन सक्यौं ।’ पछिल्ला केही वर्ष अल्जेरियाले आफ्नो फुटबल सुधारका लागि प्रशिक्षकमा धेरै परिवर्तन गरेको थियो । ३ वर्षको अवधिमा सातौं प्रशिक्षकको जिम्मेवारी सम्हालेका बेलमाडीले जिम्मेवारी पूरा गरेका छन् ।

दुई पहेंलो कार्डका कारण फाइनल प्रतिबन्धमा परेका अफ्रिकाकै उत्कृष्ट डिफेन्डर मानिने कालिदोउ कोउलीबेलीको अनुपस्थितिको नतिजा सेनेगलले राम्रैसँग भोग्यो । बोन्डेजाहले बल नियन्त्रणमा लिए र तत्कालै सशक्त प्रहार गरे जुन सानेको खुट्टाबाट डिफ्लेक्ट भयो । अल्जेरियाका लागि यो असाधारण सुरुआत थियो । गोलरक्षक गोमिसले बलको दिशा मेसो पाउन सकेनन् । सायद उनले बल आउट जान्छ भनेर आफ्नो पोजिसनबाट सर्न चाहेनन्, तर बल बारको ठीकमुनिबाट जालीमा ठोक्कियो ।

अग्रता लिएसँगै अल्जेरियाले रक्षात्मक शैली अपनायो र सेनेगललाई खेलमा फर्कने प्रशस्त अवसर छोड्यो । दोस्रो हाफमा इस्माइलासार्रले दायाँ क्षेत्रबाट उत्कृष्ट क्रस प्रहार गरेका थिए । तर त्यो बल अल्जेरियाका एडलिन गुयेडिउराको पाखुरामा लाग्यो । रेफ्रीले पेनाल्टीको इसारा गरे । तर भारसँगको समीक्षापछि उनले आफ्नो निर्णय परिवर्तन गरे ।

लगत्तै सेनेगलले अर्को अवसर पाएको थियो । चिखोउ कोउयाटेले पेनाल्टी एरियामा अनमार्क रहेका एमबाये नियाङलाई दिएको पासमा उनले गोलरक्षक रइस एमबोल्हीलाई छक्याउँदै गरेको प्रहार पोलमा लागेर बाहिरियो ।

‘हामीले सुरुमै गोल खान पुग्यौं,’ सन् २००२ मा टिमले फाइनलसम्मको यात्रा गर्दाका कप्तानसमेत रहेका सेनेगलका प्रशिक्षक अलिओउ सिस्सेले भने, ‘मेरो विचारमा खेलभर हामी बराबर हकदार थियौं । म मेरा खेलाडीलाई बधाई दिन चाहन्छु । हामी ४६ दिनसम्म यहाँ रह्यो । हामीले उपाधि नै चाहेका थियौं तर आजको रात हाम्रो थिएन ।’

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७६ ०७:३१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गोदावरी खोला दूषित

विशंखुनारायण, गोदामचौर, इमाडोल र सिद्धिपुरबासीले खोलाको पानी पिउदै आइरहेका छन् ।
प्रशान्त माली

ललितपुर — गोदावरी कुण्डनजिकै खोला छेउमा दुईवटा शौचालय छन् । एउटा पक्की र अर्को अस्थायी टहराको । दुवैको सेप्टी ट्यांकी छैन । पक्की शौचालयको निकास प्लास्टिकको पाइपमार्फत र टहराको सिधै खोलामा मिसाइएको छ । गोदावरीस्थित रचनातार क्षेत्रमा पनि उस्तै समस्या छ ।

खोला छेउमा जस्तापाताको अस्थायी शौचालय बनाइएको छ । तीन वटा बंगुर तथा हाँस फर्मको निकास पनि सिधै खोलामा मिसाइएको छ । यी तीन शौचालय र बंगुर फर्म कुण्डबाट करिब ५ किमि दूरीमा फेला परेका हुन् । खोलामा मलमूत्र मात्र नभई होटल रेस्टुरेन्टबाट फालिएका रक्सीका थरीथरीका बोतल र मेडिकलका सिरिन्ज, महिनावारी हुँदा लगाउने प्याड र बालबच्चाका डाइपर पनि जथाभावी फ्याँकिएका छन् । धार्मिक पर्यटकीय दृष्टिकोणबाट महत्त्वपूर्ण खोला अहिले डम्पिङ साइड बनेको छ ।

खोला टीकाथली हनुमन्ते पुलसम्म १७ किमि छ । खोलाले गोदावरी, विशंखुनारायण, हरिसिद्धि, सिद्धिपुर, इमाडोल, टीकाथली, लुभु क्षेत्र छुन्छ । स्थानीयका अनुसार खोलामा १४ वटा पुल छन् । अहिले पुल र बस्ती क्षेत्रमा बढी फोहोर भेटिने गरेको छ । गोदावरी नगरपालिका ३ गोदावरीका वडाध्यक्ष बालमुकुन्द घिमिरे भन्छन्, ‘खोला निकास हुनबाट बचाउन घरको नक्सापास गर्न अनिवार्य सेफ्टी ट्यांकी हुनुपर्ने नियम बनाएका छौं । अधिकांश बंगुर फर्म खोला नजिक बनाइएका छन् । फोहोर सिधै खोलामा मिसाउने भएकाले वडामा बंगुर फर्म नै राख्न नदिने निर्णय गरेका छौं ।’ उनले फोहोर खोलामा मिसाउने व्यक्तिको विवरणसहित निवेदन दर्ता गरेमा तत्काल कारबाही गर्ने बताए । ‘अहिलेसम्म उजुरी परेको छैन । जनप्रतिनिधि आउनुअघि खोलामा फोहोर मिसाउने व्यापाक थियो,’ उनले भने, ‘अहिले कम भएको छ ।’

खोलाको पानी विशखुनारायण, गोदामचौर, इमाडोल र सिद्धिपुरवासीले खानेपानीको रूपमा प्रयोग गर्दै आइरहेका छन् । उपत्यकामाट्यांकरमार्फत वितरण गरिने पानी पनि यही खोलाको हो । खोलाको पानीलाई स्थानीयले पवित्र रूपमा लिने गरेका छन् । कसैको मृत्यु हुदा चोख्याउन र खोला क्षेत्रमा बसेर खाना पकाएर खाने चलन अद्यापि छ । खोलामा अहिलेसम्म पनि लुगा धुने नुहाउने गर्दै आइरहेका छन् ।

गोदावरी नगरपालिकाको आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा को नीति तथा कार्यक्रमको ७ नम्बर बुँदामा सार्वजनिक जग्गा, वन, जंगल, खोलाखोल्सी, मठमन्दिर, पोखरीको संरक्षण कार्य प्रारम्भ भएको उल्लेख छ । ७८ नम्बर बुँदामा नगरभित्रको सांस्कृतिक सम्पदालाई संरक्षण र सम्वृद्धिका लागि विषेश योजना लागु गरिने उल्लेख छ । तर, गोदावरीका जनप्रतिनिधिले योजना प्रारम्भ गर्नु त कता हो कता यसबारेमा एक पटक पनि सरोकारवालासँग बैठक बसेका छैनन् ।

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन २०७४ को परिच्छेद ३ मा गाउँपालिका तथा नगरपालिकाको काम, कर्तव्य र अधिकारसम्बन्धी व्यवस्थाको बुदा ‘झ’ मा सरसफाइ सचेतनाको अभिवृद्धि र स्वास्थ्यजन्य फोहोरमैलाको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने उल्लेख छ । दफा २६ मा फोहोरमैला विसर्जन स्थल वा प्रशोधन प्रणालीको विकास र सञ्चालन गर्नुपर्ने उल्लेख छ । तर, नगरपालिकाको यसप्रति पनि ध्यान गएको छैन ।

गोदावरी नगरपालिकाका प्रवक्ता मिलन सिलवालले नीति तथा कार्यक्रममा भएको व्यवस्थालाई कार्यान्वय गर्न बैठक बस्ने क्रममा रहेको बताए । ‘निजी व्यवसायीसँग समन्वय गरेर फोहोर व्यवस्थापन गर्दै आइरहेका छौँ,’ उनले भने, ‘सबै ठाउँमा फोहोर उठाउने गाडी पुर्‍याउन सकेको छैन । विस्तारै पुर्‍याउने योजना छ ।’

स्थानीयवासी मिलेर गोदावरी खोला साप्ताहिक सरसफाइ अभियान थालेका छन् । उनीहरूले ०७५ फागुन २६ देखि प्रत्येक आइतबार सरसफाइ गर्दै आइरहेका छन् । आइतबारबाट २० औं हप्तामा पुग्ने छ । अहिलेसम्म गोदावरी कुण्डदेखि टुप्पीखेलसम्म सरसफाइ गरिसकेका छन् । स्थानीय बेबी राजभण्डारी थापा भन्छिन्, ‘अहिलेसम्म ६१ टन फोहोर संकलन गरी व्यवस्थापन गरिसकेका छौं । फोहोर व्यवस्थापनबारे घर र विद्यालयस्तरमा जनचेतना जगाउने योजना छ ।’

फोहोर व्यवस्थापन भने हरिसिद्धिस्थित नेप्को नेपाल नामक संस्थाले गर्दै आइरहेको छ । उनीहरूले कुहिनेलाई मल र नकुहिनेलाई नुवाकोटस्थित ल्यान्डफिल साइड सिसडोलमा पुर्‍याउँदै आएका छन् । कपडा, सिसी र प्लास्टिकका सामान भने बिक्री गर्दै आइरहेका छन् । नेप्को नेपाल हरिसिद्धिका कोषाध्यक्ष रिता नेपाल भन्छिन्, ‘गोदावरी क्षेत्रमा साताको दुई दिन आइतबार र बुधबार गाडीमार्फत फोहोर संकलन गर्दै आइरहेका छौं । फोहोर संकलन गरेबापत् प्रतिपरिवार प्रत्येक महिना ३ सय ५० शुल्क लिने गरेका छौं ।’

उनले गोदावरी क्षेत्रमा ३ सय ५०, विशंखुनारायणमा ३५, गोदामचौरमा २ सय ५०, हरिसिद्धिमा २ सय, इमाडोलमा १ सय ८०, सिद्धिपुरमा १८ परिवार सदस्य रहेको बताइन् । ‘फोहोर उठाउन जाँदा स्थानीयले दुई थरीका बाल्टिन माग गर्ने गरेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘जनप्रतिनिधिले नगरपालिकामा उत्पादित फोहोर यही व्यवस्थापन गर्न पहल गर्नुपर्छ ।’

उनले यसो गर्न सकेमा गोदावरी नगरपालिका हराभरा बनाउन सकिने बताइन् । गोदावरी नगरपालिकाका मेयर गजेन्द्र महर्जनले कुहिने र नकुहिने फोहोर छुट्याउनका लागि बाल्टिन वितरण गर्ने योजना रहेको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७६ ०७:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT