कोसेली

प्रेम बर्जित देशमा...

म कामीसँग गएर त चोखिएँ । तैंले यो सार्कीलाई छोड्न सक्दिनस् ? पख तिमीहरूलाई माटोमुनि गए पनि छोड्दिनँ ।’ केटीलाई उसकी फुपूले पुलिस चौकीभित्रै धम्की दिई । केटीले सिन्दूर र पोते लगाएकी थिई । उसले पोते चुँडाई । सिन्दूर पुछिदिई । पुलिसले केही भनेन ।

जातका कानुन

मानवीय भएर के कुरा बुझ्न आवश्यक छ भने गरिब हुनु र दलित हुनु फरक पीडा हो  । ब्राह्मणहरूको संग्रह हो, हिन्दूसंहिता मनुस्मृति  । मानवीय भएर के कुरा बुझ्न आवश्यक छ भने गरिब हुनु र दलित हुनु फरक पीडा हो ।

रिसमाथिको राजनीति

तपाईं धेरै रिसाउन थाल्नुभएको छ आजकल’ एक आत्मीय मित्रको गुनासो । साँच्चै ?’ अकस्मात् पाएको कमेन्टले अलिकति झस्कन्छु । ‘पहिला त यस्तो हुनुहुन्नथ्यो,’ उनको दाबी । उनीसँग छुट्टिएपछि भने असहजता बढेको छ । आफैंतिर हेर्छु, घोत्लिन्छु । उनको ‘पहिला त यस्तो हुनुहुन्नथ्यो’ ले नराम्ररी लखेट्दै छ । पहिला कस्तो थिएँ म ?

सवारी

वडाअध्यक्षको निर्दयी डोजरलेआागनको चिउरी उखेलेपछिगुहार माग्न सिंहदरबार खोज्दै हिाडेको धनबहादुर चेपाङलाईबबरमहलको खुला रोडमा प्रहरीले धकेल्दै भन्यो–‘सवारी छ’ ६ वर्षीया छोरीको बलात्कार र हत्यापछि रक्ताम्य जामा र पुतलीसबुतका लागि झोलामा बोकेरन्याय खोज्दै काठमाडाौ आइपुगेका नेत्रबहादुर परियारलाई कलंकीको आकाशे पुलैपुलप्रहरीले लखेट्दै भन्यो– ‘सवारी छ’तर, देश युगौंदेखि जहााको त्यहीा छ ।

मन चंगा त लोटामा गंगा

राजकाजमा वैराग चलेपछि राजा रणबहादुर शाह संन्यासी भए र काशी पुगेर निर्गुणानन्द बनी गंगाको किनारमा जपतप गरेर बस्न थाले । सन्त मिजासका कासी नरेश पनि उनको कुटीमा केही काल रहे । चञ्चल मतीका रणबहादुर भने कुटीमै बसिरहन सकेनन्, फेरि फर्केर नेपालै आए । केहीपछि भाइ शेरबहादुर शाहको तरबारबाट काटिएर उनको इहलीला समाप्त भयो’ इतिहासको कुनै अध्यायमा यस्तो मैले पढेको थिएँ सानैमा ।

चीनको ‘एस्ट्रे डिप्लोमेसी’

सन् १९५७ मा नयाँ चीनका प्रणेता माओ–च–तुङ चिनियाँ कम्युनिस्ट युथ लिगअन्तर्गत ‘अल–फिमेल नेसनल कांग्रेस’ मा भाग लिइरहेका थिए । माओले चुरोट खान खोजेपछि सहभागी महिलाहरूबीच लाइटर बालेर सल्काइदिन होडबाजी नै चल्यो । माओ भन्थे, ‘मेरो जीवनबाट दुइटा कुरा अलग गर्न सकिँदैन, पहिलो चुरोट र दोस्रो चिया ।’
ADVERTISEMENT

दार–एस–सलामदेखि माडागास्कर

२०११ जुलाईको पहिलो साता । यात्राका केही साथी छन् । रुवान्डाको ब्रासिएस मन्याङगेरी । हुतु बुबा र तुत्सी आमाको टुहुरो छोरा । तान्जानिया बसेर पढेको, अंग्रेजीमा दख्खल भएको । मायोटीमा बसेकी प्रेमिकालाई कमरोसको अन्जुवानमा भेट्न जान लागेको ।

चेर्दुङको चियो

जति उकालो बाटो आउँछ उति नै रमाइलो । चराचुरुङ्गीहरूको धुन । चौरीको बथान । सेल रोटीझैं फन्को मारेको हिमशृङ्खला । रंगीबिरङ्गी गुराँस फूलले वनै ढाकेको । दोलखाको गौरीशंकर गाउँपालिका वडा नं. ४ झ्याँकुबाट छहारे गुफा र चेर्दुङडाँडामा पुग्न एक दिन पूरै खर्चिनुपर्छ ।

नारायणहिटीका तीन पर्व

तीनै हत्यामा दागीहरू या त छोरा छन् या छोरासरहका आफ्नै भतिजा । मुख्य संयोग, यी तीनै हत्याकाण्ड नारायणहिटीमा भएका थिए । हत्या सत्तासीन शक्तिशाली राजा या प्रधानमन्त्रीको भएको थियो । यो आलेख नारायणहिटीमा घटित विभिन्न समयकालका यी चर्चित तीन हत्या प्रकरणहरूमा केन्द्रित छ ।