समस्यामा युट्युब

घृणा फैलाउने सामग्रीमा विज्ञापन राखेको खुलासा भएपछि संसारका २ सय बढी ब्रान्डले युट्युबबाट आफ्नो भिडियो हटाएका छन् । र, युट्युबले यो समस्या समाधानका लागि नयाँ योजना अघि सारेको छ ।
कान्तिपुर संवाददाता

यो वर्षको सुरुवातमा युट्युबले खुसी हुँदै घोषणा गरेको थियो– युट्युबमा प्रयोगकर्ताले दैनिक एक अर्ब घण्टा बराबरको भिडियो हेर्ने गर्छन् । फेब्रुअरीमा युट्युबले सार्वजनिक गरेको यो तथ्यांक सन् २०१२ को यही अवधिको भन्दा १० गुणाले बढी हो ।

अर्थात् प्रयोगकर्ताले युट्युबमा हेर्ने भिडियोको अवधि ५ वर्षमा १० गुणाले बढी हो । तर, यो खुसीको एक महिना बितेलगत्तै संसारको सबैभन्दा ठूलो भिडियो लाइब्रेरी अर्को समस्याले जेलिएको छ । अहिले, संसारका दुई सयभन्दा बढी कम्पनीले युट्युबमा विज्ञापन दिन बन्द गरेका छन् । जसका कारण उसलाई हजारौं बिलियन डलर घाटा लागेको भनिएको छ ।

सानो झिल्कोले ठूलो आगो लगाउन सक्छ भनेझैं मार्चको मध्यतिर बेलायती पत्रिका दि टाइम्सले युट्युबबारेको एक समाचार प्रकाशित गरेपछि बेलायत, अमेरिका हुँदै विश्वका ठूला कम्पनीहरूले आफ्नो विज्ञापन धमाधम झिक्न सुरु गरेका थिए । टाइम्सले प्रकाशित गरेको समाचारमा अतिवादी र आतंकवादी संगठनले चलाएको एकाउन्टमा राखिएको घृणा फैलाउने सामग्री (भिडियो) मा युट्युबले विज्ञापन राख्ने गरेको खुलासा गरेको थियो ।
वास्तवमा त्यस्ता सामग्रीमा युट्युबले जानीजानी विज्ञापन राखेको थिएन । युट्युबले विज्ञापन राख्नका लागि प्रयोग गर्ने आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (भनौं, सफ्टवेयर) ले योग्य ठानिएको भिडियोमा स्वत: विज्ञापन राख्ने गर्छ । यो काम मानिसबाट गर्न सम्भव पनि हुन्न किनकि युट्युबमा हरेक मिनेट करिब ४ सय घण्टा बराबरको भिडियो अपलोड हुन्छ । हरेक भिडियो विज्ञापन राख्नको लागि योग्य छन् कि छैनन्, त्यसमा घृणा फैलाउने खालका सामग्री पो छ कि भनेर जाँच गर्ने हो भने कति जनशक्ति लाग्लान्, यसको कुनै हिसाबकिताब छैन । र, यस्तो काम मानिसले गरेर सायदै सम्भव होला ।
बेलायती पत्रिकाको यो खुलासासँगै प्राय: बेलायतका ठूला र मल्टिनेसनल कम्पनीले युट्युबमा आफ्नो विज्ञापन राख्न बन्द गरे । यसमा अमेरिकीसहित विश्वका अन्य ठूला ब्रान्ड पनि जोडिए ।
समाचार प्रकाशित भएलगत्तै युट्युबले त्यस्ता घृणा फैलाउने खालका सामग्रीमा विज्ञापन राखिएकोप्रति माफी माग्दै विज्ञापन राख्ने आफ्नो प्रणालीलाई परिवर्तन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्‍यो । साथै, उसले घृणा फैलाउने सामग्रीमा विज्ञापन रोक्नका लागि आफ्नो विज्ञापन नीतिलाई थप कडाइ गर्ने र थप जनशक्ति खटाउने बतायो तर समाचार प्रभाव अघि उसको केही जोर चलेन ।
युट्युब गुगलले सन् २००६ मा आफू मातहत ल्याएको थियो । युट्युब अहिले गुगलको मातृ कम्पनी अल्फाबेटअन्तर्गत छ । मार्केटिङ रिसर्च कम्पनी ई–मार्केटरका अनुसार युट्युबले विज्ञापनमार्फत कमाउने आम्दानी अल्फाबेटको कुल आम्दानीको नगन्य छ । अघिल्लो वर्ष साढे ७३ बिलियन डलर आम्दानी गरेको अल्फाबेटको ८ प्रतिशत हिस्सा युट्युबको थियो । अर्थात्, युट्युबले अघिल्लो वर्ष साढे ६ बिलियन डलर आम्दानी गरेको थियो ।
अर्को, क्यापिटल मार्केटिङ विश्लेषक कम्पनी आरबीसीका विश्लेषण मार्क महानेको प्रक्षेपणअनुसार युट्युबमा विज्ञापन नदिने ठूला कम्पनीको निर्णयले यो वर्ष अल्फाबेटको आम्दानी २ प्रतिशतले मात्रै घट्छ । ठूला ब्रान्डले विज्ञापन नराख्ने निर्णय गरेसँगै अल्फाबेटको सेयर ४ प्रतिशतले घटेको थियो ।
युट्युब अल्फाबेटको एउटा हिस्सा भए पनि यसबाट हुने कमाइमा संसारभर हजारौं मानिस निर्भर छन् । युट्युबले भिडियोमा विज्ञापन राखेबापत दिने रकमले संसारभर हजारौं ब्रान्ड, मिडिया, व्यक्तिले भिडियो, बनाएर र खिचेर युट्युबमा राख्ने गरेका छन् जसले युट्युबलाई भिडियोका लागि सबैभन्दा आकर्षक स्थल बनाएको हो ।
युट्युबमा जति धेरै भिडियो हेरियो त्यति धेरै आम्दानी हुने भएकाले भिडियो सामग्री निर्माताहरू यसैका लागि भिडियो बनाउन सक्रिय छन् र यसैका कारण प्रयोगकर्ताले आफ्नो रुचिअनुसारका भिडियो युट्युबमा पाएका हुन् । त्यसैले युट्युबको आम्दानी अल्फाबेटको कुल आम्दानीको सानो हिस्सा भए पनि यसको लोकप्रियता भने निकै ठूलो छ । युट्युब गुगल सर्च इन्जिन र फेसबुकपछि संसारभर सबैभन्दा धेरै हेरिने साइटमा पर्छ ।
युट्युबको यो समस्या धेरै दिन भने नरहन सक्छ । उसले अघिल्लो साता मात्रै विज्ञापन राख्नका लागि युट्युब च्यानलको कुल भ्यु कम्तीमा १० हजार हुनुपर्ने नियम बनाएको छ भने नयाँ सर्तहरू सुरु गरेको छ । जसलाई विज्ञापनदाताहरूले सकारात्मक कदमका रूपमा हेरेको छ । तर, यति धेरै भिडियोमाझ उपयुक्त भिडियोमा मात्रै विज्ञापन राख्न सक्नु युट्युबका लागि चुनौती हुनेछ । 

–एजेन्सीको सहयोगमा

प्रकाशित : वैशाख १, २०७४ १६:१७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

२०७३ मा बनेका ८८ मध्ये ८ फिल्म मात्रै सफल

सुशील पौडेल

वर्ष २०७३ को अन्तिम शुक्रबार ‘अपरिचित’ रिलिज भयो । यो वर्ष नेपालमा कुल ८८ फिल्म बने । वर्षको मध्यतिर रिलिज भएको ‘छक्कापञ्जा’ मियोका रूपमा गाडियो भने आठ फिल्म मात्रै अर्थात् मोटामोटी ९ प्रतिशतले त्यसकै वरिपरि घुम्दै सफलताको दाइँ हाले ।

बक्सअफिस ब्लकबस्टर्स र क्रिटिकल्ली अक्लेम्ड दुवैखाले फिल्म २०७३ मा देखिए । कमेडी जानराको ‘छक्कापञ्जा’ ले कमाइको नयाँ इतिहास रच्यो । कमाइ मात्रै गरेन, निर्देशकका रूपमा अभिनेत्री दीपाश्री निरौलालाई जन्मायो पनि । भलै, फिल्मले नारीप्रति गर्ने व्यवहारमा दर्शकले मिश्रित प्रतिक्रिया दिए पनि यसको कमिक टाइमिङलाई भने शतप्रतिशत दर्शकले रुचाइदिए । फिल्मले सय दिने सफल प्रदर्शनको झन्डा गाड्यो ।

‘छक्कापञ्जा’ रिलिजको दुई महिना ११ नेपाली फिल्म रिलिज भए । नाजिर हुसेनको ‘गाँठो’, दयाहाङ राईको ‘झुम्की’, जीवन लुइँटेलको ‘राधा’ वा मलिना जोशीको ‘द विनर’ जस्ता स्टारकास्ट फिल्म पनि ‘छक्कापञ्जा’ को सेपमा ठिम्रिए । तर ‘जात्रा’ ले बेग्लै इतिहास रच्यो । कथित स्टारका फिल्मले हलमा ब्याक टु ब्याक हावा खाइरहेका बेला बिना स्टारको ‘जात्रा’ ले दर्शक रिझायो । विपिन कार्की, रवीन्द्र झा र रवीन्द्रसिंह बानियाँ जस्ता थिएटर बेस्ड एक्टर एकाएक लाइम लाइटमा आए । न गीत न फाइट पनि अडियन्सलाई इन्गेज्ड गर्न सफल भए निर्देशक प्रदीप भट्टराई ।
स्वदेशी फिल्म बनाएर विदेशमा बढी चिनिने निर्देशकमा पर्छन्, दीपक रौनियार । ‘हाइवे’ पछि उनी यसै वर्ष ‘सेतो सूर्य’ सहित झुल्किए । सशस्त्र द्वन्द्वपछिको सामाजिक/पारिवारिक मनोदशालाई सूक्ष्म रूपमा केलाएका दीपकले यसपटक राम्रै प्रशंसा बटुले । त्यसो त मीन भाम निर्देशित ‘कालो पोथी’ ले पनि क्लास अडियन्सको साथ पायो । र, यही लाइनमा थपियो, ‘डाइङ क्यान्डल’ पनि । नरेशकुमार केसीको पहिलो फिल्मले व्यावसायिक सफलता त खासै गरेन तर प्रशंसा भने बटुल्यो ।
नेपाली फिल्मको आधुनिक युगको कोसेढुंगा बनेको ‘लुट’ यसपालि दोस्रो भागसहित हलमा आयो । तिनै चरित्र, तिनै कलाकार र त्यस्तै जालझेल भए पनि यसपटक स्क्रिनप्लेमा चिप्लिए, निर्देशक निश्चल बस्नेत । बक्सअफिसमा अहिलेसम्मकै अधिक ओपनिङ गरेको ‘लुट–२’ ले वर्ड अफ माउथ गतिलो पाउन नसक्दा छिट्टै खुम्चियो । दर्शकको बहुप्रतीक्षामा तुसारापात सिवाय केही भएन । निश्चलले फेसबुकबाटै अपिल गरे, ‘जसले रुचाइदिनुभयो, उहाँहरूलाई फेरि पनि खिन्न हुन दिने छैन । मन नपराउनेका लागि पनि अर्को पटक चित्त बुझाउने कोसिस गर्नेछु ।’ ‘कबड्डी’ सिरिजबाट राम्रो गुडविल बनाएका अर्का निर्देशक रामबाबु गुरुङले पनि ‘पुरानो डुंगा’ मार्फत धेरैको आशा, भरोसालाई डुबाए । फिल्म हेरेका अधिकांशले उनलाई आरोप लगाए, ‘रामबाबुले राम्रो कथालाई बिगारे ।’ हुन पनि ताल किनारामा जीवन संघर्ष गरिरहेको बोटे परिवारको मूल कथामा सहरी ग्ल्यामरको चास्नी दर्शकमा पचेन ।

वर्ष २०७३ मा हल्लाखल्ला गरिएका/भएका धेरै फिल्मले हावा खाए । १६ वर्षअघिको ब्लकबस्टर्स ‘दर्पणछायाँ’ को सिक्वेलसहित आएका थिए, निर्देशक तुलसी घिमिरे । पछिल्ला आधा दर्जन फिल्ममा लगातार असफलता बेहोर्नु परिरहेका बेला तुलसीलाई ‘दर्पणछायाँ–२’ सञ्जीवनी बुटी हुने ठानिएको थियो । तर त्यो वास्तविकतामा परिणत हुन सकेन । ‘दर्पणछायाँ–२’ बक्सअफिसमा डिजास्टर मात्रै भएन, क्रिटिक्सले समेत कुनै समयका सर्वाधिक सफल निर्देशक घिमिरेको क्षमतामा प्रश्न उठाए ।
पहिलो फिल्म ‘कुसुमे–रुमाल’ बाट निर्देशनमा खासै जम्न नपाएका निरक पौडेलले यसै वर्ष दोस्रो फिल्म ल्याए, ‘होमवर्क’ । नायक आर्यन सिग्देललाई बाबु र छोराको दोहोरो भूमिकामा अभिनय गराएर दर्शकको ध्यान खिच्न सकेका निरकले फिल्मबाट भने सकेनन् । न निरकको कामको तारिफ भयो, न त चकलेटी हिरोको छविलाई नै जोखिममा पारेर बूढो गेटअपमा देखिएका आर्यनले जस पाए ।
लामो अन्तरालपछि ‘ब्रासलेट’ बाट पुनरागमन गरेका नायक रमेश उप्रेती हुन् वा ‘जय पर्शुराम’ भन्दै आएका विराज भट्ट, कसैको दाल गलेन । उता, करियरका दुई दशक एकैखाले चरित्रलाई निरन्तरता दिएका राजेश हमाल उत्तराद्र्धमा आइपुग्दा एकाएक महिला बनेर यसपालि ‘शकुन्तला’ मा देखिए । गत वर्ष नै ‘बागमती’ फ्लप भएर ढाड सेकिएका राजेश यसपालि थला परे । त्यसो त यसअघि ‘भैरव’ बाट आफ्ना पुरानो फ्यान क्रेज फर्काएको ठानिएका निखिल उप्रेतीको दम पनि यसपालि सेलायो । ‘किंग’ र ‘निर्भय’ दुवै फिल्म फिक्का देखिए । त्यसैगरी पोर्न स्टार बन्छु भन्ने अभिव्यक्ति दिएर रातारात चर्चामा आए पनि अर्चना पनेरुलाई क्यास गरेर फिल्म चलाउने बदनियत न ‘छेस्को’ को पूरा भयो, न त ‘जिश्म’ को नै । दर्शकले दुवै फिल्मलाई झन्डै बहिष्कार नै गरिदिए । 
बर्सेनि होम प्रोडक्सन फिल्ममा देखिने रेखा थापा यसपटक वर्षको अन्त्यमा कृषा चौलागाईंको ‘पलाँस’ मा मात्रै देखा परिन् । कामेश्वर चौरासियासँग रेखाको जुगलबन्दी रहे पनि ‘पलाँस’ ले दर्शकमा बास्ना छर्न सकेन । बरु अनमोल केसी ‘गाजलु’ बाट फेरि सफलता लिन सफल भए भने अर्पण थापा यस वर्ष ‘डाइङ क्यान्डल’, ‘वीरविक्रम’ र ‘लप्पनछप्पन’ सबैमा फिट देखिए ।
वर्ष २०७३ मा फिल्म क्षेत्रले उल्लेख्य मात्रामा नयाँ आशालाग्दा निर्देशक पाएको छ । जसमा ‘हाउफन्नी’ बाट निलुडोमा शेर्पा, ‘छक्कापञ्जा’ बाट दीपाश्री निरौला, ‘जात्रा’ बाट प्रदीप भट्टराई, ‘सफर’ बाट आशिष श्रेष्ठ, ‘डाइङ क्यान्डल’ बाट नरेशकुमार केसी, ‘बिजुली मेसिन’ बाट नवीन अवाललगायत गतिलो सम्भावनासहित आएका छन् । 

प्रकाशित : वैशाख १, २०७४ १६:१७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT