चन्द्रमामा पाइयो आइसका टुक्रा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वैज्ञानिकहरुले चन्द्रमामा आइसका टुक्राहरु फेला पारेका छन् । चन्द्रमाको ध्रुवीय क्षेत्रमा पर्ने अध्याँरो र चिसो ठाउँहरुमा जमेको पानी फेला परेको नासाले जनाएको छ । 

चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव (दायाँ) र उत्तरी ध्रुव(बायाँ)मा देखिएको आइस(निलो रंगको) ।  तस्बिर: नासा । 

भारतले १० वर्षअघि प्रक्षेपण गरेको चन्द्रयान–१ नामक अन्तरीक्षयानबाट प्राप्त डाटाबाट चन्द्रमामा आइसका टुक्राहरु पाइएको हो। टुक्राको रुपमा फैलिएका ती आइस प्राचिन हुनसक्ने नासाले जनाएको छ।

चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको लुनर क्रेटरमा थुप्रिएको र उत्तरी ध्रुवमा छरिएर रहेको अवस्थामा आईसका टुक्राहरु रहेका छन्।

हुवाई एण्ड ब्रोन विश्विद्यालयका वैज्ञानिक सौ लि र नासाको एम्स रिर्सज सेन्टरका वैज्ञानिक रिचार्ड इल्फिक नेतृत्वको टोलीले चन्द्रमा आइसको टुक्रा रहेको पत्ता लगाएका हुन्।

चन्द्रयान–१मा प्रयोग गरिएको नासाको मुन मिनेरोलोजी म्यापर(एम–३) उपकरणको मद्दतबाट चन्द्रमाको सतहमा भएको वाटर आइस पत्ता लागेको हो।
भेटिएका वाटर आइसहरु ध्रुव्रीय क्षेत्रमा रहेका क्रेटर्सको छायाँमा पाइएको नासाले जनाएको छ।

उक्त क्षेत्रको तापक्रम माइनस १ सय ५६ डिग्रीभन्दा कहिल्यै माथि नजाने नासाद्वारा जारी विज्ञाप्तिमा उल्लेख छ। आफ्नो अक्षमा घुम्ने क्रममा चन्द्रमा धेरै थोरै डल्कने गर्दा उक्त क्षेत्रमा सूर्यको किरणहरु नपुगेको नासाले जनाएको छ।

अनुसन्धानको विस्तृत रिर्पोट प्रोसिडिङ्स अफ द नेसनल एकेडेमी अफ साइन्समा प्रकाशित भएको थियो।

प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ १६:२०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

नयाँ ऐन प्रेस स्वतन्त्रताको मर्म विपरित : आइएफजे

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अन्तर्राष्ट्रिय पत्रकार महासंघ (आइएफजे)ले भदौ १ गतेबाट लागू भएको मुलुकी अपराध (संहिता) ऐेन २०७४ ले अभिव्यक्ति तथा प्रेस स्वतन्त्रतामाथि बन्देज लगाएको बताएको छ । मंगलबार एक प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै महासंघले नयाँ अपराध संहिताले गरेको व्यवस्था प्रति आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ । 

अपराध संहिताको गोपनियता र मानहानी सम्बन्धी व्यवस्थाको दफा २९३ देखि ३०८ ले प्रेस स्वतन्त्रतालाई कुण्ठित गर्दै अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई अपराधको रुपमा व्याख्या गरेको महासंघले ठहर गरेको छ। दफा २९३ ले बिना पूर्व इजाजत कसैको पनि कुराकानी सुन्न र रेकर्ड गर्न बन्देज लगाएको तथा २९५ ले बिना इजाजत फोटो खिच्न प्रतिबन्ध गरेको उल्लेख गर्दै उक्त व्यवस्थाले अनुसन्धनात्मक पत्रकारितलाई निरुत्साहित गर्न खोजिएको महासंघले बताएको छ।

'नयाँ ऐनले लगाएको विभिन्न प्रकारको बन्देज प्रति आइएफजेको गम्भीर ध्यानकर्षण भएको छ,' विज्ञप्तिमा भनिएको छ, 'उक्त व्यवस्थाहरु प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्त विपरित छ। हामी त्यसमा तत्काल संशोधनको माग गर्दछौँ। ती व्यवस्थाहरु पत्रकारलाई प्रताडीत गर्न तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई निरुत्साहित गर्न दुरुपयोग हुन सक्ने सम्भावना रहन्छ।'


प्रकाशित : भाद्र ५, २०७५ १५:०७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT