दृष्टिविहीनको उपचारका लागि वैज्ञानिकहरुले गरे ‘बायोनिक आई’ को प्रिन्ट

दिनेश यादव

काठमाडौँ — वैज्ञानिकहरुले पहिलो पटक कृत्रिम आँखाको नमुनाको थ्रीडी प्रिन्ट निकाल्न सफल भएका छन् । ‘बायोनिक आई’ भनिएको यो कृत्रिम आँखामा लाइट रिसेप्टर (प्रकाश वा रसायनिक संकेतहरु प्राप्त गर्ने) समेत जडान गरिएको छ ।

शोधकर्ताहरुका अनुसार ‘बायोनिक आई’को प्रयोगबाट दृष्टिविहिन भएकाहरुले भविष्यमा देख्न सक्ने छन् । घुमाउरो सतहमाथि इलेक्ट्रोनिक्स प्रिन्ट निकाल्न कठिन मानिएकै अवस्थामा उनीहरुले यसमा पाएको सफलतालाई कोशेढुंगा भनेका छन् ।

Yamaha


अमेरिकास्थित युनिभर्सिटी अफ मिनिसोटाका वैज्ञानिकहरुले काँचको अर्धगोलाकार टुक्रामाथि कृत्रिम आँखाको नमुनाको थ्रीडी प्रिन्ट तयार गरेका हुन् । अर्धगोलाकार सतहमा प्रकाश ग्रहण सक्ने उपकरण मुद्रित गरिएको यो पहिलो हो । यसले कुनै पनि दृष्टिविहिनलाई हेर्नका लागि सहयोग पुग्छ ।

‘बायोनिक आई’ बारेको अनुशन्धान रिपोर्ट ‘एडभान्स मेटेरियल्स’ मा हालै प्रकाशित छ । रिपोर्टका लेखकले थ्रीडी मुद्रित उपकरणहरुका लागि पेटेन्टको पनि दाबी गरेका छन् । मिनिसोटा विश्वविद्यालयमा मेकानिकल इन्जिनियरिंगका सह–प्राध्यापक बेन्जामिन मेहुघ र अनुशन्धान रिपोर्टका सह–लेखक माइकल म्याकअल्पाइनले भने, ‘बायोनिक आँखालाई सामान्यतया विज्ञान कथाका रुपमा लिने गरिन्थ्यो । तर अब हामी एउटा बहुमुल्य थ्रीडी प्रिन्टरको उपयोग गर्दै त्यसको नजिक पुगिसकेका छौं । दृष्टिविहिनहरुलाई अब दृष्टि प्राप्त हुन्छ ।’

अनुशन्धानकर्ताले एउटा अर्धगोलाकार ग्लास डुमलाई घुमारो सतहमा मुद्रित गर्न नसकिने चुनौतिलाई चिरेका छन् । आफ्नो कस्टम–निर्मित थ्रीडी प्रिन्टरको उपयोग गर्दै उनीहरुले चाँदीका कणको मसिबाट प्रिन्ट निकालेका थिए । शोधकर्ताहरुले फोटो डाइओड्स प्रिन्ट गर्नका लागि अर्धचालक पोलिमर सामग्रीहरुको उपयोग गरेका थिए । प्रकाश परावर्तित गर्ने यो सामग्री बनाउन लगभग एक घन्टामा लाग्छ ।

म्याअल्पाइनले भने, ‘यो प्रक्रियाको सबैभन्दा आश्चर्यजनक हिस्सा भनेको पुर्ण रुपमा थ्रीडी मुद्रित अर्धचालकबाट प्राप्त विद्युतमा प्रकासलाई परावर्तित गर्नमा २५ प्रतिशत दक्षता हासिल गर्नु हो ।’ उनले आफूहरुसंग उपलब्ध सक्रिय इलेक्ट्रोनिक्सको प्रयोग गरि नियमित रुपमा प्रिन्ट गर्दै आएकै बताए । ‘अब घुमाउरो सतहमाथि प्रिन्ट निकाल्न सफल भएका छौं,’ उनले भने ।

म्याकअल्पाइन नेतृत्वको टोली थ्रीडी प्रिन्टिङ, इलेक्ट्रोनिक्स र जीवविज्ञानलाई एकिकृत गर्ने एउटा मञ्चका लागि काम गर्ने रुपमा चिनिन्छन् । यो टोलीलाई केही वर्षअघि ‘बायोनिक कान’ प्रिन्ट गर्नका लागि ध्यान केन्द्रित भएको । त्यसयता गरिएका प्रयासहरुका कारण सर्जिकल प्रयाक्टिस, इलेक्ट्रोनिक फेब्रिक्सका लागि थ्रीडी प्रिन्ट गर्न थालेको थियो । भित्री हाड भाँचिएको अवस्थामा थ्रीडी प्रिन्टको उपयोग गरि त्यसलाई दुरुस्त बनाउन सकिने उपकरणको पनि अविष्कार गरिसकेका छन् ।

म्याअल्पाइनलाई बायोनिक आंखा बनाउनुको कारण व्यक्तिगत छ । ‘मेरी आमाको एउटा आखा अन्धो छ । जब म आफ्नो कामबारे आमासंग कुरा गर्छु, उहाँले संधै भन्नु्ुहुन्छ, तिमी मेरो लागि बायोनिक आखा कहिलेसम्म प्रिन्ट गर्छौं ।’ आमाको यही सोचका कारण यो दिशातिर आफू अग्रसर भएको उनी बताउँछन । अगामी चरणमा बढी प्रकास ग्रहण गर्ने प्रोटोटाइप बनाउनमा अग्रसर भएको बताए । ‘हामी सफल पनि भएका छौं,’ उनले भने ।

म्याकअल्पाइनले हाल एउटा नरम गोलाकार सामग्रीमाथि प्रिन्ट निकाल्न अत्यन्तै सजिलो उपायहरुको खोजीमा जुटेका छन् , जसलाई वास्तविक आखाँमा लगाउन सकिनेछ । अगामी ५ वर्षमा १३ पिक्सेल क्षमताको बायोनिक आइबल दृष्टिविहिनको आँखामा जडान गर्ने योजना रहेको अनुशन्धान टोलीले जनाएको छ ।
(एजेन्सीको सहयोगमा)

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र २५, २०७५ १९:१८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

दुई बेडरुम भएको घरमा बस्छन् यी अर्बपति

धनीका कुरा
दिनेश यादव

काठमाडौँ — ५ खर्ब ६३ लाखभन्दा बढी सम्पत्तिका मालिक फिलिपिन्सका म्यानुएल भिलार मात्र दुइटा बेडरुम भएको घरमा बस्छन् ।

उनी फिलिपिन्सका सबैभन्दा ठूलो मल ‘स्टारमल्स’ तथा घरनिर्माण कम्पनी ‘भिस्टा एन्ड ल्यान्डस्केप्स’ का अध्यक्ष पनि हुन् ।सानो छँदा आमासँगै मनिला बजारमा ‘सिफुड’ बेच्न सघाउँथे ।

भिलारको परिवारको नेतृत्वमा रहेको ‘भिस्टा ल्यान्ड एन्ड लाइफस्केप्स’ ले सन २०१९ सम्ममा ३५ मिलियन अमेरिकी डलर खर्चेर १० वटा नयाँ सपिङ मल बनाउने योजना बनाएको छ । उनले यो कम्पनीको जिम्मेवारी छोरा पाओलोलाई दिएका छन् । उनको परिवार मालिक रहेको गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्कसमेत सञ्चालनमा छ ।

यो भिस्टा ल्यान्डको मातहतमा रहेको छ । सन् २०१६ को जुनमा मात्रै यो सार्वजनिक भएको थियो । सन् २०१७ डिसेम्बरमा उनको कम्पनीले ब्रिया होम्स नामक कम्पनी खरिद गरेका थिए । उक्त कम्पनीले ठूलो संख्यामा हाउजिङ निर्माण गर्छ । पछि यो कम्पनीको नाम ‘गोल्डेन ब्रिया’ राखे ।

अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ का अनुसार सन् २०१८ मा फिलिपिन्सका ५० जना धनाढयको सूचीमा उनी दोस्रो र विश्वका अर्बपतिहरूमा ७९१ औं स्थानमा छन् । फिलिपिन्सको मनिलामा बसोबास गर्ने ६८ वर्षीय भिलार आफ्नै पौरख र संघर्षबाट सञ्चालन गरेको रियल स्टेट नै उनको सम्पत्तिको स्रोत हो ।

उनको कुल सम्पत्ति ४ दशमलव ९ अर्ब अमेरिकी डलर (रियल टाइम ६ सेप्टेम्बर २०१८) रहेको छ । फिलिपिन्सको राजनीतिमा समेत भिलारले आफ्नो योगदान दिइसकेका छन् । उनी कंग्रेसम्यान, प्रतिनिधिसभाका सभामुख, सिनेटर र सिनेट प्रेसिडेन्टका भूमिका निर्वाह गरिसकेका छन् ।

मनिलाको सबैभन्दा बढी जनघनत्व भएको जिल्ला टोन्डोमा १३ डिसेम्बर १९४९ मा म्यानुएल बम्बा भिलार जुनियर (म्यानुएल भिलार) को जन्म भएको हो । गरिब आमाबुबाको ९ सन्तानमा उनी दोस्रा हुन् । उनका बुबा माछापालन विभागमा निरीक्षक र आमा चाहिँ ‘सिफुड’ बेच्ने गर्थिन् ।

आमाबुबाको आर्थिक अवस्था दयनीय र कमजोर भएकाले त्यत्रो ठूलो परिवार एउटा सानो अपार्टमेन्टमा भाडामा जसोतसो गुजारा गर्थे । सरकारी जागिरे भएकाले फिलिपिन्सको सरकारले उनका बुबालाई अमेरिकामा उच्च शिक्षा ग्रहण गर्नका लागि छात्रवृत्ति प्रदान गरेको थियो । त्यहाँबाट पढेर फर्केपछि भिलारका बुबालाई कृषि तथा प्राकृतिक स्रोत विभागका निर्देशकका रूपमा पदोन्नति गरियो ।

पदको हैसियत बढेपछि उनका बुबाले सरकारी कर्मचारीको जीवन बिमाबाट १६ हजार फिलिपिनी मुद्रा २० देखि २५ वर्षमा तिर्ने गरी घर बनाउन ऋण लिए । त्यसपछि बल्ल उनी आफ्नै घरमा बस्न पाए ।

टोन्डो नजिकैको एउटा सरकारी विद्यालयका विद्यार्थी छँदा उनी आमासँगै माछा बेच्ने डिभिसोरिया नामको बजारमा जाने गर्थे । त्यसताका उनको उमेर मात्र ६ वर्षको थियो । ठूलो परिवार र विद्यालयमा पढदाताका शैक्षिक सामग्री खरिद गर्न रकम जुटाउने उद्देश्यले उनी माछा बिक्री गर्न आमालाई सघाउँथे । यति गर्दा पनि पैसा नपुगेपछि उनकी आमाले भिलारको पढाइ नै छुटाइदिइन् । त्यसताका उनी कक्षा १ का विद्यार्थी थिए ।

केही वर्षपछि फेरि उनले घर नजिकैको एउटा निजी स्कुलमा भर्ना भई प्रारम्भिक शिक्षा हासिल गरे । भिलारले जसोतसो बिजनेस एडमिनिस्ट्रेसनमा स्नातक डिग्री हासिल गरे । पछि उनी स्नातकोत्तर गर्ने सोच पनि बनाए । तर, उनी पढाइभन्दा पनि कामको खोजीमा लागे ।

बाल्यकालमै आमासँग व्यापारमा सहयोग गरेकाले उनी यतै हानिएका हुन् । तर, आफ्नो व्यापार सेवा थाल्नुअघि भिलारले फिलिपिन्सकै सबैभन्दा ठूला एकान्टिङ फर्म ‘सिकिप गोरेस’, भेलायो एन्ड कम्पनीमा एकाउन्टेटका रूपमा काम गरे । केही महिना त्यहाँ काम गरेपछि उनी कम्पनीबाट राजीनामा दिएर माकातीमा सिफुडको पहिलो व्यापार थाले ।

सुरुमा उनको यो व्यापार जमेन तर, उनी चिन्तितचाहिँ भएनन् । ठूलो संख्यामा ग्राहकलाई आफ्नो व्यापारमा सहभागी गराउने उद्देश्यले उनी उधारोमा, सहुलियत दरमा सामग्रीहरू बेच्न थाले । विभिन्न होटलहरूमा खानाका लागि सहुलियत दरमा पाइने टिकटको बिक्री सरकारी कर्मचारीलाई वितरण गर्न थाले । यो काम उनले केही समय मात्रै गरे ।

पछि उनी फिलिपिन्सको एउटा निजी विकास कर्पोरेसनमा वित्तीय विश्लेषकका रूपमा काम थाले । उक्त संस्थामार्फत उनी विश्व बैंकको ऋण उपलब्ध गराउने काम पाएका थिए । उनी त्यही क्रममा ऋण लिने सोच बनाएर जागिर छाडे । आफैंले आकर्षक ऋण दर कायम गरेका उनी त्यसको उपयोग गरे ।

सन् १९७५ मा १० हजार फिलिपिनी मुद्रामा भिलारले दुईवटा पुराना ट्रक खरिद गरी व्यापार थाले । ती दुईवटा ट्रकलाई लस पिनासमा एउटा निर्माण कम्पनीका लागि बालुवा र ढुंगाको आपूर्ति गर्न सुरु गरे । पछि संयोगबस उनी आफैं भवन निर्माण कार्यमा जुट्न पुगे । उनले न्यून ब्याजमा ऋण उपलब्ध गराउने एउटा ग्रामीण बैंकबाट भिलारले सात वर्षका लागि ऋण लिए । त्यो ऋणको उपयोग उनले घर बनाएर बेच्ने परियोजनामा लगाए ।

सुरुमा उनले १६० वटा घर बनाएर बेचेका थिए । त्यसबाट आएको आम्दानीलाई उनले यही क्षेत्रमा लगाउँदै गए । आज उनको त्यो कार्यले कम्पनीलाई मुलुककै सबैभन्दा ठूलो बिल्डिङ कम्पनी बनायो । उनको यो परियोजनाको विशेषता भनेको न्यून दरमा धेरै घरहरू बिक्री गर्ने रहेको थियो । उनले आफ्नो कम्पनीमार्फत २ लाखभन्दा बढी घर बिक्री गरिसकेका छन् ।

सन् १९८४ मा उनले गोल्डेन हयाभेन मेमोरियल पार्क स्थापना गरी समाधि स्थलहरू बनाउने एउटा शृंखला सुरु गरे । यो पार्कमा समाधि स्थल बनाउनेहरूलाई जग्गा उपलब्ध गराउने व्यापार उनले थाले ।

सन् १९९५ को जुलाईमा भिलारको सी एन्ड पी होम्स कम्पनी फिलिपिन्सको स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भएपछि एकै दिनमा उनको सम्पत्ति एक तिहाइले वृद्धि हुन गयो । व्यापारमा जसरी अगाडि बढे, राजनीतिमा पनि उनले निकै उचाइसम्म पुग्ने मौका पाए ।

(स्रोत : एजेन्सीहरू)

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७५ ०८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT