३० रैथाने खाना सार्वजनिक 

देशभरका ३० वटा स्थानिय परिकार अब विश्वभर
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — रैथाने ३० वटा नेपाली खानालाई विश्व बजारमा पुर्‍याउने अभियानअन्तर्गत सोमबार संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले कुक बुक र भिडियो सार्वजनिक गरेका छन् ।

देशभरबाट संकलित २ सयवटा रैथाने परिकारमध्येबाट छानिएका खाना, पकाउने विधि, सामग्री पुस्तकमा समेटिएका छन्। ‘छानिएका खानाको केन्द्रीय खाद्य अनुसन्धानशालाबाट परीक्षण गराई पोषण तत्त्व आदिको प्रमाणीकरण गरिएको यस अभियानका संयोजक तथा होटल संघ नेपालका महासचिव विनायक शाहले बताए। यस अभियानको सुरुआत सात महिनाअघि गरिएको थियो। यसमा पर्यटन व्यवसायी कर्ण शाक्यसहित नेपाली सेफहरू सम्मिलित थिए।

Yamaha

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७५ २१:५५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

२१ घण्टा विमानस्थल सञ्चालन असम्भव

काठमाडौं विमानस्थलले अहिले नै क्षमताभन्दा बढी उडान व्यवस्थापन गरिरहेको छ
सुरज कुँवर

काठमाडौँ — जमिनमा बसेर नियन्त्रण बाहिरको आकाशमा उड्ने विमानहरूलाई टकरावबाट रोक्नेलगायतका सेवा प्रवाह गर्ने एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर (एटीसी) ले हवाई सुरक्षाका दृष्टिले काठमाडौं विमानस्थल २१ घण्टा सञ्चालन गर्न ‘नसकिने’ जनाएको छ ।

एटीसीहरूको साझा संस्था नेपाल एयर ट्राफिक कन्ट्रोलर्स एसोसिएसन (नाट्का) ले पर्यटनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको २१ घण्टा विमानस्थल सञ्चालन गर्ने निर्णय ‘स्वागतयोग्य तर ठोस व्यवस्था र व्यवस्थित अध्ययनबिना यथास्थितिमा गरिए प्रत्युत्पादक हुन सक्ने’ चेतावनी दिएको छ ।

अहिले काठमाडौं विमानस्थलले क्षमताभन्दा दोब्बर संख्यामा वायुयान व्यवस्थापन गर्दै आएको छ । यहाँ उपकरण हेरेर हुने आईएफआर उडान प्रतिघण्टा १२ वटा र आँखाले हेरेर हुने भीएफआर उडान प्रतिघण्टा २४ मात्रै हो । तर, भीएफआर उडान ४५ हाराहारीसम्म हुने गरेका छन् ।

नाट्का अध्यक्ष उमेशकुमार पन्थीले बेलाबेला पिच उप्किरहने एक मात्र रनवे, समयसमयमा प्राविधिक गडबडी भइरहने संवेदनशील सञ्चार उपकरण (भीएचएफ/भीसीसीएस) प्रणालीको विश्वसनीयता नहुनु, एटीसी अभावलगायत कारण देखाउँदै तत्काल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल २१ घण्टासम्म सञ्चालन गर्न नसकिने जिकिर गरेका छन् । ‘एक मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावनमार्गको विश्वसनीयता नै छैन । बेलाबेला पिच उप्किरहने समस्या छ,’ अध्यक्ष पन्थीले कान्तिपुरसँग भने, ‘अहिलेकै पूर्वाधार, व्यवस्थापनमा २१ घण्टासम्म विमानस्थल सञ्चालन गर्न कठिनाइ छ ।’ यदि अहिले १८ घण्टाभित्र भइरहेका उडान थपिएको तीन घण्टा (मध्यरात) नगएमा पर्यटनमन्त्रीले सयदिने कार्यक्रममार्फत ल्याइएको २१ घण्टा विमानस्थल सञ्चालन गर्ने योजना राज्यका लागि आर्थिक भार मात्रै हुन सक्ने नाट्काले औंल्याएको छ ।




यस विषयमा नाट्काले काठमाडौं विमानस्थल सञ्चालन गर्ने प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतम र पर्यटनमन्त्री अधिकारीलाई सातबुँदे सुझावपत्र पनि दिएको छ । उक्त पत्रअनुसार काठमाडौं विमानस्थलमा एटीसी अभाव पनि मुख्य समस्या रहेको छ । अध्यक्ष पन्थीका अनुसार प्राधिकरणमा २ सय ४० हाराहारी एटीसी काठमाडौंलगायत देशभरका विमानस्थल र हवाई कार्यालयमा कार्यरत छन् । काठमाडौंमा उडान व्यवस्थापन गर्ने तीनवटा टावर छन् । १ सय १८ जना एटीसीको दरबन्दी छ । तर, ६६ जना मात्रै एक्टिभ छन् । यसलाई न्यून जनशक्ति भन्दै नाट्काले ‘अहिले एटीसीहरूले तनाव र थकानमा’ काम गरिरहेको अवस्था रहेको जनाएको छ ।

एटीसी उत्पादन प्रशिक्षण प्रतिष्ठान मात्रैले गर्छ । तीन वर्षयता एटीसी उत्पादन गरिएको छैन । १४ महिने तालिम दिएर एउटा एटीसी उत्पादन हुँदा राज्यको कम्तीमा १० लाख रुपैयाँ लगानी पर्छ । एउटा एटीसी उत्पादन भएपछि उसले सामान्य उपकरण भएको दुर्गमको विमानस्थलदेखि अन्तर्राष्ट्रिय उडान हुने काठमाडौं विमानस्थलको टावर हयान्डल गर्ने अवस्थामा आइपुग्न १२ वर्षसम्म लगाउने गरेको छ । यसलाई उड्डयन भाषामा फुल रेटिङ भनिन्छ ।

बिनारेटिङको एटीसीले तीन प्रकारका टावर रहेको काठमाडौं जस्तो विमानस्थलमा सेवा दिन अक्षम हुन्छ ।

एटीसी पेसालाई विशेष प्रकृतिको सेवा मानिन्छ । नाटकाले पछिल्लो समय यो पेसाबाट भइरहेको पलायन रोक्न मन्त्रीलाई अनुरोध गर्दै रात्रि समयमा काम गर्नेहरूलाई ३ प्रतिशतसम्म ओभरटाइम भत्ता दिनुपर्नेलगायत माग बुझाएको छ । त्यसैगरी तलब १ सय १७ र भत्ता १ सय ६७ प्रतिशत वृद्धि भए पनि एटीसीले थप पाउने ‘रेटिङ र लाइसेन्सिङ’ भत्ता १० वर्षयता नबढेकाले बढाउनुपर्ने उनीहरूको माग छ ।

अधिकांश एटीसी टावरमा आकर्षण नभएको कारण देखाउँदै पूरा कार्यकाल बस्न चाहँदैनन् । प्राधिकरणको नियमावलीले १० वर्ष काम गर्नुपर्ने भनेको छ । तर, कतिपय १० वर्ष नपुगेरै अन्य सेवासमूहतर्फ जाने गरेको एक एटीसीले बताए । ‘अहिले पनि २ सय ४० एटीसीमध्ये कम्तीमा १० प्रतिशत एटीसी पहँुच, भनसुन, नाता–कृपावादकै कारण टावरमा बस्न नचाहेर प्राधिकरणका विभिन्न आकर्षक निकायमा कार्यरत देखिन्छन्,’ ती एटीसीले नाम नछाप्ने सर्तमा भने । उनका अनुसार आफ्नो विषयभन्दा अन्यत्र कार्यरत एटीसीलाई तानिए काठमाडौं विमानस्थलमा एटीसी अभाव भइहाल्ने छैन । तर, यसरी तानिएका एटीसीलाई कम्तीमा ३ देखि ६ महिनाको थप तालिम दिनुपर्ने हुन्छ ।

‘मन्त्रीको अभियानमा हाम्रो समर्थन छ तर प्राधिकरणले कम्तीमा ९० जना एटीसी उपलब्ध गराए २१ घण्टा विमानस्थल चलाउन सकिएला,’ नाट्काका एक पदाधिकारीले भने । हवाई सुरक्षाका लागि एटीसीले ‘हाइली अलर्ट’ अवस्थामा पाइलटहरूलाई सेवा दिनुपर्छ । नियमअनुसार एटीसीले एक सिफ्टमा ६ घण्टा काम गर्नुपर्छ । तर, जनशक्ति अभाव भएको अवस्थामा बढीमा १० घण्टादेखि अत्यन्त संवेदनशील परिस्थतिमा १२ घण्टासम्म काम लगाउन सकिन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र नियमले १२ घण्टा काममा लगाउँदा एटीसीलाई आधा–आधा घण्टाको बिराम दिनुपर्ने भनेको छ । तर, असामान्य परिस्थतिमा मात्रै ।

प्रकाशित : वैशाख २०, २०७५ ०८:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT