तंग्रिँदै मिरा

विद्या राई

काठमाडौँ — अल्ट्रा धाविका मिरा राई दोस्रो पटक घुँडाको रिकभरीपछि हालै नेपाल फर्केकी छन् ।उनी फ्रान्सको टप रिकभरी सेन्टरमा दुई महिनादेखि स्वास्थ्यलाभ गराइरहेकी थिइन् ।

घुँडामा सर्जरी गरेका कारण चिकित्सकले पूर्ण स्वस्थ हुन समय लाग्ने भन्दै आराम गर्न लगाएका थिए। रिकभरी एक्सरसाइज, फिजियो थेरापीहरु गराइरहनु पर्छ।

Citizen

उनी उपचार नसकिँदै जन्मथलो भोजपुरमा बर्सेनि हुँदै आएको भोजपुर ट्रेल रेसका लागि नेपाल आएकी छन्। ‘मसल र नसाहरूलाई पुरानै अवस्थामा ल्याउन धेरै उपचार गराउन बाँकी छ, रेस सन्काएपछि लगत्तै फ्रान्स फर्केन्छु’ उनले भनिन्।उनी यही फाल्गुन ३ र ४ गते हुने ८ र ३६ किमि अल्ट्रा दौड सञ्चालनका लागि भोजपुर पुगिसकेकी छन्। उक्त रेस उनकै अगुवाइमा चार वर्षअघि सुरु भएको थियो। उनलाई घुँडामा १० वर्षदेखि नै समस्या थियो। दुई वर्षअघि इटालीमा पहिलो पटक उपचार गराएकी थिइन्।

उनकै सम्मानमा २०१५ अर्थात् २०७२ कात्तिकमा सुरु भएको भोजपुर रेसको अगुवाइ यतिबेला आफैंले गरिरहेकी छन्। दौडमा एकपछि अर्को उनको सफलतापछि जन्मथलो भोजपुरको सानो दुम्मावासीले सम्मान कार्यक्रम राखेका थिए। त्यसबेला उनी २०१५ सेप्टेम्बरमा स्पेनमा भएको ११० किलोमिटरको दौडमा प्रतिस्पर्धा गरेपछि विश्व दोस्रो वरीयतामा पर्न सफल भइन्। यसअघि नेपालमा हिमालय आउट डोर र मुस्ताङ रेस गरेकी थिइन्। त्यसको १८ महिनामै त्यो सफलता हात पारेकी थिइन्। उनी नेशनल जियोग्राफिक २०१७ की विजेता पनि हुन्।

सम्मान कार्यक्रमको बेला स्थानीय थर्पु स्कुलका प्रधानाध्यापक असीम दुङमालीले मिराको सम्मानमा दुङ्मा मिनिट्रेल रेस आयोजना गर्ने प्रस्ताव ल्याएका थिए। मिरा र असीमले चार किलोमिटरको दौड गराए। थर्पु स्कुलबाट सुरु भएर उनको घरसम्म थियो, त्यो दौड। १२ जना स्थानीय किशोरकिशोरीहरु सहभागी थिए। उनीहरूले खाली खुट्टै दौडेका थिए। मिरा आफैंले कागजमा लेखेर ढुङ्गाले थिचेर कोर्स मार्किङ गरेकी थिइन्। त्यो क्षणले गाउँमा थुप्रै प्रतिभाहरू छन्। उनीहरूलाई बाहिर ल्याउनुपर्छ भन्ने प्रेरणा उनमा जाग्यो।

दौडले निरन्तरता पाउँदै आयो। ०७३ मा ४ र ८ किमिको दौड भयो। २०७४ मा राष्ट्रिय स्तरको रूप पायो। नेपाल ट्रेल रेस, रिमाचोङ एजुकेसन स्पोर्टस् एकेडेमी र सानोदुम्मा माविले संयुक्त आयोजक भए। दाङमा मिनिट्रेल नामलाई फेरेर भोजपुर ट्रेल रेसको नामकरण गरे। भिष्टाले १२० जोर गोल्डस्टार जुत्ता सहयोग गर्‍यो। मिराले स्पेनबाट ५० हजार आर्थिक सहयोग जुटाएकी थिइन्। त्यसबेला थर्पुस्कुलबाट भोजपुरसम्मको १८ किमिको दौड आयोजना भएको थियो।

सोही वर्षदेखि उत्कृष्ट पहिलो महिला धावकलाई हरेक वर्ष हङकङमा हुने रेसमा प्रतिस्पर्धाका लागि जान पाउने अवसर छ। उक्त वर्ष हुमी बुढामगरले यो अवसर पाएकी थिइन्। उनी भोजपुर रेसमा महिलातर्फ प्रथम भएकी थिइन्।

०७५ को दौडका लागि करिब ३०० जति राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरका धावकहरू सहभागी हुने आयोजकले जानकारी दिएका छन्। १६ वर्षमुनिकालाई ८ किमिको दौड फागुन ३ गते र माथिकालाई ३६ किमिको दौड ४ गते हुँदैछ। यो वर्षदेखि भोजपुर रेसले बृहत्तर रूप लिएको छ। करिब ९ लाख जति लागत पर्न जाने मिराले जानकारी दिइन्।

मिरा भोजपुर रेसमा मात्रै सीमित छैनन्। आगामी अक्टोबरमा २४ देखि २६ सम्म नेपाल ट्रेल सिरिज हुँदैछ। मिरा आयोजकका रूपमा संलग्न छिन्। आगामी सात महिनापछि फ्रान्समा हुने १२० किमि दौडमा प्रतिस्पर्धाका लागि तयारी गर्दैछिन्।

मिरा आफ्नो जन्मथलोलाई रेसमार्फत देश-विदेशमा प्रत्यक्ष चिनाउने योजनामा छिन्। अहिलेकै अवस्थामा पनि गरिबी, अशिक्षा र चेतनाको अभावको चपेटामा जीवन गुजारा गरिरहेका भोजपुरवासी र भोजपुरको परिचयलाई पुनः स्थापित गर्न सक्दो प्रयास गर्ने लक्ष्य छ, ‘नेपाल अल्ट्रा दौडका लागि भौगोलिक रूपमा सम्भावना बोकेको देश छ, मेरो गाउँ, मेरो जिल्लालाई देश तथा विदेशसँग रेसमार्फत जोड्न चाहन्छु।’

प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७५ १६:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

यसरी नेपाल भित्रियो म्यान्मारको सुन

एकैदिन साढे २३ किलो अवैध सुन बरामद
भवानी भट्ट

काठमाडौँ — जिल्लाको पुनर्वास नगरपालिका २ दशरथ बस्तीबाट १८ किलो अवैध सुन बरामद गरेकै दिन बिहीबार राति शुक्लाफाँटा नगरपालिका ११ झलारीबाट साढे ५ किलोभन्दा बढी सुन बरामद भएको छ । दुवै ठाउँबाट बरामद भएको सुन एउटै व्यक्तिको हो ।  प्रहरीले सुनसँगै शुक्लाफाँटा नगरपालिका ११ झलारीका ३३ वर्षीय लक्ष्मण तिरुवा र उनका भाइ २८ वर्षीय सुरजलाई पक्राउ गरेको छ ।

फाइल तस्बिर

बिहीबार राति बरामद ५ किलो ६ सय ग्राम (३४ बिस्कुट) लक्ष्मणकै घरमा लुकाइराखेको अवस्थामा बरामद भएको प्रहरीले जनाएको छ। पुनर्वासमा बरामद भएको १८ केजी (१०८ बिस्कुट) सुन सुरजको ससुरालीमा लुकाएर राखेको थियो।
नेपालमा प्राय: चीन र दुवइबाट सुन तस्करी हुने गरेको पाइन्छ। तर यहाँ बरामद सुन भारतबाट चोरी गरी ल्याइएको प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानमा खुलेको छ। केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोका एसपी सुदीप गिरीका अनुसार पक्राउ परेका लक्ष्मण भारतको दिल्लीमा सवारी चालउँथे। दिल्लीमा व्यापार गर्ने साहुले उनलाई म्यान्मारबाट सुन तस्करीमा प्रयोग गरेका थिए। प्रहरीले लक्ष्मणका साहुको नाम भने खुलाएको छैन।

‘लक्ष्मण नै गाडीमा म्यान्मारबाट साहुका मान्छेसँगै सुन ल्याएर दिल्ली आउने गरेको खुलेको छ,’ एसपी गिरीले भने, ‘तर उक्त कुरा लक्ष्मणलाई भने थाहा थिएन, साहुले उनीसँगै आफ्ना मान्छे पठाउने र तिनले नै सुन ल्याउने गर्थे।’ जब लक्ष्मणले आफू सुन तस्करीमा प्रयोग भएको थाहा पाए, त्यसपछि सुनसहितको गाडी लिएर नेपाल पसेको उनले बताए। उनका अनुसार साहुले पठाएका व्यक्तिलाई बाटोमै छाडेर लक्ष्मण करिब तीन महिनाअघि नोभेम्बर २३ तारेखमा सुनौली नाकाबाट भारतीय नम्बरको गाडीमा सुनसहित नेपाल पसेका हुन्।

गिरीका अनुसार लक्ष्मणले दिल्लीबाट ३२ किलोग्राम सुन ल्याएका थिए। उनी नेपाल आएदेखि नै साहुले खोजी सुरु गरेको प्रहरीले जनाएको छ। त्यहीक्रममा साहुले आफन्तलाई खोजीमा पठाएको देखिन्छ। लक्ष्मणले भारतबाट ल्याएको गाडी कोहलपुरमा साहुको आफन्तलाई दिएका थिए। त्यसपछि सुन खोजीमा साहुले फेरि अर्का व्यक्ति पठाएको र लक्ष्मणले तिनलाई ८ किलोग्राम सुन दिएको प्रहरीले जनाएको छ।

त्यसपछि पनि साहुले सुन खोज्दै धम्काउने गरेपछि लक्ष्मण डेढ महिनादेखि फरार थिए। भाइ सुरजले दाइको खोजीका लागि प्रहरीमा निवेदन पनि दिएका थिए। लक्ष्मणलाई प्रहरीले काठमाडौंबाटै पक्राउ गरी यहाँ ल्याएको खुलेको छ। ‘भारतीय साहुले सुन खोजी गर्दादेखि नै सिआईबीसम्म उक्त खबर पुगेको थियो’ एसपी गिरीले भने, ‘लक्ष्मण फरार हुनु र गाउँमा भएको सुन बिक्री गर्दा विवाद हुन थालेपछि यो कुरा बाहिर आएको हो।’

लक्ष्मणले करिब ४ सय ग्राम (२ बिस्कुट) सुन गाउँमै बिक्री गरेका छन्। १८ किलो प्रहरीमा कार्यरत भाइ सुरजको ससुरालीमा र ५ किलो ६ सय ग्राम आफ्नै घरमा लुकाइराखेका थिए। सुरजकै सहयोगमा प्रहरीले पुनर्वासको सुन बरामद गरेको हो। सोधपुछका क्रममा थप सुन घरमै रहेको कुरा लक्ष्मणले बयान दिएको प्रहरीले जनाएको छ।

लक्ष्मणले सुन बेच्ने प्रयास गर्दा कुरा नमिलेर बिक्री हुन सकेको थिएन। किनबेचमै कुरा नमिल्दा उक्त कुरा बाहिर आएको प्रहरीले जनाएको छ। ‘साहुले खोजी गर्दादेखि नै सिआइबीसम्म जानकारी आएको थियो,’ एसपी गिरीले भने, ‘जब विवाद नै भयो त्यसपछि त सबै कुरा बाहिर आयो।’

बरामद गरिएको सुन र पक्राउ परेका दाजुभाइलाई प्रहरीले कोहलपुरस्थित राजश्व अनुसन्धान विभागको कार्यालयमा पठाएको छ। अनुसन्धान पनि चलिरहेको प्रहरीले जनाएको छ। सुन तस्करीमा सुरजको प्रत्यक्ष संलग्नता नभए पनि उनले लुकाइछिपाइ राख्न मद्दत गरेका छन्।

भारतमा रोजगारी गर्न गएकाहरुले सानोतिनो मात्रामा सुन तथा पैसा चोरेर ल्याउने गरेका घटना विगतमा पनि सार्वजनिक भइरहेका थिए। तर, यति ठूलो परिमाणमा सुन चोरेको पहिलो घटना हो।

पैसा र सुन चोरेर ल्याएपछि उनीहरुको खोजीमा हतियारसहित भारतीय प्रहरी नेपाल प्रवेश गरेका घटना पनि पटक पटक भइरहन्छन्। डेढ वर्षअघि मात्रै डोटीबाट ४ जना भारतीय प्रहरीलाई हतियारसहित पक्राउ गरिएको थियो। उनीहरु चोरकै खोजीमा नेपाल पसेका थिए।

प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७५ १६:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT