प्याराडाइस पेपर्स : विश्व चर्चित धनाढ्यहरुले कर छली गर्न गरेको लगानी बारे ठूलाे खुलासा

बेलायतकी महारानीको पनि ‘अफसोर’ कम्पनीमा लगानी
बीबीसी

बेलायत — सोमबार ठूलो संख्यामा लिक गरिएका आर्थिक दस्तावेजहरुले विश्वका चर्चित धनाढ्य र नेताहरुसहित बेलायतकी महारानीसम्मले कर छली गर्न गोप्य रुपमा लगानी गरेको खुलासा भएको छ । पानामा पेपर्सपछि भएको दोस्रो ठूलो लिकलाई ‘प्याराडाइस पेपर्स’ नाम दिइएको छ । संसारभरका १०० भन्दा बढी मिडिया आवद्ध भएको ‘अन्तर्राष्ट्रिय कन्सोर्टियम अफ इन्भेस्टिगेटिभ जर्नालिष्ट’ (आईसीएफजे) एक वर्ष लगाएर अनुशन्धान गरेपछि मात्रै यो खबर सार्वजनिक गरेको हो ।

सोमबार ठूलो संख्यामा लिक गरिएका आर्थिक दस्तावेजहरुले विश्वका चर्चित धनाढ्य र नेताहरुसहित बेलायतकी महारानीसम्मले कर छली गर्न गोप्य रुपमा लगानी गरेको खुलासा भएको छ ।

पानामा पेपर्सपछि भएको दोस्रो ठूलो लिकलाई ‘प्याराडाइस पेपर्स’ नाम दिइएको छ । संसारभरका १०० भन्दा बढी मिडिया आवद्ध भएको ‘अन्तर्राष्ट्रिय कन्सोर्टियम अफ इन्भेस्टिगेटिभ जर्नालिष्ट’ (आईसीएफजे) एक वर्ष लगाएर अनुशन्धान गरेपछि मात्रै यो खबर सार्वजनिक गरेको हो ।
एक करोड ३४ लाख कागजपत्र रहेको यो लिकले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नियुक्त गरेका वाणिज्य मन्त्रीको अमेरिकाले नै प्रतिवन्ध लगाएको रसियनहरुसँग व्यापारिक साठगाँठ रहेको समेत देखिएको छ ।

अमेरिकी वाणिज्य मन्त्री विल्बर रस ।
प्याराडाइस पेपर्सका अन्य कागजपत्रसहितका विभिन्न समाचारहरु आगामी हप्ताहरुमा सार्वजनिक गरिँदै लगिने बीबीसीसहित यी कागजपत्रमा जुटेका मिडियाहरुले बताएका छन् ।
प्याराडाइस पेपर्सले तल उल्लेखित कुराहरुको खुलासा गर्ने छ :
  • बेलायतकी महारानीको करोडौं बेलायती पाउण्ड केमन आइल्याण्डको फण्डमा लगानी गरिएको छ । उनको केही पैसा गरिब तथा निमुखाहरु माथि अत्याचार गर्ने व्यापारी कहाँ पुगेको देखिन्छ ।
  • अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका मन्त्रीहरुदेखि सल्लाहकार र दानकर्ताहरुको ठूलो मात्रामा ‘अफसोर’ लगानी रहेको छ । जसमा हालका वाणिज्य मन्त्री विल्बर रसको रसियाका राष्ट्रपति भ्यादिमिर पुटिनका ज्वाइँको कम्पनीसँग कारोबार रहेको छ ।
  • ट्वीटर र फेसबुकमा अरबौं डलरको रसियाको लगानी ।
  • कर छलीमा प्रयोग गरिएको केमन आइल्याण्डको ट्रष्टलाई संचालन गर्न क्यानेडाका प्रधानमन्त्री जष्टिन ट्रुड्युका नजिकका व्यक्तिको संलग्नता ।
  • चर्चित बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरुको कर छली । जसमा नाइक र एप्पल जस्ता कम्पनीको पनि नाम रहेको छ ।
  • कसरी टिभी र फिल्मका पर्दामा देखिने चर्चित अनुहारले कर छली गर्दै अन्यत्र गरेको लगानी ।
  • दुई रसियन धनाढ्यले आर्सनल र एभर्टन फुटबल क्लब किन्न अफसोर लगानीको प्रयोग ।
यी लगायत अन्य केही ठूला धनाढ्यहरुको खुलासाले विश्वका चर्चित नेता ट्रम्प, बेलायती प्रधानमन्त्री टेरेसा मे लगायत थुप्रै माथि दबाब बनाउने पक्का छ ।
लिक भएका कागजपत्रको अनुशन्धान गरेर रिपोर्ट तयार पार्न विश्वभरका ३८० पत्रकारले वर्ष दिन लगाएर ७० वर्षको तथ्यांकहरुको अध्ययन गरेका थिए ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७४ १२:२२
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जहिल्यै पाहुना

दुर्गालाल केसी, गिरुप्रसाद भण्डारी

प्यूठान — पहिलो संविधानसभा चुनावमा बर्दियाबाट पराजित भएपछि एमाले नेता वामदेव गौतम दोस्रो संविधानसभा चुनावमा प्यूठान आए । उनले हरेक चुनावी सभामा भने, ‘म प्यूठान फर्कें, अब कतै जाँदिनँ, यहीं मर्नेछु । मलाई यहींको श्रीखण्डले जलाइदिनू ।’

केन्द्रीय राजनीतिमा प्रभाव पार्न सक्ने नेता जिल्ला फर्किएपछि अधिकांश मतदाताको उनीप्रति सहानुभूति रह्यो । जन्मस्थल फर्केको नाराले उनलाई चुनाव जित्न सजिलो पनि भयो । जिल्लावासी पनि गौतमलाई जिल्लाबाहिर पठाउन चाहँदैनथे । त्यही भएर उनलाई जिताउन सबै लागि परे । उनीप्रति सबै आशावादी पनि थिए । गौतमले ३४ बुँदे विकासका प्रतिबद्धता पनि सार्वजनिक गरे । निर्वाचन जितेर उनी उपप्रधान तथा गृहमन्त्री भए, यसले मतदातालाई हौस्यायो । जिल्लाको विकासमा गौतमले ठूलै भूमिका निर्वाह गर्ने आशा थियो ।

तर उनले आफ्नो सभासद र मन्त्रीकालमा चुनावी प्रतिबद्धता पूरा गर्न सकेनन् । उनको सभासद पद नसकिँदै यसपालिको निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया सुरु भयो । अघिल्लोपटक चाहे जति गर्न नभ्याए पनि अब फेरि निर्वाचित गरे केही गर्लान् भन्ने आशा अझै मतदातामा थियो । यही कारण यसपालिको निर्वाचनमा पनि जिल्ला पार्टीले प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि उनको मात्र नाम सिफारिस गरी पठायो । गौतम आफैंले पनि प्यूठानमै आउने आश्वासन दिएका थिए । तर वाम गठबन्धनका क्रममा प्यूठानमा राष्ट्रिय जनमोर्चाकी उपाध्यक्ष दुर्गा पौडेल उम्मेदवार भइन् । गौतमले फेरि बर्दिया नै रोजे । प्यूठान नगरपालिका–२ दाखाक्वाडीमा जन्मेका गौतमले हाईस्कुलसम्मको अध्ययन यहीं गरेका थिए । उनले यहींबाट कम्युनिस्ट राजनीति गरेका थिए । पछि बसाइँसराइ गरी बर्दिया गएका थिए । यो घटनाक्रमले प्यूठानी मतदातालाई दु:खी बनाएको छ । उनी पाहुनाका रूपमा आएको मतदाताको गुनासो छ । ‘हामीले गौतमलाई सधैंका लागि घर फर्कायौं भन्ने सोचेका थियौं तर उहाँ पाहुना भएर आउनुभएको रहेछ,’ एमाले जिल्ला सचिवालय सदस्य हिक्मत थापाले भने, ‘यसले हामीलाई निराश बनाएको छ । नेताहरू आउने, चुनाव जित्ने र पाहुना बनेर फर्कने प्रवृत्तिले प्यूठानलाई ठूलो घाटा लागेको छ ।’

अहिले प्रतिनिधिसभाको चुनावी मैदानमा रहेका उम्मेदवार पनि गौतम जस्तै पाहुना बन्ने आशंका मतदाताको छ । बाम गठबन्धनकी उम्मेदवार दुर्गा पौडेल र कांग्रेस उम्मेदवार गोविन्दराज पोख्रेल जिल्लामा पहिलोपटक चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । पौडेल लामो समयदेखि राजनीतिमा क्रियाशील रहे पनि जिल्लाको राजनीतिमा उनी कुनै भूमिकामा थिइनन् ।

पोखरेल पनि लामो समय सरकारी सेवामा रहेर चुनावमा आएका छन् । ऐरावती गाउँपालिका–५ रस्पुरकोटमा जन्मेर हाईस्कुलसम्मको अध्ययन प्यूठानमै गरेका पोखरेल अध्ययन र जागिरका क्रममा राजधानीमै रहे । उनले यसअघि वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द्र, राष्ट्रिय योजना आयोग र राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा नेतृत्व सम्हालेका थिए । उनी प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशकबाट राजीनामा दिएर चुनावमा होमिएका हुन् ।प्यूठान शिक्षित र सचेत जिल्ला मानिन्छ । यहाँबाट धेरै नेता र शिक्षक जन्मिए । धेरै नेताहरू शिक्षकका रूपमा रुकुम, रोल्पादेखि कर्णाली पुगेर राजनीतिक प्रशिक्षणसँगै सेवा गरेका थिए । त्यसपछि कति राजनीतिमै सक्रिय रहे भने कति अझै शिक्षक छन् । वामदेव गौतम, मोहनविक्रम सिंह, मोहन वैद्य जस्ता नेता जन्माएको प्यूठान नेताहरूको अस्थिरताकै कारण विकासमा पछि परेको जिल्लावासीको गुनासो छ । जिल्लाले जन्माएका ठूला नेताले राष्ट्रियस्तरमा राजनीतिक बहस धेरै गरे पनि यहाँको विकासमा ध्यान दिन नसकेको मतदाताको गुनासो छ ।

जिल्लाका ठूला विकास योजना लामो समयदेखि अलपत्र छन् । नेताहरूले स्वर्गद्वारी नगरपालिकास्थित बर्जिबाङको चाल्नेटारमा विमानस्थल सञ्चालनको कुरा गर्न थालेको ४० वर्ष बितिसक्यो । नौमुरे जलविद्युत्, झिम्रुक नदी कटान नियन्त्रण, स्वर्गद्वारी केबुलकार, पर्यटन विकासजस्ता धेरै ठूला विकासका कुरा हरेक नेताले उठाए । तर कसैले पनि पूरा गर्न सकेनन् ।

नेताहरूको पाहुना प्रवृत्तिले गर्दा नै यस्तो भएको माओवादी केन्द्रका केन्द्रीय सदस्य पितबहादुर एमसीको भनाइ छ । ‘जिल्लामा खटेर काम गर्ने नेताहरू एक थरी छन् । माथिबाट सीधै आएर अवसर लिने अर्का थरी छन्,’ उनले भने, ‘यो तरिकाले जिल्लाको विकास हुँदैन । जनताको सुख–दु:खसँग खेल्ने नेता चाहियो । अहिलेको चुनाव मात्रै होइन, पछिसम्म टिक्ने नेता आवश्यक छ ।’

नेताहरूमा चुनावका बेला अनेक थरी प्रतिबद्धता गर्ने तर पछि जिल्ला नफर्कने प्रवृत्ति भएको पुण्यखोलाका सामाजिक अगुवा उमाराम पौडेल बताउँछन् । ‘चुनाव आउँदा केन्द्रीय नेताहरूको हाइफाई ठूलै देखिन्छ, त्यसपछि सबै बिर्सन्छन्,’ उनले भने, ‘विगतमा यस्तो धेरै भोगियो, फेरि पनि त्यस्तै उम्मेदवार छन् । यही समस्याले जिल्लामा चाहे जस्तो विकास हुन सकेन । पाहुना नेताले प्यूठान पछि पर्‍यो ।’

वाम गठबन्धनकी उम्मेदवार पौडेलले नेकपा मसालका महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहसँग २०५७ मा विवाह भएपछि प्यूठानकै राजनीतिमा रहेको बताइन् । ‘महिला संगठन र पार्टीका विभिन्न भूमिकामा हुँदा प्यूठानमै काम गरेको छु । सभासद हुँदा पनि सांसद विकास कोषको रकम प्यूठानकै विकासमा खर्चिएँ,’ उनले भनिन्, ‘ओखरकोटमा ग्रामीण पर्यटन विकासको खाका तयार पारी त्यसका लागि खटिरहेको छु । म पहिले पनि यहीं थिएँ र अब पनि यहीं नै हुन्छु । शंका गर्नु पर्दैन ।’ कांग्रेस उम्मेदवार पोख्रेलले पनि काठमाडौंमा सरकारी सेवामा रहँदा जिल्लाको विकासमा भूमिका निर्वाह गरेको बताए । ‘मैले विभिन्न पदमा हुँदा जिल्लाको विकासमा योगदान पुर्‍याएको छु,’ उनले भने, ‘मेरी श्रीमती पनि यहीं फर्केकी छन् । म राजनीतिमा होमिएको छु ।’ उनले जिल्लामै रहन रस्पुरकोटस्थित भत्केको घर मर्मत गरी बस्न थालेको जानकारी दिए । पोखरेलले अब आफू विकासको खाकासहित आएको दाबी गरे ।

प्रकाशित : कार्तिक २०, २०७४ १२:२२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT