साउदी–इरान तनाव : ‘लेबनान छद्‌म युद्ध मैदान’

एजेन्सी

भियतनाम — अमेरिकी विदेशमन्त्री अमेरिकी विदेशमन्त्री रेक्स टिलरसनले लेबनान छद्‌म द्वन्द्वका लागि प्रयोग हुनसक्ने भन्ने चेतावनी दिएका छन् । प्रधानमन्त्री साद हरीरीले आफ्ना सुरक्षाको कारण देखाउँदै गत साता राजीनामा दिएपछि लेबनानमा तनाव बढेको हो ।

रान र लेबनानको सिया विद्रोही संगठन हेजबुल्लाहले हरीरीलाई साउदी अरबले कब्जामा राखेको र राजीनामाका लागि बाध्य पारेको दाबी गरेका छन् ।

तर अमेरिकी विदेशमन्त्री टिलरसनले आफूले सुचना प्राप्त गरेको जनाउँदै हरीरी सुरक्षित भएको दाबी गरे । उनले लेबननका राजनीतिक संस्थाको सार्वभौमसत्ता र स्वतन्त्रताप्रति अमेरिकाको सदैब समर्थन रहेकामा जोड दिए । बीबीसीका अनुसार टिलरसनलाई साउदी अरबका विदेशमन्त्रीले हरिरीलाई राजीनामा दिन बाध्य नपारिएको जानकारी दिएका हुन् ।

उनले भने, ‘कुनैपनि विदेशी शक्ति, विद्रोही र सशस्त्र फौजको लेबनानमा कुनै भूमिका छैन् ।’ टिलरसनले प्रधानमन्त्रीलाई लेबनान फर्कन र स्थितिबारे प्रष्ट पार्न आग्रह गरे । उनका प्रतिक्रिया मुख्यत इरानप्रति लक्षित भएको ठानिपनि केही हदसम्म साउदी अरेबियाप्रति पनि लक्षित रहेको अन्तर्राष्ट्रिय संचार माध्यमले जनाएका छन् ।

हरीरीले राजीनामा घोषणा गरेको केही दिनमा लेबननका हेज्बुल्लाह नेताले आफ्नो देशमाथी युद्ध घोषणा गरेको आरोप लगाएका थिए । हसन नसरल्लाहले हरिरीको इच्छा विना साउदी अरेबियाले उनलाई रोकिराखेको बताए । उनले भने, ‘यो प्रष्ट छ, साउदी अरबले लेबनान र लेबनानी हेज्बुल्लाहविरुद्ध युद्धको घोषणा गरिसक्यो ।’

नसरल्लाहले साउदी अरेबियाले लेबननविरुद्ध इजरायललाई उक्साएको आरोप लगाए । साद हरिरिले गत शनिवार साउदी अरेबियाबाट राजीनामा गरेका थिए । राजीनामाको साता बितिसक्दा पनि उनले कुनै अभिव्यक्ति भने दिएका छैनन् । यद्यपी लेबनानी राष्ट्रपति मिचेल आउन र अन्य वरिष्ठ राजनीतिज्ञले उनको फिर्तिको माग गरेका छन् ।

अन्तराष्ट्रिय संचार माध्यमका अनुसार नसरल्लाहले सधै झै शान्त तरिकाले आफ्नो भनाइ राखेपनि उक्त क्षेत्रमा विश्वकै ध्यान केन्द्रीत भएको छ । लेबननको वर्तमान परिस्थितिबारे विश्वका शक्तिशाली नेताहरुले चासो र चिन्ता व्यक्त गरिरहेका छन् । नसरल्लाहले साउदी अरबले लेबनानमा आक्रमण गरेकोमा इजरायललाई अर्बौ रकम दिने तयारी गरेको दाबी गरे ।

संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले नयाँ तनावले ‘भयावह परिणाम’ ल्याउन सक्ने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । फ्रान्सका राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंले साउदी अरेबियाको आकस्मिक भ्रमण गरेर लेबननको स्थिरताको महत्वमाथि जोड दिएका थिए ।

फ्रान्सको लेबनानसँग निकट सम्बन्ध रहिआएको छ । फ्रान्सको उपनिवेश लेबनान दोस्रो विश्व युद्धपछि स्वतन्त्र भएका हो । बिहीवार साउदी अरेबिया र खाडीका केही मुलुकले आफ्ना नागरिकलाई तुरुन्त लेबनान छाड्न आग्रह गरिसकेका छन् ।

रियादले इरानमाथि हेज्बुल्लाहलाई क्षेप्यास्त्र उपलब्ध गराएको आरोप लगाउँदै ‘प्रत्यक्ष सैनिक आक्रोश’ को संज्ञा दिएपछि पछिल्लो तनाव सिर्जना भएको हो । हेज्बुल्लाहले गत साता यमनबाट रियादमा क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७४ १३:३५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आइएसविरुद्ध ट्रम्प र पुटिन एक

डा नाङ/एजेन्सी

काठमाडौं — अमेरिका र रुस इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्न मिलेर अगाडी बढ्ने भएका छन् । भियतनामा डा नाङ शहरमा भएको एशिया प्रशान्त आर्थिक सहयोग (एपेक) को सम्मेलनका क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनका रुसी समकक्षी भ्लादिमिर पुटिनबीच भएका वार्तापछि उनीहरु आइएसविरुद्ध एक भएर लड्न सहमत भएका हुन् ।

सम्मेलनका क्रममा उनीहरुले २४ घण्टाको समयमा तीनपटक भेटेवार्ता गरेको थिए । अन्तर्राष्ट्रिय संचार माध्यमका अनुसार उनीहरुबीचको भेटपछि विज्ञहरुले आइएस विरुद्धको लडाइसम्बन्धी दस्तावेज तयार पारेका थिए ।
उनीहरुबीचको संवादका क्रममा पुटिनले सन् २०१६ मा अमेरिकामा भएको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गरेको ट्रम्पले बताए । ‘मैले पुटिनलाई पटक–पटक सोधे । उनले मलाई हेरे र आफूले चुनावमा कुनै हस्तक्षेप नगरेको बताए ।’ ट्रम्पले भने, ‘र मैले विश्वास गरे ।’
सीएनएनका अनुसार ट्रम्पले अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा रुसी हस्तक्षेप डेमोक्र्याटिक पार्टीको षड्यन्त्र भएको बताए । उनले भने, ‘त्यो सम्पूर्ण कार्य डेमोक्र्याटद्वारा स्थापित थियो ।’
चुनावका क्रममा ट्रम्पले मस्कोसँग साँठगाँठ गरेको आरोप हालैका दिनमा अमेरिकी राजनीतिक वृतमा चर्चामा छ । रोबर्ट मुलर नेतृत्वको विशेष छानबीन टोलीले ट्रम्पका पूर्व सहयोगीलाई उक्त विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको छ ।
यसअघि ट्रम्प र पुटिनबीच एपेक सम्मेलनका बीच औपचारिक द्विपक्षीय वार्ता हुने बताइएको थियो । तर रुसी राष्ट्रपतिले भेटको पूर्व निर्धारित कार्यक्रम नभएको बताएपछि उनीहरुबीच अनौपचारिक भेट भएको हो । उनीहरुबीच गत जुलाईमा जर्मनीमा ‘जी–२०’ सम्मेलनका क्रममा पहिलोपटक भेट भएको थियो ।
रुसी राष्ट्रपतिको कार्यालय क्रेमलिनले शनिबार जनाएअनुसार दुई नेताहरु ‘सैनिक समाधानल सिरियाली द्वन्द्ध अन्त्य नहुने’ मा सहमत भएका थिए । उनीहरुले ‘स्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्ने र सम्वद्ध सबै पक्षलाई जेनेभा शान्ति प्रक्रियामा समावेश हुन आग्रह गर्ने प्रतिवद्धता’ जनाए ।
रुसी समाचार संस्था इन्टरफ्याक्सक अनुसार उनीहरुबीच इस्लामिक स्टेटविरुद्ध लड्न रुस–अमेरिका संचार माध्यलाई थप शसक्त पार्ने सहमति भएको छ । सन् २०१० देखी जारी गृहयुद्ध विरुद्ध लड्न रुसले सिरियालाई सहयोग गर्दै आएको छ । तर शुरुमा सिरियाली अरब र कुर्दिश विद्रोहीलाई समर्थन गरेको अमेरिकाले २०१४ पछि इस्लामिक स्टेटलक्षित हवाई आक्रमणहरु गर्दै आएको छ ।
हालैका दिनमा सिरियाली सेना र कुर्दिस–अरब गठबन्धनले गरेका आक्रमणपछि जिहादी समुहले मुख्य शहरका पकड क्षेत्रबाट भागेका छन् । गत महिना अमेरिकी समर्थनको सिरियाली प्रजातान्तिक फौज (एसडीएफ) ले गरेका आक्रमणपछि विद्रोहीले रक्का शहरको नियन्त्रण गुमाएका थिए ।
भेटका क्रममा ट्रम्प र पुटिनले एकै प्रकारको कमिज लगाएर फोटो सेसन गराएका थिए । उनीहरुले पारिवारिक फोटो खिच्नुअघि निकैबेर हात मिलाएका थिए । सम्मेलनका क्रममा रुसी विदेशमन्त्री सर्गेइ ल्याभरोभ र उनका अमेरिकी समकक्षी रेक्स टिलरसनबीच पनि भेटवार्ता भएको थियो ।

प्रकाशित : कार्तिक २६, २०७४ १३:३५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT