सिरिया द्वन्द्व : गुटा र अफ्रिनमा ७७ मारिए

५० हजार सर्वसाधारण विस्थापित 
बीबीसी/एएफपी

दमास्कस — सिरियाका द्वन्द्वग्रस्त पूर्वी गुटा र अफ्रिन क्षेत्रमा शुक्रबार गरिएका हिंसात्मक कारवाहीका क्रममा कम्तीमा ७७ जनाको मृत्यु भएको छ । आक्रमणपछि कम्तीमा ५० हजार सर्वसाधारण उक्त क्षेत्रबाट बाहिरिएका छन् ।

सिरियाको डोउमामा आइतबार रूसको सहयोगमा सरकारी सेनाले गरेको हवाई आक्रमणले ध्वस्त आवासीय भवन अगाडिबाट हिँडिरहेका एक सर्वसाधारण । तस्बिर : रोयटर्स

पूर्वी क्षेत्र गुटामा रुसको सहयोगमा सरकारी सेनाले गरेको कारवाहीका क्रममा कम्तीमा ५९ जनाको मृत्यु भएको एएफपीले जनाउको छ । हवाई आक्रमणपछि उक्त क्षेत्रबाट २० हजारभन्दा बढी सर्वसाधारण अन्यत्र भागेका छन् । शुक्रबार गुटाको काफर बट्ना र सक्वा शहरमा गरिएका आक्रमणका क्रममा उनीहरुको मृत्यु भएको ‘सिरियन अब्जर्भेटरी फर ह्यूमन राईट्स’ ले जनाएको छ ।

त्यसैगरी उत्तरी क्षेत्र अफ्रिनमा टर्कीस फौजले ‘पिपुल्स प्रोटेक्सन यूनिट (वाईपीजी)’ विरुद्ध गरेको आक्रमणका क्रममा १८ जनाको मृत्यु भएको छ । आक्रमणका कारण ३० हजार भन्दा बढी विस्थापित भएको बीबीसीले जनाएको छ ।

सिरियामा ७ वर्ष लामो गृहयुद्धका कारण हालसम्म करिब ४ लाख सर्वसाधारणको ज्यान गइसकेको छ । द्वन्द्वका कारण करिब ६१ लाख आन्तरिक रुपमा विस्थापित छन् भने ५६ लाखले विभिन्न देशमा शरणार्थी जीवन बिताइरहेको बीबीसीले जनाएको छ ।

द्वन्द्वमा प्रत्यक्ष रुपमा संलग्न टर्की, रुस र इरानका विदेशमन्त्रीहरु कजाक राजधानी अस्तानामा भेटवार्ता गरी आगामी महिना टर्कीको राजधानी इस्तानबुलमा हुने सिरियाबारे हुने सम्मेलनको तयारी गरेका छन् ।

सरकारी टेलिभिजनले अधिकांश महिला तथा बालबालिकाहरु सिरियाको उत्तरी र दक्षिणी क्षेत्रबाट बाहिरिएका दृष्यहरु प्रसारण गरेको बीबीसीले जनाएको छ ।

सन् २०१३ देखि विद्रोहीको नियन्त्रणमा रहेको पूर्वी गुटामा तीन सातायता भएका भीषण कारवाहीपछि करिब ७० प्रतिशत भु–भाग नियन्त्रणमा लिएको सरकारी सेनाले जनाएको छ । सिरियाको पूर्वी क्षेत्र गुटामा हाल दर्जनौ जिहादी समूहहरुले शसस्त्र विद्रोह गर्दै आइरहेका छन् । ती मध्ये जैस अल–इस्लाम र यसको विपक्षी फालक अल–रहमान मुख्य छन् ।

त्यसैगरी, सिरियाको उत्तरी क्षेत्र अफ्रिनमा गत जनवरी २० यता टर्कीको सरकारी सेनाले शक्तिशाली सिरियन कुर्दिस विद्रोही ‘पिपुल्स प्रोटेक्सन यूनिट (वाईपीजी)’ विरुद्ध आक्रमण गर्दै आइरहेको छ ।

टर्कीले वाइपीजी कुर्दिस्तान वर्कर्स पार्टी (पीकेके) को विस्तारित संगठन भएको दाबी गर्दै आक्रमण गरेको हो । तर वाइपीजीले पीकेकेसँग आफ्नो कुनै सांगठनिक सम्बन्ध नरहेको बताउदै आएको छ । पीकेकेले टर्कीको दक्षिणी क्षेत्रमा वर्षौदेखि छुट्टै राज्यको माग सहित विद्रोह गर्दै आइरहेको छ ।

गत मंगलबार टर्कीले अफ्रिन क्षेत्रमाथि आफूले नियन्त्रण कायम गरको जनाएको थियो । इस्लामिक स्टेटविरूद्धको कारबाहीमा अमेरिकाको एउटा महत्त्वपूर्ण साझेदार रहेको वाइपीजीले उत्तर–पूर्वी सिरियाका अधिकांश क्षेत्रमा नियन्त्रण कायम गरेको छ । सन् २०१६ मा इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्दै मानविजमाथि कुर्दिश नेतृत्वको फौजले नियन्त्रण कायम गरेको थियो ।

अंकाराले इस्लामिक स्टेटविरूद्धको कारवाही अन्त्य भइरहेको दाबी गर्दै अमेरिकाले वाइपीजी लगायतसँगको साझेदारी अन्त्य गर्नुपर्ने माग गर्दै आएको छ । सिरियाली राष्ट्रपति बसर अल–असदले टर्कीले कारवाहीका नाममा ‘अतिक्रमण’ गर्दै आइरहेको भन्दै निन्दा गर्ने गरेका छन् । उनले टर्कीले आतंकवादलाई सघाइरहेको आरोप लगाउँदै आएका छन् ।
उक्त क्षेत्रमा हाल करिब ३० हजार टर्कीस सेना तथा उसको समर्थनमा हजारौ लडाकूहरु कारवाहीमा संलग्न छन् ।

प्रकाशित : चैत्र २, २०७४ २२:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आक्रमण रोक्ने रूसी निर्देशन विफल 

बीबीसी/एएफपी

दमास्कस/जेनेभा — मानवीय सहयोग उपलब्ध गराउन दैनिक ५ घण्टा सिरियामा बमबारी रोक्ने रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको निर्देशनका बाबजुद मंगलबार पनि भीषण आक्रमणहरू भएका छन् । 

सिरियाको पूर्वी क्षेत्र गोटामा रूस समर्थित सरकारी सेनाले मंगलबार गरेको हवाई आक्रमणपछिको दृश्य । एएफपी

फलस्वरूप उक्त क्षेत्रमा कुनै पनि सहायता संस्थाहरू पुग्न नसकेको बीबीसीले जनाएको छ । यसअघि सोमबार पुटिनले पूर्वी गोटा छाड्न चाहने सर्वसाधारणलाई समय दिन दैनिक ५ घण्टा आक्रमण स्थगित गर्ने निर्णय गरेको जनाएका थिए । सोमबार रूसी रक्षामन्त्री सर्गेई सोइगुले हरेक दिन बिहान ९ देखि २ बजेसम्म आक्रमण रोक्न सैनिक अधिकारीलाई निर्देशन दिइसकिएको बताएका थिए । राष्ट्रसंघको मानवीय मामिला समन्वय कार्यालयका प्रवक्ताले रूसी निर्णयको बाबजुद आक्रमण नरोकिएको बताए ।

जेनेभामा पत्रकारहरूसँग बोल्दै जेन्स लेर्केले भने, ‘वास्तवमा, युद्ध क्षेत्रको अवस्था भनिएजस्तो छैन् । त्यहाँ कुनै सहायता संस्था पुग्न वा सर्वसाधारणहरू बाहिर निस्कन सक्ने अवस्था छैन ।’ राजधानी दमास्कसको पूर्वी क्षेत्रमा पर्ने गोटामा विद्रोही लक्षित आक्रमणमा रूसले सिरियाली सरकारी फौजलाई सहयोग गर्दै आएको छ । मंगलबार गरिएका आक्रमणमा २ बालबालिकाको मृत्यु भएको अनुगमनकर्ताहरूले जनाएका छन् । रूसले विद्रोहीहरूले आक्रमण जारी राखेको आरोप लगाएको छ । तर विद्रोही समूहले रूसी आरोप अस्वीकार गरेका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार पूर्वी गोटा क्षेत्रमा उक्त क्षेत्रमा मृत्यु हुनेको संख्या करिब ६ सय पुगेको एएफपीले जनाएको छ । जसमध्ये करिब डेढ सय बालबालिका छन् । सहायता संस्थाहरूका अनुसार करिब ३ लाख ९३ हजार मानिसहरू युद्धको चपेटामा परेका छन् ।

यसैबीच, फ्रान्सले रूसलाई सिरियाली राष्ट्रपति बसल अल–असदलाई दबाब दिई तत्काल बमबारी रोक्न माग गरेको छ । साथै उसले राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्द्वारा पारित ३० दिने युद्धविराम तत्काल कार्यान्वयन गर्न आग्रह गरेको छ । राजधानी दमास्कसबाट पूर्वमा पर्ने गोटा सन् २०१३ देखि विद्रोहीको नियन्त्रणमा रहेको छ । रूस र इरानको समर्थन प्राप्त सिरियाली सेनाको उक्त क्षेत्रमा गत ९ दिनयता भीषण आक्रमण हुँदै आएको छ ।

पीडित महिलामाथि यौन शोषण
सिरियाली द्वन्द्वको चपेटमा परेका महिलाहरू यौन शोषणको सिकार हुने गरेको खुलासा भएको छ । बीबीसीका अनुसार राष्ट्रसंघ तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहायता संस्थाहरूले प्रदान गर्ने सहयोग पीडित महिलासम्म पुर्‍याउने क्रममा उनीहरूसँग यौन सम्पर्क गर्ने गरेको सहायताकर्मीहरूले बताएका छन् । राष्ट्रसंघ तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय सहायता संस्थाहरूले यौन शोषणबारे शून्य सहनशीलता अपनाउने बताएका छन् । तर उनीहरूले त्यस्ता घटनाबारे आफूहरूलाई कुनै जानकारी नभएको जनाए ।

बेलायती सहयोग निकाय डीएफआईडी र अक्सफामले आफूहरूलाई यौन शोषणका घटनाबारे कुनै जानकारी नभएको बताएका छन् । राष्ट्रसंघीय निकाय यूएनएफपीए र यूएनएचसीआरले आफूहरूलाई उक्त घटनाबारेसुनेको भए पनि कारबाही गर्नका लागि यथेष्ट प्रमाण नभएको बताए ।

सहायताकर्मीका अनुसार यौन शोषण यति भयावह छ कि शारीरिक सम्पर्कका लागि तयार रहेको आशंका गरिने डरले सिरियाली महिलाहरू सहायता वितरण केन्द्रसम्म पुग्न पनि अस्वीकार गर्छन् । नाम नबताउने सर्तमा एक सहायताकर्मीले भने, ‘सिरियाका कतिपय खतरनाक क्षेत्रमा पीडितलाई मानवीय सहयोग पुर्‍याउन अन्य विकल्प नभएकाले सहायता संस्थाहरूले यौन शोषणका घटनालाई आँखा चिम्लने गरेका छन् ।’ राष्ट्रसंघीय जनसंख्या कोष (यूएनएफपीए) ले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा ‘यौनसँग मानवीय सहायता साटिने गरेको’ उल्लेख छ । ‘भ्वाइसेस फ्रम सिरिया २०१८’ नामक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ, ‘खासगरी पुरुषको संरक्षणमा नरहेका, विधवा, सम्बन्ध विच्छेद गरेका तथा आन्तरिक रूपमा विस्थापित महिलाहरू यौन शोषणमा पर्ने गरेका छन् ।’

प्रकाशित : फाल्गुन १६, २०७४ ०७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्