कोरियाली परमाणु नि:शस्त्रीकरण : ‘चीनका कारण प्रगति भएन’

रोयटर्स

वासिङ्टन — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चीनका कारण कोरियाली द्वीपमा परमाणु हतियार नि:शस्त्रीकरणमा कुनै प्रगति नभएको आरोप लगाएका छन् । साथै ट्रम्पले उत्तर कोरियालाई चिढाउने आफ्नो कुनै नीति नरहेको पनि प्रस्ट पारेका छन् ।

सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा ट्रम्पले लेखेका छन्, ‘चीनसँगको हाम्रो व्यापार विवादका कारण उसले उत्तर कोरियामाथि निरन्तर दबाब दिँदै आएको छ ।’ उत्तर उत्तर कोरियाको एक मात्र व्यापारिक साझेदार चीनले उसको निर्णयमाथि महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्ने विश्वास गरिन्छ । गत साता ट्रम्पले कोरियाली प्रायद्वीपमा परमाणु हतियार नि:शस्त्रीकरणका लागि प्रगति नभएको भन्दै विदेशमन्त्री माइक पोम्पियोको प्योङयाङ भ्रमण रद्द गरिदिएका थिए ।


समाचार संस्था एपीले विदेशमन्त्रीको अर्काे भ्रमणबारे भने केही उल्लेख गरेको छैन । ट्रम्पले उत्तर कोरियाले परमाणु नि:शस्त्रीकरणका लागि प्रतिबद्धता गरेअनुसार कुनै प्रगति नभएको भन्दै पोम्पियोको भ्रमण स्थगित गरेलाई भ्रमण स्थगित गर्न शनिबार निर्देशन दिएका हुन् । ट्रम्पले उत्तर कोरियाले नि:शस्त्रीकरणका पक्षमा जनाएको प्रतिबद्धताअनुसार कार्य नभएकाले अमेरिकी अधिकारीले प्योङयाङ भ्रमण गर्न तत्काल उचिन नहुने बताएका हुन् ।

Yamaha


ट्रम्प र उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ–उनबीच गत जुन १२ मा सिंगापुरमा भएको ऐतिहासिक बैठकमा कोरियाली द्वीपलाई परमाणु हतियार मुक्त गर्ने सहमति भएको थियो ।
त्यसलगत्तै ट्रम्पले उत्तर कोरियाबाट ‘अमेरिकालाई उत्तर कोरियाबाट कुनै पनि खतरा नरहेको’ बताएका थिए । तर उत्तर कोरियाको परमाणु तथा क्षेप्यास्त्र कार्यक्रम रोक्ने विषयमा विस्तृत सहमति नभएको भन्दै अमेरिकामा ट्रम्पको व्यापक आलोचना भएको थियो । उत्तर कोरियाले आफ्नो देशको एक परमाणु क्षेप्यास्त्र निर्माण स्थल ध्वस्त पारिसकेको जनाउँदै सिंगापुर शिखर बैठकमा भएको सहमतिप्रति प्रतिबद्ध रहेको जनाउँदै आएको छ ।


उत्तर कोरियाले चीन, अमेरिका, दक्षिण कोरिया, जापान, संयुक्त राष्ट्रसंघ, युरोपेली संघसँग आफ्नो देशमाथि लगाउँदै आएको आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनसमेत आग्रह गर्दै आएको छ । तर उक्त आग्रहप्रति भने कुनै पनि देशले औपचारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन् ।


यसै साता भएको रक्षासम्बन्धी वार्षिक बैठकमा जापानले उत्तर कोरियाबाट अझै पनि गम्भीर खतरा रहेको जनाएको थियो । जापानी रक्षा मन्त्रालयले गरेको बैठकमा जापानी अधिकारीले उत्तर कोरियाबाट ढुक्क हुन सक्ने अवस्था नरहेको तथा चीनको बढो सैन्यशक्ति पनि सुरक्षा समीक्षाको विषयका रूपमा उठाएको थियो ।


सैन्य अभ्यास आवश्यक छैन
राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिका र दक्षिण कोरियाले संयुक्त सैन्य अभ्यास पुन: थाल्नुपर्ने अवस्था आइनसकेको बताएका छन् । यसअघि अमेरिकी रक्षामन्त्री जेम्स म्याटिसले भने यसै साता दुई देशबीच संयुक्त सैन्य अभ्यास पुन: सुरु हुने बताएका थिए । ट्रम्पले उत्तर कोरियाली सर्वोच्च नेता किम जोङ–उनसँग आफ्नो न्यानो सम्बन्ध रहेको बताउँदै प्योङयाङविरुद्ध तत्काल कुनै कदम चाल्नुपर्ने अवस्था नरहेको प्रस्ट पारेका छन्  ।

ट्रम्पको भनाइ गैरजिम्मेवार : चीन
बेइजिङ (एएफपी)– कोरियाली प्रायद्वीपमा बेइजिङका कारण परमाणु नि:शस्त्रीकरणमा प्रगति नभएको भन्ने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अभिव्यक्ति गैरजिम्मेवार भएको जनाएको छ ।


चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता हुआ चुनयिङले ट्रम्पले बेइजिङमाथि लगाएको आरोप ‘गैरजिम्मेवार र बेतुकको’ भएको बताए । ‘सत्य, गैरजिम्मेवार र बेतुकको तर्कलाई बंग्याउनु पहिले नै मजस्ता धेरै जनताले बुझेका छन् कि अमेरिका विश्वको पहिलो राष्ट्र हो,’ चुनयिङले सञ्चारकर्मीसँग भने । उनले कोरियाली प्रायद्वीप परमाणु हतियारमुक्त बनाउन चीन इमानदार रहेको दाबी गर्दै अमेरिकाले पनि सकारात्मक तथा रचनात्मक भूमिका खेल्नुपर्ने सुझाव दिएका छन् ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०९:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मेलम्ची खानेपानी आयोजना: फोहोर पानी प्रशोधन केन्द्र बन्दै

राजधानीका मुख्य भागमा ढलको पाइप बिछ्याइँदै
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — मेलम्ची खानेपानी आयोजनाले पहिलो चरणमा निर्माणाधीन ६ वटा फोहोर पानी प्रशोधन केन्द्रले उपत्यकाको २० प्रतिशत फोहोर पानीमात्र प्रशोधन गर्ने जनाएको छ । आयोजनाका अनुसार ८० प्रतिशत फोहोर पानी प्रशोधित गर्न थप प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्ने तयारीसमेत भइरहेको छ ।

पहिलो चरणमा सल्लाघारी र कोडकुमा एक/एकवटा तथा धोबीघाट र गुह्येश्वरीमा २/२ वटा प्रशोधन केन्द्र निर्माण भइरहेका छन् । निर्माण सम्पन्न भएपछि गुह्येश्वरीमा ३ करोड २४ लाख, सल्लाघारीमा १ करोड ४२ लाख, धोबीघाटमा ८ करोड ७७ लाख र कोडकुमा १ करोड ७५ लाख लिटर प्रतिदिन फोहर पानी प्रशोधन गर्नेछ ।


गुह्येश्वरीको पुरानो फोहोर पानी प्रशोधन केन्द्रको क्षमता अभिवृद्धिको काम अघि बढिरहेको जानकारी आयोजना कार्यान्वयन निर्देशनालयका प्रमुख त्रिरेशप्रसाद खत्रीले बताए । १० वर्षअघि जापान सरकारको सहयोगमा निर्माण गरिएको केन्द्र पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा छैन । ‘राजधानी उपत्यकाको सम्पूर्ण फोहोर पानी प्रशोधन गर्न निर्माणाधीन ६ वटाले केन्द्रले पुग्दैन,’ उनले भने, ‘लगानी जुटाएर अन्य ठाउँमा पनि प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्नेबारे छलफल भइरहेको छ ।’


दोस्रो चरणमा धोबीघाटमा २२ करोड, कोडकुमा १ करोड ७० लाख, गुह्येश्वरीमा १ करोड ६० लाख लिटर क्षमताको फोहोर पानी प्रशोधन गर्ने केन्द्र निर्माण गरिनेछ । बाँकी ठाउँको फोहोर पानी प्रशोधनका लागि चाल्नाखेलमा प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्न अध्ययन भइरहेको जानकारी उनले दिए । ‘सन् २०१८ मा पहिलो चरणका ६ वटै केन्द्रको निर्माण सम्पन्न हुन्छ, दोस्रो चरणमा सन् २०३० सम्म अरू पनि निर्माण हुन्छन्,’ उनले भने, ‘चाल्नाखेलमा बढी क्षमताकै प्रशोधन केन्द्र निर्माण गरिनेछ, यसले बाँकी रहेको सबै फोहोर पानी प्रशोधन गर्छ ।’ मेलम्ची खानेपानी आयोजना सम्पन्न भइसकेपछि उपत्यकामा दैनिक ५१ करोड लिटर पानी थपिनेछ ।


पहिलो र दोस्रो चरणका प्रशोधन केन्द्र निर्माण भइसकेपछि मात्र फोहोर पानीको व्यवस्थापनको लागि पर्याप्त हुने उनले बताए । दोस्रो चरणमा गोकर्ण, टुकुचा र भक्तपुरको हनुमानघाटमा समेत विकेन्द्रित फोहोर पानी प्रशोधन केन्द्र निर्माण हुने जानकारी उनले दिए । गोकर्ण (२० लाख लिटर), हनुमानघाटमा १० लाख लिटर र टुकुचामा १० लाख लिटर क्षमताका प्रशोधन केन्द्र निर्माण गरिनेछ । केन्द्रमा अत्याधुनिक मेसिनबाट फोहोर पानी प्रशोधन गरेर खोलामा मिसाइने उनले बताए । हनुमानघाट, गोकर्णमा आयोजना कार्यान्वयन निर्देशनालय र टुकुचामा अधिकार सम्पन्न वाग्मती एकीकृत विकास समितिले प्रशोधन केन्द्र निर्माण गर्ने जानकारी उनले दिए ।


प्रशोधन केन्द्रसम्म पुग्न ढलहरूको निर्माण वाग्मती र धोबीखोला वारिपारि भइसकेको जानकारी दिँदै उनले मनोहरा, हनुमन्ते र खस्याङखुसङ खोलामा निर्माण भइरहेको बताए । मनोहरामा ११ किमि, हनुमन्तेमा २५ किमि र खस्याङखुसङमा ७ किमि ढल बिछ्याउने काम भइरहेको छ । हनुमन्ते, मनोहरा र खस्याङखुसङ खोलामा ४५ किमि लामो इन्टरसेप्टर (ठूला पाइप) पाइपलाइन बिछ्याइनेछ । सन् २०३० सम्म ५४ लाख जनसंख्यालाई लक्षित गरेर फोहोर पानी प्रशोधनको व्यवस्था गर्न लागिएको आयोजनाको दाबी छ । २०६८ को जनगणनाअनुसार उपत्यकाको जनसंख्या करिब ३० लाख छ । हाल गुह्येश्वरीमा रहेको फोहोर पानी प्रशोधन केन्द्रले सुरुङमार्फत तिलगंगास्थित वाग्मतीमा पानी मिसाएको उल्लेख गर्दै उनले अब गुह्येश्वरीबाट सिधै वाग्मतीमा प्रशोधित पानी मिसाइने जानकारी दिए ।


‘आर्यघाटमा नुहाउनयोग्य पानी हुन्छ,’ उनले भने, ‘तर पिउन योग्यचाहिँ हुँदैन ।’ ललितपुर महानगरको २० प्रतिशत र आयोजनाको ८० प्रतिशत लगानीमा पाटन दरबार क्षेत्रमा ढल बिछ्याउने काम भइरहेको उनले बताए । काठमाडौं महानगरपालिकाको ठमेल, वसन्तपुरलगायतका मुख्य भागमा ढल बिछ्याउनका लागि पनि पहल भइरहेको उनले बताए । ‘डिजाइन भइसकेको छ’ उनले भने, ‘अब सम्पूर्ण प्रक्रिया पूरा गरेर काम अघि बढाउँछौंं ।’ साथै, वर्षात्को समयमा बाढीको पानी प्रशोधन केन्द्रको क्षमताले धान्न नसक्ने हुँदा विभिन्न नदी किनारमा बनाइएका ‘ओभर फ्लो म्यान होल’ बाट सिधै नदीमा जाने उनले बताए । प्रशोधन केन्द्र वातावरणमैत्री बनाउनका लागि वरपर बोटबिरुवा तथा फूल रोपिनेछ । त्यसका साथै पानी जम्मा हुने स्थानलाई सिमेन्टको ढलानले छोपिन्छ ।


वर्षात्को समयमा हुने ओभरफ्लोसँग जुझ्नका लागि अतिरिक्त पानी सञ्चय गर्ने पर्‍याप्त ठाउँ हुनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ ०९:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT