अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन: ट्रम्प शासनको जनमतसंग्रह

दिनेशजंग शाह

न्युयोर्क — अमेरिकामा मंगलबार मध्यावधि निर्वाचन भएको छ । अमेरिकी कंग्रेसको माथिल्लो सदन सिनेट एवं तल्लो सदन ‘हाउस अफ रेप्रिन्जेटिभ्स’ का अतिरिक्त स्थानीय निकायमा प्रतिनिधि चुनिँदै छन् ।

अमेरिकाकामा मंगलबार भएको मध्यावधि निर्वाचनमा रिचमन्डस्थित केन्द्रमा मतदान गरेपछि आफ्नी छोरीलाई चुम्बन गर्दै भर्जिनियास्थित सेभेन्थ डिस्ट्रिककी डेमोक्रयाट उम्मेदवार ग्लेन अलेन । तस्बिर : एएफपी

Yamaha


एक सय सिटको माथिल्लो सदन सिनेटमा ३५ सिटका लागि तथा हाउस अफ रेप्रिजेन्जेटिभ्सको सबै ४ सय ३५ सिटमा प्रतिस्पर्धा भएको हो । त्यसैगरी मंगलबारको चुनावबाट ३६ राज्यमा गभर्नर पनि चुनिँदै छन् ।

६ वर्षे पदावधि रहेको सिनेट प्रतिस्पर्धामा २ स्वतन्त्रसहित २४ बहालवाला डेमोक्रयाट सिनेटर प्रतिस्पर्धामा छन् भने ९ रिपब्लिकन पार्टी सम्बद्ध सिनेटर पुन: निर्वाचनको मैदानमा छन् । विशेषत: कंग्रेसको तल्लो र माथिल्लो सदनको निर्वाचनलाई प्रमुखताका साथ हेरिएको छ । यसले ट्रम्प प्रशासनको शासन पद्धतिको शक्ति सन्तुलनलाई प्रभावित पार्नेछ । अहिले ह्वाइटहाउस तथा कंग्रेसको दुवै सदनमा रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत छ ।

निर्वाचनलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको झन्डै २ वर्ष लामो शासनकालको जनमत संग्रहको रूपमा पनि विश्लेषण गरिएको छ । निर्वाचन जितेयता लगातार आलोचित बन्दै आएका ट्रम्पको रबैया, मूलत: आफ्नो ‘कोर’ समर्थकहरूको स्वार्थ र भावनाप्रति समर्पित छ ।

एकीकृतभन्दा विभाजित राजनीतिलाई अँगाल्दै आएका ट्रम्पको लागि मंगलबारको नतिजाअनुकूल भए, उनका महत्त्वाकांक्षी भावी योजनाले मूर्तरूप पाउने ठानिएको छ । जस्तो कि, आप्रवासी कडा नीतिलाई कानुनी रूप दिने, भोटिङ अधिकारलाई थप कडाइ गरिने, हेल्थ केयर एवं वेलफेयर स्टेटको संरचना भत्काउने उनका प्रमुख योजना छन् ।

ट्रम्पले आप्रवासीप्रति निकै कडा नीति अख्तियार गर्दै आएका छन् । उनको प्रशासनले ओबामा हेल्थ केयरलाई निष्तेज पार्न अनेकौं व्यवधान ल्याएको छ । कर नीतिमा व्यापक परिवर्तन गरिएको छ । परम्परागत विदेश नीति, ‘अमेरिका फस्ट’ नीतिको ओझेलमा परेको छ ।
केवल नीति बनेका छन््, यद्यपि यी पक्षले वैधानिकता पाएका छैनन् । मध्यावधिले ट्रम्पलाई यो वैधानिकता दिलाउन सक्छ । सबभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष, अर्थतन्त्रमा आएको उल्लेखीय सुधारलाई टम्प र रिपब्लिकन पार्टीले मध्यावधि निर्वाचनमा आफ्नो मुख्य शस्त्रका रूपमा अगाडि सारेको छ । बेरोजगारी दर तीन दशमलब ७० मा झरेको छ, जसलाई पछिल्लो ५० वर्षकै सबभन्दा न्युन आँकडा बताइएको छ ।

अर्कातर्फ ट्रम्पको कार्यशैलीमाथि प्रहार गर्दै आएको विपक्षी पार्टी डेमोक्रयाटले ओबामा हेल्थ केयरलाई प्रमख एजेन्डाका रूपमा उठाएको छ । जसले उनीहरूको तल्लो सदन हाउसमा बहुमत प्राप्त गर्ने अभियानलाई मूर्तरूप दिने विश्लेषकहरूको राय छ ।

विभिन्न अध्ययन एवं सर्वेक्षणले तल्लो सदन हाउसमा डेमोक्रयाट पार्टीले बहुमत प्राप्त गर्ने देखाएको छ भने माथिल्लो सदन सिनेटमा रिपब्लिकन पार्टीले आफ्नो वर्चस्व कायमै राख्ने तथ्यांक छ । यद्यपि, गत राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा सर्वेक्षणहरू असफल भएको पृष्ठभूमिमा यसको स्पष्ट चित्रका लागि भने मंगलबार रातिसम्म कुर्नुपर्नेछ ।

प्रकाशित : कार्तिक २१, २०७५ ११:०७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पारिजातको त्यो कोठा

कान्तिपुर संवाददाता

ललितपुर — पारिजातको कोठामा छिर्नेमध्ये अधिकांशको ध्यान उनको सिरानीछेउ राखिएका किताबको लहरमा पर्छ ।

त्यहाँ टोनी मरिसनको ‘सङ अफ सोलमन’, सलमान रुस्दिको ‘मिडनाइट्स चिल्ड्रेन’, फ्रेड्रिक एन्जेल्सको ‘एन्टी–दुरिङ’, डोरिस लेसिङको‘द गोल्डेन नोटबुक’, डेनिस लिभर्टपको ‘रिलर्निङ द अल्फाबेट’, कजु इसिंगुरोको ‘एन आर्टिस्ट अन अ फ्लोटिङ वल्र्ड’ लगायत तीन दर्जन किताब छन् ।

‘पारिजात केपढ्दिरहिछन् भन्ने कुरामा धेरैको चासो छ,’ पारिजातको कोठा रुग्न बसेकी एलिना व्यञ्जनकारले भनिन्, ‘उहाँका साथीहरू आउनुभयो भनेचाहिँ यो टेबुल यता थियो, यो दराज उता थियो, यो सामान यस्तो थियो भन्न थाल्नुहुन्छ । पारिजातको कोठा सबैलाई आकर्षण बनिरहेको छ ।’

पाटनको नागबहालस्थित सामुदायिक स्वास्थ्य सेवा केन्द्रको पहिलो तला उक्लिनासाथ सिधै पारिजातको कोठामा पुगिन्छ अचेल । निश्चय नै, यो उनकै कोठा चाहिँ होइन । कात्तिक ३० पछि यो कोठा स्वास्थ्य केन्द्रको पुरानै स्वरूपमा फर्किनेछ ।

फोटो काठमाडौं इन्टरनेसनल फोटो फेस्टिभलका लागि आयोजक फोटो सर्कलले नागबहालमा पारिजातको कोठा रिक्रिएट (पुनर्निर्माण) गरेको हो । ‘आफ्नै एउटा कोठा’ शीर्षक प्रदर्शनीमार्फत महिला स्वतन्त्रताका लागि उनको छुट्टै स्थान हुनु कत्तिको आवश्यक छ भन्नेबारे प्रश्न उठाउन खोजेको आयोजकले जनायो । पारिजातको कोठा छिर्नुअघि ढोकामै टाँसिएको भर्जिनिया वुल्फको यो भनाइ नपढी सुख छैन— ‘महिलालाई बाहिरी संसारसँग सम्बन्ध स्थापना गर्न बन्देज लगाइन्छ भने उनलाई घरभित्रै पनि आफ्नो मात्र भन्न मिल्ने कोठा उपलब्ध हुँदैन ।’

कोठाभित्र एक जना मात्र अट्ने खाट छ, छेउमा टेबुल–कुर्सी छन् । तह–तह भएको काठको भित्ते सो–केसमा खत्र्याङमत्र्याङ सामान छन् । पारिजातका तस्बिर, सम्मान–पत्र र ऐना पनि भुन्डयाइएका छन् । उनले आयोजना गरेको लेखिकाहरूको सम्मेलनका तस्बिर एउटा कुनामा राखिएको छ । सिरानीछेऊको टेबुलमा रातो रङको ल्यान्डलाइन टेलिफोन, रेड लेभलको बोत्तल, गिलास र जीर्ण अवस्थाको रेडियो देखिन्छ । खाटमुन्तिर प्लास्टिकका एक जोडी चप्पल छन् ।

‘यी सबै सामान पारिजातकी बहिनी सुकन्या वाइबामार्फत लिएका हौं,’ फोटो फेस्टिभलमा पारिजातको कोठा हेर्ने जिम्मा पाएकी एलिनाले भनिन्, ‘कार्यक्रम सकिएपछि पारिजात स्मृति केन्द्रमै फर्काउँछौँ ।’

कोठाभित्र पस्नेहरूले पारिजातले संगालेका पुस्तकसँगै उनको हस्तलिपिमा विशेष चासो दिने गरेको एलिनाले जनाइन् । त्यहाँ ‘अनिदो पहाडसँगै’ उपन्यासको हस्तलिखित पाण्डुलिपि उपलब्ध छ । रजिस्टरजस्तो लामो कापीमा नीलो मसीले लेखिएको पाण्डुलिपि हेर्नेहरू दंग पर्ने गरेका छन् ।

फेस्टिभलको ‘सार्वजनिक जीवनमा महिला’ विधाअन्र्तगत पारिजातको कोठा रचना गरिएको हो । यसलाई विम्बका रूपमा प्रयोग गरिरहँदा स्वास्थ्य केन्द्रका अन्य दुई कोठामा भने नेपालमा महिला शिक्षाको विकास क्रम देखाउन खोजिएको छ । शिक्षाका लागि महिलाले गरेको पहल र संघर्षका कथा तस्बिरमार्फत देख्न सकिन्छ । नागबहालमै अर्को विधाको प्रदर्शनी पनि चलिहरेको छ । स्वास्थ्य केन्द्रको ठीक सामुन्ने रहेको ‘कालो १०१’ ग्यालरीमा ‘आइल्यान्ड्स अफ आवर बडिज’ शीर्षकको मल्टिमिडिया कला प्रदर्शनी अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

आफ्नो भौतिक शरीरलाई लिएर महिलाहरूका अवधारणालाई फोटो, टेक्स्ट, साउन्ड, भिडियो, साउन्ड इफेक्टहरूमार्फत देखाउन खोजिएको छ । किपा मास्के, सोनम छयोकी लामा र इरिना गिरीको संयुक्त सिर्जना यसमा एकाकार गराइएको छ । विभिन्न विवरणमार्फत शरीर र व्यक्तिबारे बुझ्न/बुझाउन खोजिएको छ । ‘यो फोटो काठमाडौंले नै निर्माण गरेको प्रोजेक्ट हो,’ कार्यक्रममा सुश्रुत आयार्चले भने, ‘शरीरसँगको हाम्रो सम्बन्ध के हो भन्ने थिममा बनाइएको हो ।’
फोटो काठमाडौंअन्तर्गत पुलचोकको लाबिम मल, मंगलबजार, ठमेलको छाया सेन्टर, वसन्तपुरलगायत अनेक प्रदर्शनी चलिरहेका छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक २१, २०७५ १०:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT