हास्य कलाकार बने युक्रेनका राष्ट्रपति

एएफपी

किभ, युक्रेन — युक्रेनका भोलोदिमिर जेलेन्स्की पहिले दर्शकलाई हँसाउँथे, अहिले उनको जिम्मेवारी फेरिएको छ । पछिल्लो चुनावमा उनी युक्रेनको राष्ट्रपति पदमा जित हासिल गरेका छन् । आइतबार भएको मतदानमा हास्य कलाकार भोलोदिमिर विजयी भएका हुन् । उनले वर्तमान राष्ट्रपति पेट्रो पोरोसेन्कोलाई ठूलो मतान्तरले पराजित गरेका छन् । 

राजनीतिमा उनको खासै अनुभव छैन । तर युक्रेनी मतदाताले ४१ वर्षीय भोलोदिमिरलाई ७३.२ प्रतिशत मत दिएका छन् । उनका निकटम प्रतिद्वन्द्वी पेट्रोले २४.४ प्रतिशत मत पाएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ । करिब १५ प्रतिशत मतगणना हुन बाँकी छ ।

यसअघि सम्पन्न पहिलो चरणको चुनावमा पेट्रोलाई भोलोदिमिर र पूर्वप्रधानमन्त्री युलिया टिमोसेन्कोले कडा चुनौती दिएका थिए । कलाकार भोलोदिमिरले राष्ट्रपति पेट्रोको भन्दा दोब्बर मत प्राप्त गरेका थिए । तर, निर्वाचित हुन आवश्यक ५१ प्रतिशत मत प्राप्त गरेका थिएनन् । युक्रेनी चुनाव आयोगका अनुसार पहिलो चरणमा भोलोदिमिरले ३०.२ प्रतिशत र पेट्रोले १६.७ प्रतिशत मत
प्राप्त गरेका थिए । पूर्वप्रधानमन्त्री युलियाले भने १३.०८ प्रतिशत मत प्राप्त गरेकी थिइन् ।

करिब ४ करोड २० लाख जनसंख्या रहेको युक्रेनमा यस पटकको राष्ट्रपतिको चुनावमा ३९ जनाले उम्मेदवारी दिएका थिए । पछिल्ला वर्षहरूमा भ्रष्टाचार, अर्थतन्त्रमा छाएको मन्दी तथा पूर्वी भेगमा रूसी समर्थनमा झइरहेको सशस्क्र संघर्षबाट युत्रेन आक्रान्त छ । युत्रेनको संविधानअनुसार पहिलो चरणको चुनावमा कुनै उम्मेदवारले पूर्णबहुमत नल्याएमा सबैभन्दा बढी मत ल्याउने दुई जनाबीच दोस्रो चरणको चुनाव हुन्छ ।

चुनावी मतपरिणामबाट विजयी हुने सुनिश्चित भएसँगै भोलोदिमिरले आफ्ना समर्थकलाई राजधानी किभमा सम्बोधन गर्दै आफूले युक्रेनी जनताको भावनामा कहिल्यै कुठाराघात नगर्ने प्रतिबद्धता जनाए । उनको विजयप्रति युरोपेली युनियन, नेटो, फ्रान्स, अमेरिकालगायतमा मुलुकका नेताहरूले खुसी व्यक्त गर्दै युत्रेनको स्थायित्व र विकासमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

चुनावपछिको विश्लेषणमा युद्धरत एवं अशान्त पूर्वी क्षेत्रबाट भोलोदिमिरले भारी मत प्राप्त गरेका छन् । पेट्रोको पडक क्षेत्रमा पनि उनले राम्रै मत प्राप्त गरेका छन् । वर्तमान राष्ट्रपति पेट्रोले आफ्नो हार भएको स्विकार्दै भोलोदिमिरलाई बधाई दिएका छन् । उनले पछिल्लो नतिजाबाट रूस खुसी भएको हुन सक्ने भन्दै युक्रेनले पश्चिमा राष्ट्रसँगको सम्बन्धलाई अझ सुदृढ गर्नुपर्नेमा जोड दिए । विश्लेषकले नवनिर्वाचित राष्ट्रपतिले रूससँगको सम्बन्धलाई पुनः परिभाषित गर्ने अनुमान गरेका छन् । मस्कोले युक्रेनी जनताले परिवर्तन चाहेको देखिएको जनाएको छ ।

यसैबीच, रुसले युक्रेनका नव निर्वाचित राष्ट्रपति भोलोदिमिरप्रति तत्कालै प्रतिक्रिया नदिने जनाएको छ । उसले भोलोदिमिरसँग सहकार्य हुने/नहुने विषयमा प्रतिक्रिया जनाउनु हतार हुने भनेको छ । रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले तत्कालै बधाई दिने र सहकार्य गर्नेबारे प्रतिक्रिया जनाउने अवस्थामा नरहेको बताए । क्रेमलिन प्रवक्ता दमित्री पेस्कोभले हास्य कलाकारबाट युक्रेनको राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भोलोदिमिरको कामका आधारमा निर्णय लिन सकिने बताएका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ०८:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्राविधिक क्षेत्रमा पुरुष बढी 

बीबीसी

लन्डन — नयाँ प्रविधिले जडतालाई तोड्छ । यसले मानिसको मानसिकतामा परिवर्तन गर्छ । तर, जब हामी प्रविधि उद्योग (टेक इन्डस्ट्री) मा विविधताको कुरा गर्छौं, तब सबैभन्दा ठूलो अवरोधका रूपमा आजको टेक लिडर्सको जड मानसिकता नै देखा पर्ने गर्छ ।

एक सजातीय समूह, जसमा अधिकांश श्वेत पुरुषहरू सहभागी छन्, प्रविधि उद्योगको स्थापनामा तिनीहरूकै प्रधानता देखिन्छ । तिनीहरूकै आर्थिक लगानी पनि रहेको पाइन्छ । सुरुदेखि नै तिनीहरूले यस्तो वातावरण बनाए, जो उनीहरूजस्तै देखिन्छन्, सफल हुने सम्भावना पनि धेरै रहेको पाएको छ । पुरुष लगानीकर्ताको पूर्वाग्राहले महिला संस्थापकहरूको कम्पनीमा तिनीहरूलाई लगानी गर्नबाट रोकेको छ । श्वेत नागरिकले आफ्नाे नश्लीय समूह र क्षेत्रबाट बाहिर लगानी गरेको पाइँदैन । यो समस्या पहिला जसरी थियो, आज फरक शैलीमा उस्तै छ ।

पछिल्लो वर्ष अमेरिकामा उद्यम पुँजीको ठूलो हिस्सा श्वेत पुरुषहरूको कम्पनीमा लगाइएको थियो । महिला संस्थापकको कम्पनीमा उद्यम पुँजीको ९ प्रतिशत मात्रै लगानी भएको अध्ययनहरूले देखाएको छ । अश्वेत या ल्याटिन संस्थापकको कम्पनीमा भने ३ प्रतिशत मात्र लगानी रहेको पाइएको छ ।

उद्यम पुँजीपतीहरूमा ९० प्रतिशत श्वेत पुरुषहरूको दबदबा छ । यसमा कैयौं मानिस आफ्नो समूहबाट अगाडिको संसार हेर्नै पाउँदैनन्, जहाँ अन्य समुदायका मानिस पनि बसोबास गर्छन्, त्यसको अनुभूति अझै पनि गर्न सकिएको छैन । ‘मेट्रिक्स’ बाट एउटा कुरा जानकारीमा आएको छ कि महिला र पछाडि परेका नश्लीय तथा जातीय समूहका मानिसले थोरै मात्र टेक फन्ड प्राप्त गर्ने गरेका छन् ।

सन् २०१८ मा वोस्टन कन्सल्टिङ ग्रुप (बीसीजी) ले गरेको एक अध्ययनअनुसार महिला संस्थापकहरूलाई तिनीहरूको पुरुष समकक्षीलाई प्राप्त हुने फन्डको तुलनामा आधाभन्दा कम हिस्सा मात्रै प्राप्त हुने गरेको । ‘डिजिटल अनडिभाइडेड’ को परियोजना डायने रिपोर्टमा अश्वेत महिला संस्थापकलाई औसतमा ४२ हजार डलर फन्ड प्राप्त भएको उल्लेख छ ।

जब कि औसत फन्ड ११ लाख डलर रहेको छ । ‘डिजिटल अनडिभाइडेड’ ले गरेको एक तथ्यांक विश्लेषणअनुसार पछिल्लो दशकमा कुल उद्यम पुँजीको शून्य दशमलब ३ प्रतिशत हिस्सा मात्र ल्याटिन अमेरिकी महिलालाई प्राप्त भएको छ । हालैको अध्ययनबाट त्यो दृष्टिकोणमा देखिएका समस्या र विविधताका फाइदा, दुवैको जानकारी प्राप्त गर्न सकिन्छ ।

सन् २०१५ को म्याकिन्से प्रतिवेदनमा नश्लीय, जातीय र लैंगिक विविधता भएका कम्पनीले राम्रो व्यावसायिक प्रदर्शन गरेको उल्लेख छ । बीसीजीको रिपोर्टअनुसार महिला संस्थापकको स्टार्ट–अपको आर्थिक प्रदर्शन राम्रो रहेको छ । उनीहरूले पाँच वर्षमा १० प्रतिशत राजस्व (६ लाख ६२ हजार डलरको ठाउँमा ७ लाख ३० हजार डलर) जुटाएका छन् । प्रतिडलर लगानीमाथि उनीहरूको राजस्व दुई गुणाभन्दा बढी (०.३१ डलरको तुलनामा ०.७८ डलर) रहेको पाइयो ।

सन् २०१२ मा मैले आफ्नो भेन्चर क्यापिटल फर्म क्लेनर पर्किन्समाथि लैंगिक भेदभाव र कर्मचारीका रूपमा मसँग बदला लिन मुद्दा दायर भएको थियो । कम्पनीको दाबी उसको निर्णय प्रदर्शनमा आधारित थियो । २०१५ मा मैले त्यो मुद्दा हारे । तर यो मुद्दाले टेक्नोलजीबारे मानिसको सोचमा परिवर्तन भयो । केही विषयहरूमा मानिस टेक्नोलजी क्षेत्रलाई कसरी हेरिरहेको छ, त्यसमा पनि परिवर्तन भएको पाइयो ।

त्यसयता सयौं मानिस भेदभावको कथालाई साझा गरिसकेका छन् । यो कथाले दृष्टिकोण र व्यवहार दुवैमा परिवर्तन ल्याइसकेको छ । उदाहरणका रूपमा कैयौं थप कम्पनीमा महिलालाई साझेदारका रूपमा जोडिएको छ । यसले मलाई परिवर्तन सम्भव रहेको पाठ सिकायो । तर यो माथिबाटै हुनुपर्छ । यदि कुनै कम्पनीमा कनिष्ट र त्यसभन्दा माथि तहमा धेरै महिला भएमा उनीहरूलाई नोकरीमा राख्नु , निकाल्नु र उनको तलब निर्धारण गर्ने अधिकार पूर्वाग्रही पुरुषसँग भए उद्यम पुँजी र उद्यमशीलतामा पुरुषको वर्चस्व रहन्छ ।

प्रविधिलाई विविधतापूर्ण र समावेशी बनाउनका लागि भविष्यमा कारोबार गर्ने नेताहरूलाई आफ्नो स्टार्ट–अप र कम्पनी सुरु गर्नुपर्छ र तीनवटा मूल्यहरूलाई ध्यानमा राख्नुपर्छ । पहिलो मूल्य हो, समावेशिता । सन् १९८७ मा अश्वेत महिलावादी विद्ववान् किङबरले क्यान्सोको एउटा सिर्जनात्मक शब्द थियो ‘इन्टरसेक्सनलिटी’ । उनीबाट लिङ र नस्ल जस्तो पहिचानको कैयौं शैली परस्पर जोडिएको भन्ने प्रतिक्रिया आएको थियो ।

उदाहरणको रूपमा अश्वेत र ल्याटिन अमेरिकी महिला संस्थापकहरूका लागि फन्डमा अवरोध सामान्य माहिलाहरूको तुलनामा बढी रहेको पाइयो । अर्को मूल्य हो, समझदारीमा व्यापकता । नाम मात्रको प्रयास र नियुक्तिबाट काम चल्दैन । यसको स्थानमा कामको सबै तहमा र सबै समूहमा विविधता र समावेशिता ल्याउनुपर्छ । तेस्रो मूल्य हो, जवाफदेहिता । जबसम्म उन्नति र समुदायबीचको खाल्डोको मापन हुन्न र त्यसको व्यवस्थापनका लागि मेट्रिक्सको प्रयोग गरिन्न तबसम्म यो थाहा पाउनु कठिन काम हो कि वास्तवमा यो क्षेत्रमा कति प्रगति भएको । तर यो कारोबारको प्राथमिकतामा छैन ।

एलेन पाओ

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७६ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्