मधु राई

पइढके कि हेते ?

विद्यालयमा छोराछोरी भर्ना गर्दा होस् या लब्धांकपत्र बुझ्दा, नाम लेख्न नसक्ने अभिभावक मधेसी महिलालाई ‘नाम लेख्न सिक्नुपर्‍यो’ भन्ने गर्छु । अधिकांशले ‘पइढके कि हेते म्याम ?’ भन्छन् ।

अंग्रेजी किन सिक्ने र कसरी ?

‘म्याम मलाई इङलिसमा’ ‘म्याम मलाई हिन्दीमा’ ‘म्याम मलाई नेपालीमै’ कक्षाकोठामा पस्ने बित्तिकै ‘नानीहरू पहिले कुन भाषामा कुरा गरुँ ?’ भनेर सोध्दा युकेजीका नानीबाबुहरूले प्राय:जसो यस्ता जवाफ दिने गर्छन् । कक्षा ‘वर्म अप’ गराउन पनि पालैपालो उनीहरूले चाहेको भाषामा एकछिन कुरा गरेपछि ‘हा..हा..’ गर्दै हाँस्छन् ।

सडकमा साइकलयात्री

हतारको बेला स्कुटी नत्र साइकल । सवारी मनपराउने मजस्ता धेरै साइकल यात्रीलाई विराटनगर महानगरपालिकाको विकास निर्माणको कामले निराश पारेको छ ।

बालबालिकालाई विज्ञान

मैले प्राथमिक तहमा कसरी विज्ञान पढेँ, थाहा छैन । माथिल्लो तहमा जीवविज्ञानको पुस्तक हेरेर पढाउने शिक्षकबाट मैले जीवन र जगतसँग जोडिने विज्ञानको शिक्षा पाइन । भौतिक विज्ञानको शिक्षकले बेला–बेला शैक्षिक सामग्रीसहित प्रयोगात्मक शिक्षण विधि अपनाउँदै पढाउनाले विज्ञान समूहमा धेरै नम्बर आयो र विज्ञान संकायमा उच्चशिक्षा लिने अवसर पाएँ ।

बच्चा हुर्काउने हेक्का 

सदाझैं यसपालिको दसैं–तिहारमा आफन्तसँग भेटघाट गर्ने अवसर जुर्‍यो । कतिपय आफन्तको घरमा स्कुल जाने उमेरका बालबालिकाले ठूलाले जस्तै घरधन्दामा सघाएको देख्दा मनै फुरुङ्गै भयो । घरपरिवारले भने उनीहरूलाई स्याबासी दिनुको साटो पाहुनाकै अगाडि ‘के गर्नु यिनीहरू पढाइमा खत्तम छन्’ भन्दा मनै चसक्क भयो ।

मधु राईका लेखहरु :

मिटुलाई मनोबल

केहीअघि पत्रकार उज्ज्वला महर्जन र काठमाडौं महानगरपालिकाका पूर्वकर्मचारी रश्मिला प्रजापतिले आफूहरू प्रदेश नम्बर ३ का पूर्व भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री केशव स्थापितबाट प्रताडित हुनुपरेको सार्वजनिक गरेका । त्यसबारे ‘द काठमाण्डु पोष्ट’ प्रथम पृष्ठमा मुख्य समाचार बनायो ।

माध्यम फेरियो, शैली उही

विराटनगर महानगरपालिकाका केही सामुदायिक विद्यालयले अंग्रेजी माध्यमबाट शिक्षण सिकाइ सुरु गरे । निजी विद्यालय छाडेर आउनेको संख्या ह्वात्तै बढ्यो । विद्यार्थीको चाप थेग्न सामुदायिक विद्यालयले प्रवेश परीक्षा लिनुपरेको छ ।

बलात्कारीको मनोबल

सञ्चार माध्यममा बलात्कारका समाचार बाक्लिएका छन् । यसले हाम्रो समाज बालिका, किशोरी मात्र नभएर वृद्धाका लागिसमेत असुरक्षित रहेछ भन्ने भान दिलाएको छ । कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिकाकी १३ वर्षीया निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या गर्ने व्यक्तिलाई महिनादिन बित्दासमेत पहिचान गर्नसकेको छैन ।

फोहोरमा फल्ने मोहोर

‘चिने मोहोर, नचिने फोहोर’ ! यो सन्देशमूलक विज्ञापन केही समयअघि एक एफएममा प्रसारण हुन्थ्यो । घरबाट निस्कने फोहोरलाई स्रोतमै छुट्याउन आग्रह थियो, यसमा । यो विज्ञापन बन्द भए पनि टेलिभिजनहरूमा अचेल फोहोरबारे तस्बिर सहितको सूचनामूलक सामग्री प्रचार–प्रसार भइरहेका छन् ।

विकासको वास्तुशास्त्र

सरकारको भनाइ र गराइमा एकरूपता नदेखिएकाले आगामी दिनमा कस्तो विकास र समृद्धिको पूर्वाधार तयार गर्छ भन्नेमा शंका उब्जिएको छ । किनभने समृद्धि र विकासको पहिलो सर्त भनेको लोकतन्त्र हो । लोकतन्त्र फस्टाउन जनमुखी सुशासन पहिलो सर्त हो ।