मधु राई

बलात्कारीको मनोबल

सञ्चार माध्यममा बलात्कारका समाचार बाक्लिएका छन् । यसले हाम्रो समाज बालिका, किशोरी मात्र नभएर वृद्धाका लागिसमेत असुरक्षित रहेछ भन्ने भान दिलाएको छ । कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिकाकी १३ वर्षीया निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या गर्ने व्यक्तिलाई महिनादिन बित्दासमेत पहिचान गर्नसकेको छैन ।

फोहोरमा फल्ने मोहोर

‘चिने मोहोर, नचिने फोहोर’ ! यो सन्देशमूलक विज्ञापन केही समयअघि एक एफएममा प्रसारण हुन्थ्यो । घरबाट निस्कने फोहोरलाई स्रोतमै छुट्याउन आग्रह थियो, यसमा । यो विज्ञापन बन्द भए पनि टेलिभिजनहरूमा अचेल फोहोरबारे तस्बिर सहितको सूचनामूलक सामग्री प्रचार–प्रसार भइरहेका छन् ।

विकासको वास्तुशास्त्र

सरकारको भनाइ र गराइमा एकरूपता नदेखिएकाले आगामी दिनमा कस्तो विकास र समृद्धिको पूर्वाधार तयार गर्छ भन्नेमा शंका उब्जिएको छ । किनभने समृद्धि र विकासको पहिलो सर्त भनेको लोकतन्त्र हो । लोकतन्त्र फस्टाउन जनमुखी सुशासन पहिलो सर्त हो ।

सहरी कृषिमा महिला

केही समययता सहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्दै आएका महिला कृषिकर्ममा आकर्षित हुनथालेका छन् । स्थानीय सरकारले पनि तालिम र गोष्ठीमा सहभागी गराएर महिलालाई कृषिकर्म गर्न थप प्रोत्साहित गर्दै आएको छ । हिजोका दिनमा सासू–आमाहरूले परम्परागत रूपमै भए पनि करेसाबारीमा तरकारी र फलफूल उत्पादन गर्दै आएका थिए । अहिले छोरी–बुहारीले त्यसैलाई निरन्तरता दिन खोजिरहेका छन् ।

प्लास्टिकमुक्त सहर कहिले ?

‘प्लाष्टिक प्रदूषण निर्मूल पारौं, पुन: प्रयोग गर्न नसके बहिष्कार गरौं ।’ यस नारासहित अन्यत्रझैं विराटनगर महानगरपालिकाको अगुवाइमा साताव्यापी कार्यक्रम भयो । दिवसको पहिलो दिन वायु प्रदूषण न्यूनीकरण गर्न आयोजकहरूले विभिन्न मन्त्रालय तथा कार्यालय प्रमुखहरूलाई बीसवटा साइकिल प्रदान गरे भने प्लाष्टिकको झोलाको साटो कपडाको झोला प्रयोग गरुन् भनेर कार्यक्रमका सहभागीहरूलाई ३ सयजति कपडाका झोला पनि वितरण गरियो ।

मधु राईका लेखहरु :

अभिभावक शिक्षाको खाँचो

यही वैशाख ९ गते प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले मोरङ्गको रतुवामाइस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयमा सोही ठाउँका रजिना खातुन, सुदर्शन मुुर्मु र विनोद मुुर्मुलाई भर्ना मात्र गरेनन, उनीहरूको शिक्षादिक्षामा आफूले सधैँ चासो राख्ने भन्दै प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरे । अबको दुईवर्षभित्र १नम्बर प्रदेशमा निरक्षरता उन्मूलन गर्ने घोषणासमेत गरे उनले ।

सहायक भूमिकामा महिला जनप्रतिनिधि

विराटनगर महानगरपालिकाकी उपप्रमुख इन्दिरा कार्की अहिले महानगरपालिकाले सञ्चालन गरेको ‘छोरी बचाऊ’ अभियान सफल पार्न लागिपरेकी छन् । महानगरले निर्धारण गरेको मापदण्ड पूरा गरेका ३० दम्पतीलाई गत फागुन ३० गते जनही ३ हजार रुपैयाँ वितरण गर्‍यो ।

अमेरिकी दूतावासलाई प्रश्न

२ वर्षअघि छोरा पोषण विषय लिएर स्नातक गर्न क्यालिफोर्निया र ८ महिनाअघि छोरी पूर्ण छात्रवृत्ति पाएर पत्रकारिता विषयमा १० महिने स्नातकोत्तर गर्न न्युयोर्क गएकाले हामी अभिभावकलाई छोरीले आफ्नो दिक्षान्त समारोहमा सहभागी हुन बोलाइन् र हामीले आवेदन दियौं ।

जब न्याय मर्छ

पञ्चायतकालमा नमिता–सुनिता बलात्कार र हत्या प्रकरणमा उच्च घरानाका मानिस सलंग्न थिए । ती को थिए भन्ने सबैलै थाहा पाएर पनि सजाय दिइएन । अहिले लोकतान्त्रिक नेपालमा समेत नमिता, सुनिताजस्ता किशोरीहरू बलात्कृत भइरहेका छन् । तर राज्य उसैगरी चुप छ, केही नभए जस्तो गरेर ।

मागेर होइन, कमाएर बचत

‘अलिकति पैसा देऊ न, म पनि बचत गर्छु ।’ यो कान्तिपुर एफएमबाट प्रसारित हुने विज्ञापन हो । यसमा श्रीमतीले श्रीमानसँग बचत गर्न पैसा माग्छिन् र श्रीमानले पनि खुसी हुँदै दिन्छन् । सञ्चार माध्यमबाट प्रसारित हुने यस्ता विज्ञापनमा जस्तै वास्तविक जीवनमा सधैं मागेर बचत गर्ने श्रीमतीका श्रीमानहरू त्यति खुसी नहुन पनि सक्छन् ।