राजबहादुर शाही

कर्णालीका सुइना

उमेरले ७० कटेका पूर्णबहादुर विश्वकर्मा ७ वर्षीया बिरामी नातिनीको उपचार गर्न घरबाट हिँड्छन् । बाटोमा झमक्क साँझ पर्छ । दायाँबायाँ छिटपुट घर छन् तर दलित भएकै कारण बास पाउँदैनन् । बल्लतल्ल गोठमा ओत लाग्न पाए पनि खानेकुरा दिइँदैन । राति बिरामी नातिनी ‘भोक लाग्यो’ भन्दै मुख बाउँछिन् ।

फस्टाउँदै सिलाइकटाइ

खत्याड गाउँपालिका–८, सुकाढिकका ३२ वर्षीय जीवन नेपालीले १० वर्षदेखि सदरमुकाम गमगढीमा सिलाइकटाइ व्यवसाय गरिरहेका छन् । एउटा सिलाइ मेसिनबाट सुरु भएको उनको व्यवसाय आठ मेसिनमा पुगेको छ । चार जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिइरहेका उनको आम्दानीसमेत बर्सेनि बढ्दै गएको छ ।

विकासमा खर्च न्यून

जिल्लाको चार स्थानीय तहले दोस्रो चौमासिक बित्न लाग्दासमेत विकास निर्माणको न्यून रकममात्र खर्च गर्न सकेका छन् । नगर र गाउँसभाले बिनियोजन गरेको भौतिक पूर्वाधारको अधिकांश रकम खर्च नहुँदा स्थानीयबासीले स्थानीय सरकारको अनुभूति गर्न सकेका छैनन् ।

गाउँमै आयोडिनयुक्त नुन

यहाँका ग्रामीण क्षेत्रमा समेत सरकारी अनुदानको आयोडिनयुक्त नुन सहजै पाइन थालेको छ । सहजै आयोडिनयुक्त नुन पाउन थालेपछि ग्रामीण क्षेत्रमा समेत ढिके नुनको प्रयोग घट्दै गएको छ ।

खाद्यान्न बाटोमै

भारी हिमपातका कारण गमगढी–नाग्मा सडक अवरुद्ध भएपछि तराईबाट आपूर्ति भएको खाद्यान्न बाटोमै अलपत्र परेको छ । हिउँले सडक बन्द हुँदा करिब तीन सय क्विन्टल खाद्यान्न जुम्लाको नाग्मा, गोठीज्युलामा रोकिएको नेपाल खाद्य संस्थानले जनाएको छ ।

राजबहादुर शाहीका लेखहरु :

हिमपातले पढाइ अवरुद्ध

मुगुमा करिब पाँच वर्षयता भएको भारी हिमपातका कारण लेकाली बस्तीका सामुदायिक विद्यालयको पढाइ अवरुद्ध भएको छ । माघ सुरु भएपछि लगातार हिमपात हुन थालेको छ । चिसोका कारण बस्तीमा रहेका विद्यालयको पठनपाठन अवरुद्ध भएको हो । छायानाथ–रारा नगरपालिकाको झयारी, चुगा, मन्दु, कोटिला, पिना, बाम, सोभा, घट्टलेख, तल्लेख, गाडापानी, आटीखोला, हेन्नीकाध, ताल्चालगायत दर्जन बढी विद्यालय हिमपातका कारण प्रभावित बनेका छन् । अधिकांश विद्यालयमा हिउँ जमेको छ ।

भारी हिमपात : लिमीसँग सम्पर्कविच्छेद

दशकपछि हुम्लामा भारी हिमपात भएको छ । यसअघि पुसमा दुईपटक हिउँ परे पनि १ इन्चभन्दा बढी परेन । सदरमुकाम सिमकोटमा २ फिट बाक्लो हिउँ जमेको छ । हिउँ पर्न रोकिए पनि बदली भइरहेकाले चिसो बढेको छ ।

जीर्ण सडक मर्मत भएन

जिल्लाको मुख्य गमगढी–नाग्मा सडक जीर्ण बनेपछि यात्रुलाई सास्ती भएको छ । वर्षामा हिलाम्मे र घाम लागेको समयमा धुलाम्मे हुने सडकका कारण रारा भ्रमणमा आउने पर्यटकले समेत लामो समयदेखि सास्ती भोग्दै आइरहेका छन् । 

हिमपातसँगै बेंसीमा झरी

कर्णाली प्रदेशका उच्च लेकाली बस्ती र हिमाली जिल्लामा हिमपात भएको छ । हिमपातका कारण जनजीवन कष्टकर बनेको छ । माथिल्ला क्षेत्रमा हिमपात भएसँगै औल (बेंसी) क्षेत्रमा पानी परेपछि जाडो बढेको छ ।

जनप्रतिनिधि तरकारी खेतीमा

छायाँनाथ–रारा नगरपालिका–३, निगालेकी २६ वर्षीया पञ्चदेवी खड्का निर्वाचित जनप्रतिनिधि हुन् । स्थानीय तहको निर्वाचनबाट वडा सदस्य निर्वाचित भएकी उनी तरकारी खेतीमा समेत सक्रिय छन् । नियमित रूपमा वडाका काममा सक्रिय हुने उनी बिहान–बेलुकाको समयमा तरकारी खेतीमा रमाइरहेकी हुन्छिन् ।