सम्पादकीय

आकाशे पानीको भर 

केही दशकअघिसम्म काठमाडौं उपत्यकामा घर कम थिए । ढुंगेधारा कलकल बग्थे । इनार टिलपिल हुन्थे । खोला सङ्लै थिए । पानीको दुःख थिएन । थोरै खोस्रिए पुग्थ्यो, जमिन रसाउँथ्यो । जनसंख्या एकाएक अकासियो । सहर कंक्रिटको जंगल बन्यो । सडक र सिमेन्टले नपुरेको भुइँ भेट्न गाह्रो भइसक्यो । विभिन्न संरचनामा परेको पानी पुनर्भरण हुन पाउँदैन ।

दूधको मूल्यको अभिभारा

दूधको मूल्य बढाउन केन्द्रीय दुग्ध सहकारी संघले आन्दोलनको चेतावनी दिएको छ । डेरी उद्योग संघ र नेपाल डेरी एसोसिएसनले त्यसलाई साथ दिएका छन् । दुई वर्षदेखि दूधको मूल्य नबढेको तर दाना बढेका कारण किसानले लागत उठाउन नपाएको उनीहरूको दलिल छ ।

मेधावी माड्सा’प

राणा शासनमा प्रशासक रहेका पिता पहिले जेल परे, पछि काठमाडौं छाड्न बाध्य पारिए । बच्चैमा परिवारसहित उनी पनि बनारस निर्वासित भए । पढाइपछि वीरगन्ज पसेर त्रिजुद्ध हाईस्कुलमा हेडमास्टर बने जसले उनलाई माडसा’पको परिचय दियो । 

अस्पतालमा अलपत्र

जेठ १२ गते काठमाडौंको सुकेधारास्थित एक सैलुनमा भएको विस्फोटमा परी तीन जनाको मृत्यु भयो । त्यस घटनामा गम्भीर घाइते भएका सैलुन सञ्चालक छोटु ठाकुर अस्पतालमा छन् । घटना ‘विप्लव’ माओवादीले घोषणा गरेको बन्दको अघिल्लो साँझ भएको थियो । घटनापछि छोटुको जिन्दगी त बिथोलिएको छ नै, महँगो उपचार खर्च कसरी धान्ने भन्ने संकट आइलागेको छ ।

अंग्रेजी, गणित र विज्ञान

फेरि उही । उही तीन विषय– अंग्रेजी, गणित र विज्ञान । विद्यालय तहमा यिनै विषय सधैँ जटिल । हरेक वर्ष प्रकाशित एसईई र १२ कक्षाको नतिजाले यही देखाउँछन् । गत वर्ष एसईईमा सम्मिलित ४ लाख ७५ हजार परीक्षार्थीमध्ये ५० प्रतिशत विद्यार्थी तीन विषयमा बढी कमजोर देखिए ।

सम्पादकीयका लेखहरु :

संसद्का गाडीमा गडबडी

संघीय संसद् मुलुक सञ्चालनका लागि आवश्यक दैनन्दिनदेखि दूरगामी महत्त्व राख्नेसम्मका सबै कानुन निर्माणको मुख्य थलो हो भने मिनी संसद् मानिने संसदीय समितिहरू सरकार र संवैधानिक अंगका कामकारबाहीमाथि निगरानी राख्ने र उनीहरूलाई जिम्मेवार बनाउन प्रमुख भूमिका निर्वाह गर्ने अख्तियारी पाएका निकाय हुन्  । तर विडम्बना, यही संसद्द्वारा आफ्ना समिति सभापतिहरूका लागि खरिद गरिएका ११ थान गाडी एक महिनामै बिग्रिए  ।

सडक सुरक्षामा लापरबाही 

भनिन्छ, सार्वजनिक सवारी चालकको जिम्मेवारी शल्यचिकित्सकको भन्दा बढी हुन्छ । कुनै शल्यचिकित्सकले एक पटक त्रुटि गर्‍यो भने एउटा बिरामीको ज्यान तलमाथि हुन्छ । तर सार्वजनिक सवारी चालकको हातमा गाडीमा सवार र पैदलयात्रीको समेत ज्यान अडिएको हुन्छ । उसको एउटै गल्तीले कैयौंको ज्यान लिन सक्छ । 

कश्मीरबारे किन अन्यमनस्क ?

भारतले जम्मु–कश्मीरमा केन्द्रशासन लागू गर्दै करिब ४६ हजार सुरक्षाकर्मी उतारेर सञ्चारलगायत अत्यावश्यक सेवा बन्द गराएको एक साता पुगेको छ । यसका लागि उसले संविधानको त्यो धारा (३७०) खारेज गरेको छ, जुन धाराको व्यवस्था गर्न उतिबेला निकै माथापच्ची गर्नुपरेको थियो । 

प्रकृतिमाथि डरलाग्दो दोहन 

मुलुकमा विद्यमान ‘समृद्धिको मधुवन’ मा कोही अति रमाइरहेको छ भने– पक्कै पनि ती एस्काभेटर सञ्चालक, ढुंगाखानी/क्रसर उद्योगी र तिनका संरक्षकहरू हुनुपर्छ । विकास निर्माण र उद्योग–व्यवसायका नाममा प्रकृतिमाथि डरलाग्दो दोहन हेर्न देशाटनमा निक्लिरहनै पर्दर्नै, मुलुकको संघीय राजधानी वरपरका डाँडाका फेदीहरू नियाले पुग्छ ।

दुरुपयोग कि दुरुपयोगको जामा ? 

राज्य सञ्चालनको सबैभन्दा पहिलो र अपरिहार्य सर्त हो विधिको पालन । विधिको पालना गर्ने/गराउने मुख्य दायित्व हुन्छ, सरकारको । र, शासन सञ्चालनका सवालमा सरकारलाई पनि निर्देशन दिन सक्ने हैसियतमा हुन्छ मुख्य सत्ताधारी दल । तर विडम्बना ! त्यही हैसियतको सत्तारूढ नेकपाको केन्द्रीय कार्यालय नै राज्यको नियम–कानुनविपरीत सरकारी जग्गा र त्यसमा बनेको संरचनाबाट चलिरहेको छ ।