सम्पादकीय

सुरक्षा कोषप्रतिका शंका

आठ महिनाअघि धुमधडाकाका साथ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले घोषणा गरेको योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजना कार्यक्रम बुधबार सुरु हुँदा भने मलिन देखिएको छ । रोजगारदातालाई असारसम्म योजनामा सहभागी हुन भनिए पनि एक प्रतिशत प्रतिष्ठान पनि सूचीकृत भएका छैनन् । सहभागिता नगन्य भएपछि सरकारले तीन महिना भाका थपेको छ । 

के न्याय के अन्याय

न्यायपालिकाको चौथो पञ्चवर्षीय रणनीतिक योजना साउन १ देखि सुरु हुँदा न्यायपालिकाप्रति जनआस्था अभिवृद्धि कसरी हुन सक्ला भन्ने बहस जरुरी भएको छ । सुधारका लागि न्यायपालिकाले आवधिक योजना बनाउन थालेको डेढ दशक भइसक्यो ।

परराष्ट्रको दस्तुर परिपाटी

परराष्ट्रका नियोगहरू बाहिरी विश्वमा मुलुकको अनुहार देखिने र चिनिने ढोका हुन् । राष्ट्रको आत्मसम्मान दर्शाउने माध्यम पनि हुन् । तिनले मुलुकलाई बाहिर देखाउने र चिनाउने हुनाले हाम्रा ऐना पनि हुन् । त्यसकारण तिनको आचरणमा राष्ट्रको आत्मा जोडिएको हुन्छ । 

शीतल निवासको साख

राष्ट्रपति कार्यालय शीतल निवासमा (अ)व्यवस्था भएको राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार वितरण कार्यक्रमबारे कलाकारहरूले जेजस्तो अनुभूति गरे, त्यसले एकसाथ धेरै पक्ष अनावरण गरेको छ । थिति बसाल्न नसकेर हामी अल्मलिएको भुइँ देखाइदिएको छ । हाम्रो अन्तस्करणमा गहिरिएर रहेको सामन्ती चिन्तन पुनर्प्रकट भएको छ ।

जति ब्याज उति बोझ

सहरमा बस्ने, त्यसमा पनि धनीमानीले सस्तो ब्याजदरमा ऋण पाउँछन् । सहरबाट बिस्तारै ग्रामीण भेग, त्यसमा पनि झन् गरिबले ‘ख’, ‘ग’ वा ‘घ’ वर्गका वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिनुपर्छ, जसले १५ देखि ३० प्रतिशतसम्म ब्याज लिन्छन् । जति बढी ब्याज उति बोझ ।

सम्पादकीयका लेखहरु :

राज्यको दोहन, जनताको रोदन

पहिरो र बाढीले फेरि थुप्रै सर्वसाधारणको अनाहकमा ज्यान लिएको छ, कैयौंलाई घाइते बनाएको छ, सयौं परिवारलाई विस्थापित गरेको छ । मनसुनी वर्षासँगै प्रायः देशैभरि बाढीपहिरोले वितण्डा मच्चाएको छ । राजधानीदेखि पूर्वतिर बाढीको प्रभाव बढी परेको छ ।

त्रिविको रातो पिर्का

त्रिभुवन विश्वविद्यालयले तीन बीस वर्षा पार गरेको दिन कीर्तिपुरको वर्षे हिलामा रातो कार्पेट बिछ्याएर कुलपति तथा प्रधानमन्त्रीलाई स्वागत गर्‍यो । राजनीतिक नेतृत्वलाई विश्वविद्यालयको मैदानमा पिर्कामाथि उभ्याएर प्राज्ञिकहरूले सलाम टक्र्याएजस्तो भान भयो । विश्वविद्यालयबारे हाम्रो बेथितिपूर्ण मानसिकताको एक अर्को नमुना फेरि उजागर भयो । 

पुस्तकालयको परिकल्पना

अमेरिकी लेखक नर्म्यान कजिनले सही भनेका छन्– पुस्तकालय विचारको प्रजनन केन्द्र हो । पुस्तकालय पर्व घटेको हाम्रै देशको इतिहास यसको साक्षी छ । खुला समाजमा पाइला चाल्दै गर्दा हामीले सार्वजनिक पुस्तकालयको महत्त्व पूरै भुलेका छौं ।

सरकारलाई ढाँटको सहारा

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारतीय दूतावासको पत्र सरकारलाई प्राप्त नभएको भनेर आफ्नो संसदीय दलको बैठकलाई ब्रिफिङ गरेको केही दिन नबित्तै झूटो साबित भएको छ । यसबारे न प्रधानमन्त्रीले कुनै सफाइ दिएका छन्, न उनका तर्फबाट कुनै पदाधिकारीले । सञ्चार माध्यमले उक्त पत्र सार्वजनिक गरिदिएपछि झूटो बोल्न नसक्ने अवस्थामा पुगेको सरकारका तर्फबट मन्त्रिपरिषद्का प्रवक्ताले त्यस्तो पत्राचारलाई स्वाभाविक रूपमा लिनुपर्ने प्रतिक्रिया दिए । 

घरेलु कामदारको घर फिर्ती

पीआर लिउँला र परिवार हुर्काउँला भनेर उनीहरू विदेशिएका होइनन् । मुलुक फर्केर महलमा बस्ने सपना पनि उनीहरूको होइन । खाइनखाइ छोराछोरी पढाउँला भनेर घरेलु कामदार बन्न खाडी गएका महिलाहरू खासमा हाम्रो राष्ट्रिय परिस्थितिको दशा दर्शाउने प्रतिनिधि हुन् । तिनैलाई घर फर्किन केही वर्षदेखि सरकारले निरुत्साहित गर्दै छ । उनीहरू परिवारसँग लामो बिछोडिन विवश भएका छन् ।