श्रीकृष्ण अनिरुद्ध गौतम

कांग्रेसभित्र केको कचिङ्गल ?

केन्द्र र सातै प्रदेशको निर्वाचनमा पराजित भएको वर्ष दिन कटिसकेपछि बल्ल नेपाली कांग्रेसको महासमिति बैठक बस्दै छ । शेरबहादुर देउवा सभापति बनेपश्चात् यो पहिलो महासमिति हो । निर्वाचन परिणाम आएलगत्तै गर्नुपर्ने व्यापक र सघन समीक्षा अल्झिँदै अल्झाउँदै वर्षै कटे पनि पराजयको घाउ थाकेको छैन ।

कांग्रेसभित्र धर्म–युद्ध

अचेल नेपाली कांग्रेसमा राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, समाजवादभन्दा महत्त्वपूर्ण र चर्चित मुद्दा हो– धर्म । यसको ठूलो पंक्ति ‘पार्टीले धर्म छाडेको’ मा क्षुब्ध छ । महासमिति बैठकको प्रसंग चलेपछि पार्टी पंक्तिमा धर्म–चर्चा अरू तीव्र भएको छ ।

प्रधानमन्त्रीको मर्जी

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पकी अर्धांगिनी मेलानिया ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षा मामिलाकी उपसल्लाहकार मिरा रिकार्डेललाई बर्खास्त गर्नुपर्ने जिकिर गर्दै राष्ट्रपतिमाथि दबाब सिर्जना गरेकी छन् । स्रोतहरूको भनाइ अनुसार ट्रम्पले मेलानियाको दबाब थेग्न मुस्किल छ । रिकार्डेलको पद कुनै पनि बेला गुम्न सक्छ ।

कांग्रेसको कायाकल्प

निर्वाचन हारेको पृष्ठभूमिमा मंसिर ५ देखि ९ गतेसम्म नेपाली कांग्रेसको महासमिति बैठक बस्दैछ । महासमिति कांग्रेसको संसद्जस्तै हो, विधान अनुसार नियमित बस्नुपर्छ । बैठकको माग गर्न पनि मल्लयुद्धमा झैं भिड्नुपर्छ । बल्ल बस्दैछ । अन्यथा हुन नगए बैठक बस्नेछ ।

हत्केलामा संसार

जगत आज त्यो छैन, जो थियो । इन्टरनेट र टचस्क्रिनसँगै सामाजिक सञ्जालमार्फत धारणाको व्यापक लोकतन्त्रीकरण भएको, भइरहेको छ । पहिलेका सिद्धान्त पन्छिँदै विचार पातलिँदै गएका छन् । यिनको ठाउँ नयाँ छवि, नयाँ विचारले लिइरहेको छ । अक्षर चिन्ने र नचिन्ने, सबै थरीका धारणा सार्वजनिक भइरहेका छन् ।

श्रीकृष्ण अनिरुद्ध गौतमका लेखहरु :

घर नजिकै सिंहदरबार

घरनजिकै सिंहदरबार पुर्‍याउने संविधानले ३ असोजमा ३ वर्ष पूरा गरेको छ । राज्यका तीनै तहको निर्वाचन सम्पन्न भइवरी संविधान कार्यान्वयन भइरहेको छ । केन्द्र, ७ प्रदेश, ७ सय ५३ स्थानीय तहमा निर्वाचित प्रतिनिधिहरूले शासनको वागडोर सम्हालेका छन् ।

शासकका रङ हजार

बिमस्टेक रिट्रिटमा प्रधानमन्त्री खड्गप्रसाद शर्मा ओली र उनका भारतीय समकक्षी नरेन्द्र दामोदरदास मोदीले सेतो–कालो जोडीको मिल्दोजुल्दो पोसाक लगाएका थिए । त्यो संयोग थिएन, सल्लाहअनुसारकै प्रदर्शन थियो । यसअघि वैशाखमा जनकपुरको जानकी मन्दिरमा ओली र मोदी दुबै एकैखाले राजस्थानी पहिरनमा देखापरेका थिए ।

के हो लोकतन्त्र, के होइन

साँच्चै लोकतन्त्रकै बारेमा विमर्श गर्ने हो भने यस पद्धतिमा एउटै मान्छे दोहोर्‍याइ, तेहोर्‍याइ सत्तामा बसिरहन मिल्दैन, हुँदैन । नत दलको सत्तामा न राज्यको । न प्रदेशको न स्थानीयको । राज्यसत्ता एउटै, एकैथरी मान्छेले ओगटेर बसिरहन पाइँदैन । मानिस फेरिइरहनुपर्छ, नित्य नवीनता, नवज्ञान र नवजीवन लोकतन्त्रका आत्मगुणहरू हुन् ।

केका लागि संघीयता ?

सातै प्रदेश सरकारहरू यथोचित स्वशासी शक्ति र अधिकार प्रयोग गर्न नपाएकोमा असन्तुष्ट हुनथालेका छन् । शक्ति र अधिकारका अभावमा प्रदेश २, ३ र ५ का मुख्यमन्त्रीहरू मुखर रूपमै आफ्ना असन्तुष्टि व्यक्त गरिरहेका छन् ।

सडकमा उठेका आवाज

डाक्टर गोविन्द केसीको पन्ध्रौं अनशनले राष्ट्रिय सोचाइको धारालाई प्रचलित धारणाभन्दा पृथक मोड दिएको छ । यसबीच जनस्तरदेखि बौद्धिक तप्कासम्म उद्वेलित भएकाले बहसको परिधि व्यापक भएको छ । बहस अब चिकित्साशास्त्र अध्ययनमा मात्र सीमित रहेको छैन, यसको परिक्षेत्र राज्यको चरित्रसम्म विस्तारित भएको छ । सडकमा नयाँ आवाज उठ्न थालेका छन् ।