गणेश राई

विशेष शिक्षाका शिक्षक: ४२ वर्षदेखि एकै तहमा

पाटन माँपालटोलकी शुभद्रा श्रेष्ठ ‘ब्रेल शिक्षक’ हुन् । ४२ वर्षदेखि काठमाडौंको खगेन्द्र नवजीवन विशेष व्यावसायिक माध्यमिक विद्यालयमा पढाइरहेकी उनी स्वयं दृष्टिविहीन हुन् । हरेक दिन लगनखेलबाट रत्नपार्क र रत्नपार्कदेखि जोरपाटीसम्म दुइटा सार्वजनिक गाडी बदलेर उनी जोरपाटीस्थित विद्यालय पुग्छिन् । तर, अब उनले यसरी धाउनुपर्ने दिन धेरै छैनन् । किनभने, आगामी फागुनमा ६० वर्ष पुगेपछि उनले अनिवार्य अवकाश लिनुपर्नेछ ।

जग्गा अभावले पुनर्निर्माण प्रभावित

राजधानीका भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त सामुदायिक विद्यालय पुनर्निर्माणमा जग्गा अभाव मुख्य समस्या देखिएको छ । राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले मापदण्डअनुसार जग्गा उपलब्ध हुन नसकेको भन्दै त्यस्ता विद्यालय बनाउन नसकिने जनाएको छ ।

लण्डनमा मैले देखेको विरोध प्रदर्शन 

नेपाल सरकारले यही २०७५ साउन १ गतेबाट लागू हुने गरी ‘विरोध प्रदर्श स्थल’ तोकेपछि नेपाली राजनीतिक वृत्तमा नयाँ तरंग सुरु भएको छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल कांग्रेसले सरकारले विभिन्न स्थानमा लगाएको निषेधाज्ञाको अवज्ञा गर्ने निर्णय गरेपछि बहसमा झनै नयाँ डिस्कोर्स जन्मिएको छ ।

सम्झनामा राईबाबा

जोगी हुनु त काले राईजस्तो । राईको छोरो उमेरले ३० वर्ष पुगेपछि मात्रै अक्षरको महत्त्व बुझे । त्यसपछि जोगीका साथ लागेर इन्डिया भासिए । अक्षरयात्रा आरम्भ गरे । त्यो पनि संस्कृत भाषा र शिक्षा । गन्तव्य सही ठाउँमा परेछ । जति हिस्सा निरक्षर बाँचे, उत्ति नै हिस्सा संस्कृतज्ञानको महासागरमा चुर्लुम्मै डुबे । वेदान्ताचार्य बने । अनि नेपाली समाजमा फुत्तै निस्किए, डा. स्वामी प्रपन्नाचार्य भएर । उनले जीवनदर्शनको प्रतिपादन गरे । भन्न थाले— ‘जीवन परिश्रमपूर्ण, धैर्यवान र साहसपूर्ण सर्वजनहिताय, सर्वजनसुखायका लागि होस् । सफल होइन असल हुनुपर्छ ।’

काठमाडौंमा ६ हजार बालबालिका विद्यालयबाहिर

यो वर्ष जारी विद्यार्थी भर्ना अभियानपछि पनि काठमाडौंमा अझै ६ हजारभन्दा बढी बालबालिका विद्यालय बाहिर रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ । यो संख्या ५ देखि १२ वर्ष उमेर समूहका बालबालिकाको हो ।

गणेश राईका लेखहरु :

काठमाडौंमा ६ हजार बालबालिका विद्यालय बाहिर

यो वर्ष जारी विद्यार्थी भर्ना अभियानपछि पनि काठमाडौंमा अझै ६ हजारभन्दा बढी बालबालिका विद्यालयबाहिर रहेको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ ।

बजेट कटौतीपछि जातीय संस्थाहरू झोलामा, राउटेको संस्था नवीकरणसमेत हुन सकेन

सरकारले बजेट कटौती गरेपछि सूचीकृत आदिवासी जनजातिका सामाजिक संस्था झोलामा सीमित हुन थालेका छन् । ती संस्थाले कार्यालय व्यवस्थापनका निम्ति डेढ लाख रुपैयाँ पाउँदै आएका थिए ।

शिक्षाविद् भन्छन्,‘ग्रेडिङ प्रणाली उल्टो गतिमा’

शिक्षाविद्ले कक्षा १० मा लागू गरिएको ‘लेटर ग्रेडिङ’ प्रणाली उल्टो गतिमा रहेको बताएका छन् । यसकै कारण तीन वर्षयता शैक्षिक गुणस्तरसमेत खस्किएको उनीहरूको दाबी छ । माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को नतिजा शनिबार सार्वजनिक भएसँगै उनीहरूले यस्तो प्रतिक्रिया दिएका हुन् ।

६० वर्षपछि तथ्यांक ऐन संशोधन हुने

साठी वर्षअघि बनेको तथ्यांक ऐन संशोधन हुने भएको छ । केन्द्रीय तथ्यांक विभागले तथ्यांकको परिभाषा नै परिवर्तन गर्दै नयाँ संविधानको व्यवस्थाअनुकूल तथ्यांक ऐन २०१५ को संशोधन मस्यौदा तयार पारेको छ । 

कर्मचारीकै भरमा भाषा आयोग

भाषा आयोग गठन भएको दुई वर्ष हुन लाग्यो । समयका हिसाबले यो निकै लामो हो । तर आयोगमा न सदस्य नियुक्त गरिएको छ, न कुनै नीतिगत निर्णय नै हुन सकेको छ । सदस्य नियुक्ति नहुँदा आयोगको ५ वर्षे रणनीतिक मार्गचित्र निर्माण हुन सकेको छैन ।