गणेश राई

नयाँ कक्षा !

वाह ! नयाँ कक्षा !! कत्ति मज्जा !!! साथी प्रयुषा घिमिरे चार कक्षाबाट अब पाँच कक्षा पुगेकी छन् । उनी यसपालि नयाँ स्कुलमा पनि जाँदै छिन् ।

एउटा भाषै सकियो

कुसुन्डा नेपालको सूचीकृत ५९ आदिवासी जनजातिमध्ये एक जाति हो । राष्ट्रिय जनगणना २०५८ मा १०१ जातिमध्ये कुसुन्डाको १ जना पुरुषमात्र उल्लेख गरिएको थियो । उनी थिए– राजा मामा कुसुन्डा । कुसुन्डाका एकमात्र जीवित पात्रका रूपमा चर्चित बनेका थिए ।

दूधकोसीले फेरियो सोक्मटार गाउँ

मध्यपहाडी लोकमार्गको निर्माणसँगै स्थानीयको जीवनस्तरमा परिवर्तन देखिन थालेको छ । सडक पुगेपछि नदी किनारका बस्ती व्यापारिक केन्द्र बन्दै छन् । स्थानीय कृषि उपजले बजार लिन थालेको छ । घन्टौँ हिँडेर गन्तव्यमा पुग्नुपर्ने झन्झट हटेको छ । गाउँ र सदरमुकामको दूरी छोटिएपछि स्थानीयले राहत महसुस गरेका छन् ।

अपांगता भएकाले पढ्न नपाउने ?

प्रधानमन्त्री केपी ओली, शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेललगायत उच्च अधिकारीले शनिबार मुगुका १५ बालबालिकालाई विद्यालय भर्ना गराएर यस वर्षको भर्ना अभियान सुरु गरे ।

गणेश राईका लेखहरु :

प्रतिस्पर्धामा सामुदायिक

सामुदायिक (सरकारी) विद्यालय सबैको हो । धनी, गरिबी जोसुकैका लागि खुला चौरजस्तै हो । खुला ठाउँ, सजिलै प्रवेश गर्न सकिने भवन, फराकिलो कक्षाकोठा, खेल मैदान अनि पढाउने गुरु–गुरुआमा धेरैजना । त्यहाँ पढ्न मासिक शुल्क तिर्नुपर्दैन । पढ्ने किताब नि:शुल्क पाइन्छ ।

किन बिक्री हुँदैनन् पाठ्यपुस्तक ?

सरकारले कक्षा १ देखि १० सम्मका विद्यार्थीलाई पाठ्यपुस्तक नि:शुल्क उपलब्ध गराउँदै आएको छ । शिक्षा विभागले उपलब्ध गराएको विद्यार्थी भर्ना तथ्यांकका आधारमा हरेक वर्ष जनक शिक्षा सामग्री केन्द्रले पाठ्यपुस्तक छाप्दै आएको छ ।

काँचुली फेर्ने ताकमा ऐतिहासिक सिंजा

खस भाषाको उद्गम थलो सिंजा गाउँपालिकाले शिक्षालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेपछि स्थानीयवासीमा नयाँ आशा जागेको छ । स्थानीय सरकार मातहतमा विद्यालय तहको सम्पूर्ण व्यवस्था जिम्मेवारी आएसँगै जनप्रतिनिधिले सिंजाको सामुदायिक विद्यालयहरुको प्रवर्द्धन नीति लिएकाले नयाँ आधार मिलेको हो ।

अलमलमै नेपालका मातृभाषा

देहात बस्ती र गाउँघरका सबै खाले मातृभाषी समुदायका अभिभावक छोराछोरी बोर्डिङ स्कुल पढाउन नगर र सहरतिर झरेको निकै वर्ष भइसकेको छ । प्रजातन्त्र उदयसँगै नागर सभ्यता र ग्राम परिवेशको सम्मिश्रणले आधामरो परिवेश सिर्जना हुनपुगेको छ ।