कृष्ण खनाल

राष्ट्रवाद कि देशभक्ति ?

गएको आइतबार ९ (नोभेम्बर ११) मा पहिलो विश्वयुद्ध समाप्ति घोषणाको सत्वार्षिकी समारोहमा आयोजक देश फ्रान्सका राष्ट्रपति इमान्युएल माक्रोनले राष्ट्रवादको कडा आलोचना गरे । उनका अनुसार ‘देशभक्ति राष्ट्रवादको ठिक विपरीत हो र राष्ट्रवाद देशभक्तिप्रति धोखा हो ।’ (प्याट्रोटिजम इज दि एक्ज्याक्ट अपोजिट टु न्यासनलिजम, न्यासनलिजम इज अ बिट्रेयल अफ प्याट्रोटिजम) ।

संघीयता दुर्घटना उन्मुख छ ?

प्रदेश–२ को राजधानी जनकपुरमा आयोजित सार्वजनिक कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतलाई सामुन्नेमै सत्तारुढ नेकपाका एक अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले भने, ‘केन्द्रलाई ओभरटेक गर्न नखोज्नुहोस्, अन्यथा संघीयता नै दुर्घटनामा पर्न सक्छ  । ’ विषयको केन्द्रमा प्रदेश–२ ले पारित गरेको प्रदेश प्रहरी स्थापना सम्बन्धी ऐन हो  ।

धन्य हो, जनमत !

काठमाडौं– ७ बाट संसद छिर्ने वामदेव गौतमको हुटहुटीले तरङ्गित उपचुनावी चर्चा आकार लिन नपाउँदै तुहियो  । यसलाई सञ्चार प्रविधिमा सामाजिक सञ्जालले ल्याएको अभूतपूर्व विकासको परिणाम मान्न सकिन्छ  ।

ओलीको प्रवासबीच नेकपा तरंग

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली राष्ट्र संघको ७३ औं महासभामा भाग लिनुका साथै कोस्टारिकाको ‘प्लेजर ट्रिप’समेत गरी दुई साता लामो प्रवासबाट फर्किंदैछन् । यसलाई भ्रमणभन्दा पनि प्रवास भन्नु मैले उचित देखेंँ ।

संविधान र मधेस

गत २३ भदौमा एउटा भव्य कार्यक्रमबीच पत्रकार बसन्त बस्नेतको पुस्तक ‘७२ को विस्मय’ पूर्वराष्ट्रपति रामवरण यादवले लोकार्पण गरे । उक्त कार्यक्रममा पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले चकमन्न भइरहेको बेला यो पुस्तकले फेरि एकपटक मधेसको विषयले राजनीतिमा तरङ्ग ल्याएको छ भनी बोलेका थिए । त्यो मर्मस्पर्शी पनि थियो ।

कृष्ण खनालका लेखहरु :

असहमतिको ठाउँ छैन ?

असार अन्तिम सातातिर क्यानडाको एउटा कार्यक्रममा भाग लिन हिँडेका संस्कृत विश्वविद्यालयका उपकुलपतिलाई अपराधीझैं विमानस्थलबाट प्रधानमन्त्री कार्यालयमा उपस्थित गराइयो । द्वन्द्वमा युवा विषयक कार्यक्रममा भाग लिन बैंकक जान लागेका पूर्वमाओवादी बालक दस्ताका लडाकु लेनिन विष्टलाई पनि त्यसै गरियो ।

स्थानीय कर : अचानोमा संघीयता

स्थानीय करको विषय सामाजिक सञ्जाल लगायत सञ्चार माध्यममा छाएको छ । सामान्य गाउँले किसानको दैनिक गुजारादेखि ठूला उद्योग व्यवसायीमाथि दोहोरो–तेहोरो करको कहर व्यापक भएको गुनासा छन् । मानिस विरोधमा उत्रिएका छन् ।

संसदीय सुनुवाइले उठाएका प्रश्न

प्रधानन्यायाधीशमा नियुक्तिका लागि संवैधानिक परिषदबाट सिफारिस भएका कायममुकायम प्रधानन्यायाधीश दीपकराज जोशीको संसदीय सुनुवाइ सकिएर पनि निर्णय रोकिएको छ ।

विश्वविद्यालयको अस्मिता र ओलीराज

संस्कृत विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रा. कुलप्रसाद कोइरालालाई त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट उड्न नदिएर प्रधानमन्त्रीको निजी सचिवालय बालुवाटार लगियो भन्ने समाचार सुन्दा मलाई १३ वर्षअघि ज्ञानेन्द्रराजको सम्झनाले झस्कायो । त्यतिखेर म मेरा गुरु प्रा. लोकराज बरालसहित भारतमा हुनलागेको एउटा प्राज्ञिक अन्तर्राष्ट्रिय गोष्ठीमा सहभागी हुन गइरहेको थिएँ ।

कम्युनिस्ट पार्टीको नयाँ प्रयोग

याँ संविधान अनुसारको चुनाव लगत्तै नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्वमा संसदीय अभ्यासको एउटा नयाँ राजनीतिक प्रयोग पनि प्रारम्भ भएको छ । खासगरी गतसाता नेकपा (एमाले) र माओवादी केन्द्र मिलेर एउटै कम्युनिस्ट पार्टी गठन गरेपछि राजनीति कम्युनिस्टमय हुनु स्वाभाविकै हो ।