कृष्ण खनाल

राजनीति, विद्रोह र सत्ता

राजनीतिमा असम्भव र अस्वाभाविक केही पनि छैन । हिजोका विद्रोही आज सत्तामा छन्, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली हुन् वा सत्तारूढ दल नेकपा अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल । कांग्रेस पनि कुनै बेला विद्रोहमै थियो । त्यही बाटाबाट सत्तामा पुग्यो । विद्रोह र सक्ता राजनीतिका घामछाया हुन् ।

सामाजिक सञ्जालमा संकुचन !

गायक पशुपति शर्माको गीत प्रकरण सेलाउन नपाउँदै संसद्मा सूचना प्रविधिसम्बन्धी विधेयक चर्चामा आएको छ । सूचना प्रविधिको विकास, प्रवर्द्धन र नियमन गर्नु यो विधेयकको मुख्य प्रयोजन भनिएको छ । सांसदहरूले त्यसमा छलफल प्रारम्भ गरेका छन् । विधेयकमाथि विपक्षी दलका सांसदहरूले बढी चासोका साथ प्रश्न उठाउनु उनीहरूको राजनीतिक धर्म हो ।

बदलिँदो भूराजनीतिक आयाम

भर्खरै सुनन्दा के दत्त–रायको ‘स्म्यास एन्ड ग्य्राब एनेक्सेसन अफ सिक्किम’ (२०१३) र जीबीएस सिधुको ‘सिक्किम डन अफ डेमोक्रेसी’ पढिसकेँ । सन् १९८३ मा प्रकाशित स्म्यास एन्ड ग्य्राब पहिले पनि पढेको थिएँ ।

पुसको चिसो, महेन्द्र र बीपी

पुस महिनाका केही घटनाको चर्चा राजनीतिमा चलिरहन्छ । राजावादीहरूले पुस १ गते दरबारमार्गस्थित महेन्द्रको सालिकमा जम्मा भएर उनको जन्मजयन्ती मनाए, उनको राजनीति सम्झना गरे । पुस १६ गते नेपाली कांग्रेसले मेलमिलाप दिवस भनेर विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला (बीपी) ले सबैभन्दा पछिल्लो कालमा लिएको नीति सम्झन्छ ।

महासमितिमा नयाँ ड्राइभ !

नेपाली कांग्रेस बहुप्रतिक्षित महासमिति बैठकमा छ । गत वर्ष भएका तीनवटै खासगरी प्रदेश र प्रतिनिधिसभाको चुनावमा कम्युनिस्ट गठबन्धनले दुई तिहाइनिकट विजय पायो । केही गाउँ/नगरपालिकाबाहेक राज्य संरचनाबाट कांग्रेस बाहिरिएको छ । हैसियत खुम्चिएको छ, नेतृत्व विवादमा छ ।

कृष्ण खनालका लेखहरु :

क्रिस्चियन ‘ब्लेसिङ’ र समृद्धि

इसाई धर्मको एउटा मत प्रतिनिधित्व गर्ने युनिफिकेसन चर्चको प्रचारका लागि त्यसैसँग आबद्ध गैरसरकारी संस्था, युनिभर्सल पिस फाउन्डेसनले काठमाडौंमा आयोजना गरेको एसिया प्यासिफिक समिट सकियो । काठमाडौंको नागरिक जीवनले ट्राफिक राजबाट राहत पायो, एउटा ठूलो उपलव्धि यही हो ।

संसदीय समितिका सीमा

नेपाल वायुसेवा निगमले खरिद गरेको वाइड बडी जहाजका सम्बन्धमा संसदीय समितिले छानबिन थालेको समाचारले सञ्चार माध्यम भरिएका छन् । यसमा सार्वजनिक लेखा र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध समितिसमेत लागेका छन् ।

राष्ट्रवाद कि देशभक्ति ?

गएको आइतबार ९ (नोभेम्बर ११) मा पहिलो विश्वयुद्ध समाप्ति घोषणाको सत्वार्षिकी समारोहमा आयोजक देश फ्रान्सका राष्ट्रपति इमान्युएल माक्रोनले राष्ट्रवादको कडा आलोचना गरे । उनका अनुसार ‘देशभक्ति राष्ट्रवादको ठिक विपरीत हो र राष्ट्रवाद देशभक्तिप्रति धोखा हो ।’ (प्याट्रोटिजम इज दि एक्ज्याक्ट अपोजिट टु न्यासनलिजम, न्यासनलिजम इज अ बिट्रेयल अफ प्याट्रोटिजम) ।

संघीयता दुर्घटना उन्मुख छ ?

प्रदेश–२ को राजधानी जनकपुरमा आयोजित सार्वजनिक कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतलाई सामुन्नेमै सत्तारुढ नेकपाका एक अध्यक्ष एवं पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले भने, ‘केन्द्रलाई ओभरटेक गर्न नखोज्नुहोस्, अन्यथा संघीयता नै दुर्घटनामा पर्न सक्छ  । ’ विषयको केन्द्रमा प्रदेश–२ ले पारित गरेको प्रदेश प्रहरी स्थापना सम्बन्धी ऐन हो  ।

धन्य हो, जनमत !

काठमाडौं– ७ बाट संसद छिर्ने वामदेव गौतमको हुटहुटीले तरङ्गित उपचुनावी चर्चा आकार लिन नपाउँदै तुहियो  । यसलाई सञ्चार प्रविधिमा सामाजिक सञ्जालले ल्याएको अभूतपूर्व विकासको परिणाम मान्न सकिन्छ  ।