अभि सुवेदी

जंग, नेल्टा र अंग्रेजी

बेलायत भ्रमण सकेर सन् १८५१ मा नेपाल फर्केपछि जंगबहादुर राणा (१८१७–१८७७) लाई अंग्रेजी भाषा र बेलायतको मोहले उल्टो सांस्कृतिक झड्का वा ‘इन्भर्स कल्चरल शक’ भयो । ती अंग्रेजी जान्दैनथे, तर त्यो भाषाप्रति उनको अत्यन्त मोह थियो ।

सात साल, कानुन र बीपी

फागुन सात । म सात सालमा लिम्बुवानको एउटा गाउँमा एक नाबालक थिएँ । केही सम्झना छन् । यो दिनले इतिहास विस्मृति होइन भनेर झक्झकाउने काम सधैं गरिआएको छ । मेडिकल क्षेक्रबाट लिइएको शब्द ‘एम्नेसिया’ वा बिर्सिने अथवा शत्तिमा हुनेले इतिहास बिर्साउने काम गर्ने विषयमाथि अध्ययन भएका छन् ।

क्रान्ति, शान्ति र नेपाल

नेपाली राजनीतिक बहसमा अहिले नेपाली कमिनिष्ट नेता र सरकारका भाष्य अनि अमेरिका र पश्चिमी देशहरूसँगका सम्बन्धको विषयमा चर्चाहरू चलेका छन् । फरक–फरक धारणा भएका विद्वान र राजनीतिज्ञहरूले यस विषयमा छलफल गरेका लेख पढ्न पाइन्छन् ।

सम्मान र दृष्टिको सङ्कट

विस्मय र विचारको मुद्रामा यो आलेख तयार गर्न बसेको छु । किताबहरू अनेकौं पढिरहन्छु, तर अहिले पढेका किताबमा अमेरिकी दार्शनिक फ्रान्सिस फुकुयामाले लेखेको र यही नेपाली सालमा प्रकाशित ‘आइडेन्टिटी’ले निकै खिचेको अवस्था हो ।

सर्पदंश, ‘मेडिको’ र मोफसल

‘सर्पदंश’ शब्द पहिले नेपालमा औषधि र अभियानबाट भन्दा तारिणीप्रसाद कोइरालाले लेखेको यही शीर्षकको कथाबाट धेरै चलेको हो । बीपी कोइरालाका भाइ र प्रख्यात लेखक तारिणीको कथाको यो ‘सर्पदंश’ शीर्षकले यसपालि धरानको बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा मलाई अर्कै किसिमले समात्यो । तर यो साहित्यको सहज र निष्पृह अर्थमा थिएन, त्यहाँ ।

अभि सुवेदीका लेखहरु :

बुर्जुवा, भेला र धूलो

गएका हप्तामा नेपाली कांग्रेस र नेपाल कमिनिष्ट पार्टीका दुई महत्वपूर्ण र ऐतिहासिक भेला भए। कांग्रेस महासमितिको भेलाले चुनावमा पराजय भोगेको आफ्नाे दललाई कसरी जीवन्त बनाउन सकिन्छ भन्ने चाहना राखेको देखियो।

राजनीति, सपना र बहस

पछिल्लो समय नेपालमा समय र घटनाका केही बिम्बको बबन्डर उठेको अनुभव गरिँंदैछ । यो चक्रवात चानचुने होइन । निबन्ध वा एउटा छोटो नाटक लेख्नु पर्‍यो भनेर बसेको थिएँ तर त्यो बबन्डरसामु मेरा ध्यानातित बिम्ब टिक्न सकेनन् ।

मञ्चमा खसेको उज्यालो

केही महिनाअघि अप्रत्यासित रूपमा चीनबाट एउटा निम्तो आयो । हाइनान प्रान्तको राजधानी हाइकोउ टापुमा हुने विश्वको सबभन्दा ठूलो नाट्यमहोत्सव मलाई सक्रिय सहभागी हुने निमन्त्रणा थियो । मलाई चीनका सांस्कृतिक संस्थाहरूबाट कहिलेकाहीं निमन्त्रणा आइबस्छन् ।

हिप्पी, युग र ‘फेक’

यो लेख अलिक शिक्षक मानिसले लेखेजस्तो देखिन सक्छ । भए होस्, एकाध कुरा लेखिहालुँ भन्ने लागेको छ । लेख बुझिएनन्, यसपालि त अलिक बुझियो अथवा बुझिएन भन्ने कुरा धेरै सुनेको छु । यसो बुझ्दा कुरा अनेकौं राख्ने बानीले गर्दा त्यस्तो भएको हो कि त भन्ने नलागेको होइन । यसपालि केही कुरा लेख्नैपर्ने भएको छ ।

मार्क्स, केरा र अलैंची

यसपालि दसैंको फुर्सदमा एकाध विचारले तरङ्गित भएँ । सोचेंँ, नेपाल समाजवादी देश हो, कमिनिष्ट पार्टीको शासन छ । तर पनि सबैलाई थाहा छ, विपन्न मानिस र किसानको अवस्था झन्–झन् बिग्रिंँदै गएको छ ।