ब्लग
पुस १३, २०७४

मैथिलीले उचित स्थान पाएन

सीताका धेरै उपनामहरुमध्ये भूमिजा र मैथिली पनि हो । संस्कृत र संस्कृतिले सु–सज्जित मिथिलाको पौराणिक एवं वैज्ञानिक तथ्यहरु मैथिलीमा गुञ्जायमान छ । 

पुस ८, २०७४

हाइटेक शिक्षाको कल्पना

प्रविधिको उच्चतम विकासको प्रचुर उपयोग गर्न सकिने आजको युगमा बालबालिकालाई सदियौँ पुरानो प्रविधिमा तयार पारिएका पाठ्यपुस्तक र प्रभावकारी शिक्षणकला सीप विकासको मौकाबाट विमुख शिक्षकहरुमा केन्द्रित सिकाइ प्रक्रियामा बालबालिकाहरु अडिरहेको देखिँदैन । एकाध जिल्लाका सीमित केही विद्यालयमा OLPC (One laptop per child) को प्रयोग अभ्यास गरिएको सुनिएको हो । यसै सेरोफेरोमा नयाँ शैलिको शिक्षाको कल्पना गर्नु युग सुहाउँदो हुनसक्छ । यसै सन्दर्भलाई सम्झिँदै शिक्षालाई प्रभावकारी बनाउन र विश्वजगतमा विकाउ जनशक्ति उत्पादन गर्ने तर्फ लैजानका लागि शिक्षाक्षेत्रमा सुधार ल्याउन हाइटेक शिक्षालाई वैकल्पिक सम्भावनाको रुपमा यहाँ चर्चा गर्ने धृष्टता यहाँ गरिएको छ ।सूचनाप्रविधि विज्ञहरुको मुख्य प्राविधिक संयोजनसँगै विशिष्ट शिक्षाविद्हरु परिचालन गरी विद्यार्थीहरुलाई सिकाईमुखी विषयवस्तुमा मात्रै एक्सेस भएको टचेवल डिभाइस को व्यवस्था गरी त्यसमा पाठ्यक्रम अनुसारका विषयबस्तु र अन्य शिक्षाप्रद सामग्रीहरु भर्ने र त्यसैबाट नियमित कक्षाहरु चलाउन सक्ने गरी तयार गर्न सकिन्छ । यसरी सिकाइका अत्यधिक सामग्री (तस्विर, चित्र, भिडियो, कथाचित्र, साथमा विषयबस्तुलाई पुष्ट्याई गर्ने परिचयात्मक सामग्री, परिभाषा र शब्दार्थलाई लिङ्कमा जोड्दै शिक्षक र बालबालिकालाई त्यसमा एकाकार गर्नसकेमा प्रभावकारी सिकाई र गुणात्मक शिक्षा प्राप्त हुने देखिन्छ ।

पुस ७, २०७४
मंसिर १५, २०७४

हामीले बिदेशमा सिकेको कुरा घरका मान्छेलाई सिकायौं त ?

गाडीमा बसेर पानी पिउँदै बानेश्वर पुग्दा पानी सिकियो । पानीको खाली बोतल बोकेर म मेरो साथीको कोठामा गएँ किनकी मैले बाटोमा मेरो वरिपरि बोतल फ्याँक्ने डस्टवीन भेटिन । साथमा सुन्तलाका बोक्राहरु पनि थिए । मेरो हातमा भएको पोलिथिनको झोलामा पानीको खाली बोतल र सुन्तलाको बोक्रा देखे पछि मित्रले भने, बिदेश बसेको रौनक एक दुई दिन यस्तै हो ।

मंसिर १४, २०७४

कति सुन्नु स्वदेश बस्नेको व्यङ्ग्य ?

हामी बिदेशमा बस्नेहरुले बिनाकारण स्वदेशमा बस्नेहरुको व्यङ्ग्यबाण किन सुन्नु पर्ने हो मैले बुझ्न सकेको छैन । केहि इष्टमित्रहरुले समय–समयमा भनेको र मैले खासै बुझ्न नसकेको कुराको प्रसंग यहाँ राख्ने प्रयास गरेको छु । यदि मलाई जस्तै अरुले पनि यस्तो प्रश्न झेल्नु परेको भए, म मात्रै होइन रहेछु भन्ने र कसैलाई नपरेको भए यो संसारमा एउटा म मात्र अज्ञानी रहेछु भनेर चित्त बुझाउनु पर्ला ।

मंसिर १२, २०७४

ओखलढुंगाको एउटा बुथ

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका निम्ति पहिलो चरणमा ३२ जिल्लामा निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । यही क्रममा ओखलढुंगाको मानेभन्ज्याङ गाउँपालिका–६ थाक्लेस्थित जनता माध्यमिक विद्यालय मतदान केन्द्र पुग्दा एकखाले ‘एकराते जात्रा’ जस्तै थियो ।

मंसिर ७, २०७४

मेडिकल शिक्षामा बाम गठबन्धनको ‘राज्य कब्जा’

एमाले र माओवादीले चुनावी गठबन्धन र एकताको घोषणा गर्दा देशको राजनीतिमा पर्न जाने दुई सकारात्मक परिणामहरु मेरो मनमा आएका थिए ।एक, बाँकी जे भए पनि यो राजनीतिक स्थिरतातिरको यात्रा थियो । दुई, काँग्रेस अहिले देउवाको नेतृत्वमा जसरी चलिरहेको छ, त्यसलाई एक चरण पाठ पढाउन पनि यस्तो तालमेल वा ध्रुवीकरण आवश्यक थियो ।

मंसिर ५, २०७४

चुनावी घोषणापत्र पुरा नगरे बेलायतमा राजनीतिक अवसान हुन्छ, नेपालमा नि ?

हुन त प्रजातन्त्रको जननी मानिने बेलायतको लामो चुनावी अभ्याससंग नेपालको चुनावलाई तुलना गर्न त नमिल्ला, तरपनि बेलायतको चुनाव तथा राजनीतिक संस्कार र यहांका दलले जारी गर्ने घोषणापत्रबाट सिक्न सकिने कुरा चाहिं निकै छन् ।

मंसिर ४, २०७४

बदलिएको राजनीति, नबदलिएका जनता

कांग्रेस नेता स्वर्गीय गणेशमान सिंहले मेरा कथाका पानाहरुको पेज ७० मा ‘पेटपूजाको जोहो नभएको मानिसबाट अरुको निम्ति चिन्तन्को आसा गर्न सकिन्न’ लेखेका छन् । नेपाली राजनीतिक क्रान्तिलाई २००७ सालदेखि २०७४ सालसम्म हेर्ने हो भने राजनीतिमा निकै उतार चढाव आए । राजा समेत फालिए ।

कार्तिक २७, २०७४

हीरा म्याडम हीरा नै रहिछिन्

‘भिजिट भिसामा ल्याएर १९ जना नेपालीहरुलाई अलपत्र पार्ने एजेन्टलाई कारबाही गर्न सफारिस दिनुपर्‍याे म्याडम । कम्तीमा नेपाल गएर पनि ती पीडितहरुले न्यायको ढोका ढक्ढक्याउने आधार बनोस्’ मैले यादवलाई अनुरोध गरेको थिएँ । धेरैदिन पछि पीडितहरु नेपाल पुगिसके पछि यादवले पीडितलाई उक्त पत्र उपलब्ध गराईन् । हामीलाई प्राप्त स्रोतहरुले हामीलाई भनिरहेका थिए, कि त्यो पत्र लेख्न पनि यादवलाई दूतावास भित्रै पापड बेल्नु परेको थियो ।

सम्झनामा त्यो खैरेनीको जाम

दिन घर्किंदै गयो । सबै पक्षहरु थाक्दैपनि गएछन् क्यार ! पोखराबाट आएका यातायात व्यवसायी, मजदूर नेता र प्रशासनको अथक प्रयासपछि अपराह्न चार बजे बल्ल लाश उठाउने र बाटो खोल्ने सहमति भयो । पोखरा क्षेत्रीय अस्पतालमा लाश पठाएर जाम खुलेपछि बेलुकी दमौली फर्किएँ, लखतरान भएर ।