फिचर
चैत्र ३, २०७५

क्यानभासमा गोदना

क्यानभास रित्तै थियो । नगिना हरिजनलाई भने त्यसमा आकृति उतार्नु थियो । रंग र कुची त्यसअघि नदेखेको मान्छेले क्यानभास सजाउनु पहाडजस्तै भारी थियो । दाङकी ५० वर्षीया नगिनाले हातभरि कुँदेका ‘गोदना’ का आकृति नियालिन् । गोदानाका बुट्टामा उनले कलात्मक पक्ष देखिन् । त्यसैलाई क्यानभासमा उतार्ने जमर्को गरिन् । 

फाल्गुन २६, २०७५

एल्बममा बाबा

सिन्धुपाल्चोकको थुम्पाखर, लप्से गाउँमा जन्मेहुर्केकी रमिला सुनार अहिले १० वर्षकी भइन् । कतै भेटेपिच्छे उनका साथीभाइ आ–आफ्ना आमाबाका बारे अनेक कुरा गरिरहन्छन् । अनि रमिला झिक्छिन्, स्कुले किताबभित्र च्यापेर ल्याएको एल्बमको एउटा पाना जहाँ उनका बाबा आमा र दुई दिदीसँग छन् ।

फाल्गुन २५, २०७५

तिम्रो मेरो माटो बराबर

उनी पत्नी बनेर भिक्रिइन् । अनि बनिन् त्रमशः बुहारी र आमा । घर आफ्नै हो, परिवार पनि । तर कहिल्यै लागेन– सम्पत्ति आफ्नै । यो वर्षको नारी दिवस भने उनका लागि विशेष बनेर आयो । र, सम्पत्तिको मालिक बनाएर गयो । 

फाल्गुन २४, २०७५

हिम्मतिला महिला

नेपालगन्ज, धम्बोजीकी चन्द्रकला उप्रेतीको मनमा डर पटक्कै छैन । ६७ वर्षीया उनका दुःखका आँसु समयसँगै सुकिसके । अब उनीसँग विश्वास र लगनशीलतामाक्रै बाँकी छ । १० वर्षे जनयुद्धका त्रममा राज्यपक्षबाट जीवनसाथी बेपत्ता पारिए । स–साना नानीहरू र घरपरिवारको जिम्मेवारी उनको काँधमा आयो ।

फाल्गुन २१, २०७५

अझै जोतिन्छन् मान्छे

जोत्ने खेत उही हो । हलो, अनौ, फाली, हरिस, सबै उही । हली पनि उस्तै हुन् । फरक के भने गोरुको सट्टा मान्छे नै नारिन्छन् । आधुनिक प्रविधिको विस्तारसँगै गाउँ गाउँका खेतबारी खनजोत गर्न ट्र्याक्टर पुगे पनि उत्तरी गोरखामा भने बारीमा मान्छे जोत्नुपर्ने बाध्यता अझै छ । यहाँ मकैको बीउ छर्ने बेला गोरुले नभई मान्छेले हलो तान्छन् ।

फाल्गुन १६, २०७५
ADVERTISEMENT

उचाईमा पुगेका आङछिरिङ 'उचाई'मै अस्ताए

सोलुखुम्बुको पन्गोम गाउँ (पासाङ-ल्हामु गाउँपालिका) मा जन्मेका आङछिरिङ शेर्पा अध्ययनको सिलसिलामा आजभन्दा करिव ४५ वर्ष पहिला काठमाडौं छिरेका थिए । सानैदेखि ट्रेकिङ र हिमाल आरोहणमा लागेका छिरिङ सुरुमा 'पोर्टर' थिए । आफ्नै दिदी आङदामी शेर्पाको ‘शेर्पा सोसाइटी ट्रेकिङ एजेन्सी’ बाट ४० वर्षअघि भरियाको रुपमा पर्यटन क्षेत्रमा हेलिएका आङछिरिङ पछिल्लो समय नेपालको पर्यटन क्षेत्रको उत्कृष्ट व्यवसायी बन्न सफल भए ।

फाल्गुन १५, २०७५

मकैको बिहे !

दुलाहा र दुलही दुईतिर गाउँलेहरू बाँडिएका थिए । कोही डोली रंगाउँदै थिए, कोही बेहुलाबेहुली सिंगार्दै । धार्चे गाउँपालिका–४ लाप्राकमा मंगलबार बिहानैदेखि बिहेको तयारी चलिरहेको थियो । दुलाहाको घर ठूलोआँगन, दुलहीको घर फिसी । 

फाल्गुन १०, २०७५

मातृभाषाको सम्मानमा

विश्वमा करिब सात हजार मातृभाषा अहिलेसम्म जीवित रहेको दाबी गरिन्छ । ती मातृभाषा लोपोन्मुख हुँदै गएकोमा भाषाशास्त्रीहरूले बेलाबेला चिन्ता जनाइरहेका हुन्छन् ।

फाल्गुन ९, २०७५

सहिददेखि सिद्धिचरणसम्म

राणाकालमा मूर्ति वा सालिक भारत या बेलायतबाट बनाएर ल्याइन्थ्यो । मूर्तिकार नै पनि नेपाल निम्त्याउने चलन पनि थियो । तत्कालीन राणा प्रधानमन्त्री चन्द्रशमशेरले विसं १९८२ मा नेपाली मूर्तिकारको खोजी गरे ।

टोलपिच्छे कृषक पाठशाला

गाउँमा कृषि ज्ञान आदानप्रदान गर्न र समस्या सुल्झाउन कहाँ जाने ? कुनै समय कृषि सेवा केन्द्रबाहेक विकल्प थिएन । सामूहिक खेती र उत्पादनबारे त छलफलै हुँदैनथ्यो । परम्परागत कृषि प्रणालीमा आधारित कृषकलाई वर्षभरि मिहिनेत गरेर ३ महिना पनि खान पुग्दैनथ्यो ।