विचार
वैशाख ११, २०७६

लोकले जित्ने पो लोकतन्त्र

दलहरू पनि सच्चिने, देशमा शान्ति पनि आउने आसमा नेपाली जनता दोस्रो जनआन्दोलनमा व्यापक सहभागी भए  । श्याम तमोटको गीतले भनेजस्तै, गाउँगाउँबाट उठे, बस्तीबस्तीबाट उठे  ।

धर्म अमृत कि विष

ग्रेटर सिकागोमा मेरो निवास नजिकै क्रियायोग आश्रम छ । आश्रममा चार जनाजति गेरुवा वस्त्रधारी शाकाहारी, ब्रह्मचारी स्वामीहरू बस्छन् । म बेलाबेला ती स्वामीहरूसँग सत्संग गर्छु । ती स्वामीमध्ये पनि दुई जनासँग मेरो राम्रै हिमचिम छ । मित्र जस्तै भएका छन् । निकै हँसिला र उदार छन् । जहिल्यै गए पनि मलाई एउटा न एउटा फल दिएकै हुन्छन् । ध्यानयोगले गर्दा शान्तचित्त छन् ।

खस्कँदै देश, फस्टाउँदै नेतृत्व

नेकपा अध्यक्ष प्रचण्ड अमेरिका गए । जोन हप्किन्स अस्पतालमा पत्नीको उपचार गराए । उपचारमा जति खर्च गरे, त्यो औसत नेपाली हैसियतभन्दा धेरै बढी छ । उनको सम्पत्ति विवरण, आम्दानीको स्रोत र खर्चिलो क्षमता नमिलेको भन्दै सर्वत्र आलोचना भयो । यसले चर्चा नभएका सवाल ब्युँताएको छ ।

फिनल्यान्डमा खोसिएका नेपाली हाँसो

फिनल्यान्डमा नेपालीले नेपालीलाई गरेको दुर्व्यवहार, मानव तस्करी र कर छलीबारे गएको पुसमा नेपालका एउटा दैनिक र एउटा अंग्रेजी साप्ताहिकमा पहिलो पटक छापिएका लेख सामाजिक सञ्जालमार्फत संसारभरि फैलिए । चैतमा फिनल्यान्डकै लोकप्रिय दैनिकमा यसबारे थप रिपोर्टिङसहित छापियो । फिनिस भाषाको त्यो रिपोर्टिङको नेपाली र अंग्रेजी अनुवाद पनि ‘भाइरल’ बने ।

भूमिगत जलस्रोत, तरार्ईको समृद्धिस्रोत

पानीमा रहेको आर्सनिकबारे अध्ययन गर्न पश्चिम नवलपरासीको त्रिवेणी क्षेत्र पुगेका बेला स्थानीय वृद्ध किसानले गफगाफका क्रममा सिँचाइ अभावले खेती गर्न कठिन हुँदै गरेको गुनासो गर्नुभयो  । त्रिवेणी नदीबाट भारततर्फ गण्डक नहर लगिएको र यता नेपालतर्फ बाँझै बस्ने गरेको रहेछ  ।

वैशाख १०, २०७६
ADVERTISEMENT

आततायी आतंक

‘हामीलाई अरू प्राणीभन्दा अलग गर्ने केही छ भने त्यो कहिल्यै नभेटेका ती मानिसहरूका लागि पनि शोकमा डुब्ने हाम्रो क्षमता नै हो ।’ यस मानेमा अमेरिकी लेखक डेविड लेभिथान सोह्रै आना सही छन् । त्यही शक्तिकै कारण आइतबार श्रीलंकामा भएको बम विस्फोटका घटनामा विश्व स्तब्ध बन्यो ।

जमिनका भोका शासक

‘मानिसलाई कति जग्गाजमिन चाहिन्छ ?’ जमिनका भोकाहरू देखेपछि जोकोहीको मनमा उठ्ने प्रश्न हो यो । खासमा यो किसानहरूको जमिनको भोकबारे जानकार लियो टाल्सटायले लेखेको कालजयी कथाको शीर्षक हो । जेम्स ज्वायसका लागिसमेत ‘आफूलाई थाहा भएको साहित्यिक संसारको सबैभन्दा महान् कथा’का रूपमा दर्ज भएको यस कथाले लोभले लाभ, लाभले विलापको आत्मघाती कहानी भन्छ ।

रोजगारी सिर्जना कसरी गर्ने ?

विकासे क्षेत्रमा पुरानो प्रचलित भनाइ छ, ‘मानिसको उपकार गर्नुछ भने माछा होइन, बल्छी दिनु माछा मार्नका लागि ।’ यो भनाइको तात्पर्य मानिसलाई स्वरोजगार हुन सिकाऊ भन्ने नै हो । बल्छी दिएर माछा मार्न माछा हुने वातावरण पनि चाहियो । सबैले बल्छी खेलेर माछा मार्ने व्यवसाय गर्न सक्छन् भन्ने पनि छैन ।

गरिबी निवारणमा सहकारी

श्रीलंकाको सहकारी अध्ययन भ्रमणको सिलसिलामा त्यहाँको सहकारी अभियानले गरिबी घटाउन सरकारसँंग सहकार्य गरेको पाइयो । त्यहाँ सरकारले प्रमाणित गरेको गरिबहरूसँग सहकारीले काम गरेको रहेछ । उनीहरूका अनुसार गरिबी निवारणमा सहकारी क्षेत्रको महत्त्वपूर्ण योगदान छ । 

स्याटेलाइट प्रक्षेपणका भ्रम र यथार्थ

गत साता अमेरिकाको भर्जिनियाबाट नेपालको पहिलो भूउपग्रह ‘नेपाल स्याट १’ प्रक्षेपण भयो । नेपालको ठूलै उपलब्धि जस्तोगरी त्यसबारे प्रधानमन्त्रीदेखि सर्वसाधारणसम्मले चर्चा पनि गर्‍यौं । प्रधानमन्त्री ओलीले त हामी अन्तरिक्ष युगमा प्रवेश गरेकोसम्म भने । उनी यतिमै रोकिएनन् ।