विचार
कार्तिक ३०, २०७५

नस्ल ल्याऔं गाई बनाऔं

गाई तिहार मनायौँ, अब गाईबारे छलफल गरौँ । धेरै गाई–भैंसी अनुत्पादक छन् । किनकि तिनलाई स्याहार पुगेको छैन । आहार अपर्याप्त छ । त्यो पनि कमसल । कृत्रिम गर्भाधान सेवा प्रवाह कम छ । उन्नत साँढे/राँगो सबैतिर छैनन् । भूस्वामित्व खण्डीकृत हुँदै गएको छ । बाछी हुर्काउने चलन घटेको छ । कृषि श्रमिक पाइँदैनन् । 

प्रधानमन्त्रीको मर्जी

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पकी अर्धांगिनी मेलानिया ट्रम्पले राष्ट्रिय सुरक्षा मामिलाकी उपसल्लाहकार मिरा रिकार्डेललाई बर्खास्त गर्नुपर्ने जिकिर गर्दै राष्ट्रपतिमाथि दबाब सिर्जना गरेकी छन् । स्रोतहरूको भनाइ अनुसार ट्रम्पले मेलानियाको दबाब थेग्न मुस्किल छ । रिकार्डेलको पद कुनै पनि बेला गुम्न सक्छ ।

कर्मचारीतन्त्रमा राजनीतिक छाया

पूर्वप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले एक साताअघि पोखरामा भनेका थिए, ‘कर्मचारीका कारण राजनीतिक नेतृत्व र सरकार असफल हुने गरेका छन् । ब्युरोक्रेसीले राजनीतिक नेतृत्वलाई विस्तारै आफूजस्तै बनाउँछ र नेतृत्व प्रणाली असफल पार्छ ।’ 

उठ्नेछ समुद्री छाल

शाहिदुल आलम चम्पाकली २–५ ढाका सेन्ट्रल जेल किरानीगन्ज ढाका, बंगलादेश । उनीहरूले तिमीलाई लिएर गएको एक सय दिनभन्दा बढी भइसकेको छ । तिम्रो देश होस् वा मेरो देश, आजभोलि समय–परिस्थिति राम्रो छैन ।

प्राध्यापकका अप्राज्ञिक कर्म

त्रिविको नियम अनुसार एउटा प्राध्यापकले सातामा कम्तीमा स्नातक तहमा १५ र स्नातकोत्तर तहमा १२ पिरियड पढाउनुपर्छ । राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रको रिपोर्ट अनुसार त्रिविका प्राध्यापकले ६ पिरियडभन्दा कम पढाउँछन् । कतिले त वर्षौंदेखि पढाएका छैनन् । कसैले नेता भएका कारण पढाउँदैनन् ।

कार्तिक २९, २०७५
ADVERTISEMENT

कानुन पैरवीका प्रवीण

बहुदलीय पुन:स्थापनापछिको अन्तरिम सरकारका प्रधानमन्त्री कृष्णप्रसाद भट्टराईले २०४७ सालमा वरिष्ठ अधिवक्ता कुसुम श्रेष्ठलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि राजदूत बन्न आग्रह गरे ।

राष्ट्रवाद कि देशभक्ति ?

गएको आइतबार ९ (नोभेम्बर ११) मा पहिलो विश्वयुद्ध समाप्ति घोषणाको सत्वार्षिकी समारोहमा आयोजक देश फ्रान्सका राष्ट्रपति इमान्युएल माक्रोनले राष्ट्रवादको कडा आलोचना गरे । उनका अनुसार ‘देशभक्ति राष्ट्रवादको ठिक विपरीत हो र राष्ट्रवाद देशभक्तिप्रति धोखा हो ।’ (प्याट्रोटिजम इज दि एक्ज्याक्ट अपोजिट टु न्यासनलिजम, न्यासनलिजम इज अ बिट्रेयल अफ प्याट्रोटिजम) ।

महिला आफैं कति दोषी ?

बागबजारको पेटीमा सात–आठ महिना जतिको शिशु च्यापेर एक महिला उभिएकी थिइन् । सामुन्नेमा हेलमेट लगाएका पुरुष देखिन्थे । ती महिला मसिनो स्वरमा अनुनय–विनय गर्दै थिइन्, ‘मैले डेराभाडा कसरी तिर्नु, छोरी केले हुर्काउनु ? प्जिल तपाई घर आउनुस्, हाम्रो विचल्ली नपार्नुस् ।’

मधेसया स्या: न्या:म्ह पासा

मधेसका सुखदु:खका भरपर्दा साथी थिए, पद्मरत्न तुलाधर । नेपाल भाषामा यसलाई ‘मधेसया स्या: न्या:म्ह पासा’ भन्न सकिन्छ । २०४६ सालको परिवर्तनपछि खुलापनको अभ्यास बढ्दै जाँदा जब केही स्थानीय निकायले त्यहाँको मातृभाषालाई कामकाजी बनाउन खोज्यो, अदालतले त्यसमा छेकबार लगायो ।

सयपत्री माला किन मिल्काउनु ?

नेपाली समाजमा चलनचल्तीका शब्द ‘सफा’ र ‘पवित्र’ बीचको भिन्नता बुझ्न मलाई झन्डै ३ दशक लाग्यो । मेरो बुझाइमा ‘सफा’ भनेको एउटा अवस्था हो, कुनै कार्य गरी प्राप्त गर्न सकिने । जस्तै– तामा वा स्टिलको जुठो गिलास खकालेर पानी पिउने प्रयोजनका लागि ‘सफा’ बनाउन सकिएला ।