विचार
मंसिर २४, २०७५

संसदीय सुनुवाइले उब्जाएको प्रश्न

पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तनपछि संवैधानिक तथा संसदीय अभ्यासमा थपिएको एउटा नयाँ आयाम हो, संसदीय सुनुवाइ । यसमा हामीसँग एक दशकभन्दा बढीको अनुभव भइसकेको छ । विशेषगरी न्यायाधीशमाथि सुनुवाइबारे हरेकपल्ट प्रश्न उठ्ने गरेका छन् ।

गणित द्वार कि द्वारपाल ?

सापेक्षताको सिद्धान्तका प्रतिपादक आइन्स्टाइनले गणितका साध्यहरू प्रमाणित गरिदिएकामा धेरै गणितज्ञसँग आभारी व्यक्त गरेका थिए । जीव विज्ञानको विख्यात ‘क्रमविकासको सिद्धान्त’ का प्रणेता चाल्र्स डार्बिन गणितमा कमजोर वैज्ञानिकको सूचीमा गनिन्छन् ।

हातमा कीटाणुको खात

हात धुनका गाह्राले वा धुने वातावरण नभईकन खानुपर्ने स्थिति आए भनिन्छ— आफ्ना हात जगन्नाथ । आशय हो, हात आफ्नै हुन्, सफा र पवित्र छन् । वैज्ञानिक हिसाबले भने यो स्वीकार्य छैन । बरु वैज्ञानिक उखान बनाउन सकिन्छ— आफ्ना हात : कीटाणुका खात । 

मंसिर २३, २०७५
ADVERTISEMENT

आज सवारी छ 

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी पछिल्लो विदेश भ्रमणबाट फर्कने क्रममा अन्य विमानलाई आकाश र जमिनमा ‘होल्ड’ गर्दा त्रिभुवन विमानस्थलका उडान रातिसम्मै प्रभावित भए । भीभीआईपी उडान हुने दिन काठमाडौंमा दिनभर सबै उडान ‘डिले’ हुन्छन् ।

अर्ध–आशावाद र नील वर्ण शृङ्गाल

नेकपाका स्थायी कमिटी सदस्य घनश्याम भूसालको ‘कसरी बाँच्छ कम्युनिस्ट पार्टी ?’ (कान्तिपुर, ४ मंसिर २०७५) लेखले वाम राजनीतिक वृत्तमा ठूलै तरङ्ग ल्यायो । एक वर्षयता एमाले र माओवादी केन्द्रको चुनावी गठबन्धन, चुनावमा पाएको अपार दिग्विजय, सत्तारोहण तथा अद्भुत एकीकरणजस्ता घटनाले नेपाली राजनीतिलाई चमत्कृत बनाएका थिए ।

कामकाजी भाषा कसरी छान्ने ?

प्रदेशमा नेपाली भाषाका अतिरिक्त एक वा एकभन्दा बढी अन्य भाषालाई प्रदेश कानुनबमोजिम सरकारी कामकाजको भाषा तोक्न सकिन्छ तर त्यस्ता भाषा प्रदेशभित्र बहुसंख्यक जनताले बोल्ने र राष्ट्रभाषा हुनुपर्ने संवैधानिक प्रावधान छ ।

अपांगताको पहिचान

अपांगता व्यक्तिको मानसिक र शारीरिक रूपमा आएको ह्रास र यसबाट सिर्जित अवस्था हो । यसलाई व्यक्तिको सामाजिक अक्षमतासँग गाँसेर हेर्ने र व्यवहार गर्ने गरिन्छ । अपांगता जोकोहीलाई जुनसुकै बेला वरण गर्नुपर्ने हुन्छ । यसलाई सामाजिक प्रतिष्ठाको विषयवस्तु बनाउनु गलत छ । 

निरीह प्रदेश सरकार 

गणतान्त्रिक नेपालमा क्षेत्रात्मक पुन:संरचना बन्यो, अधिकारात्मक पुन:संरचना प्रक्रियामा छ । प्रदेश तहमा अधिकार बाँडफाँटमा अन्योल कायम छ । प्रदेश र संघबीच बेलाबेला विवाद पनि हुने गरेको छ । निजामती कर्मचारी र प्रहरी भर्ना बाटो अवरुद्ध छ । प्रदेश सरकारहरूमा ‘आसन पायौँ तर शासन पाएनौँ’ भन्ने गुनासो छँदै छ । 

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

चिसोमा दाँतको सुरक्षा

मौसम चिसोको छ । यो समयमा शरीरको प्रवेशद्वार मुख र त्यहाँ रहेका दाँतको सरसफाइमा कमी हुने गर्छ भने अर्काेतिर दाँत सिरिङ–सिरिङ हुन्छ । चिसो पानी तथा गुलियो वस्तु खाँदा दाँत दुख्ने रोग बल्झन्छ । जाडो मौसममा दन्तपीडा, श्वास गन्हाउने, हर्षा, पाइरिया र घाउ–खटिराले पनि सताउने गर्छ ।