विविधा
फाल्गुन ६, २०७५

गैरआवासीय नेपालीलाई नागरिकता प्राप्तिको अधिकार

अहिले संविधानको धारा  १४  बाट प्राप्त अधिकार अनुसार नयाँ कानुन बनाउने तयारी भइरहेको छ । प्रस्तावित मस्यौदामाथि केही  माननीयहरूबाट संशोधन प्रस्ताव रगैरआवासीयनेपाली सङ्घले आधिकारिक सुझावहरू राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिमा प्रस्तुत गरेको थियो ।

फाल्गुन ४, २०७५

को बन्छ, अर्बपति ?

नेपाली टेलिभिजनको रंगिन स्क्रिनमा विलकुलै नयाँ सो आएको छ– को बन्छ, करोडपति ? पहिले पनि यस्तै प्रकृतिको एउटा टेलिभिजन सो आएको थियो । मेरो स्मृतिबाट गएको छैन । त्यो ‘को बन्छ, लखपति ?’ नामक टिभी खेल मह जोडीका एक मदनकृष्ण श्रेष्ठले चलाएका थिए ।

भ्रष्टाचार रोक्ने बुद्ध–सूत्र

ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेसनल (टीआई) नेपालले दुई साताअघि सार्वजनिक गरेको भ्रष्टाचारसम्बन्धी विश्वव्यापी सूचकांक २०१८ अनुसार नेपालमा विगतका भन्दा भ्रष्टाचार घट्न सकेको छैन । भ्रष्टाचार हुने १ सय ८० देशमध्ये नेपाल १ सय २४ औं स्थानमा छ ।

‘माय् औसं च्वनेगु’ 

सनातन धर्मावलम्बीका विभिन्न पुराण फरक–फरक समयमा लिपिबद्ध भएका छन् । स्वस्थानी व्रतकथा संस्कृत र नेपाली भाषासँंगै नेपाल भाषा (नेवारी भाषा) मा पनि श्रवण गर्न सकिने भएकाले काठमाडौंमा यस पुस्तकको महत्त्व विशेष छ । स्वस्थानी १४ औं/१५ औं शताब्दीमा लेखिएको पुराण हो ।

मैले के बिराएँ ?

आदरणीय राष्ट्र आमाज्यू, मैले राष्ट्रपति अर्थात राष्ट्रप्रमुख अर्थात मेरो अभिभावकलाई राष्ट्र आमा भन्न रुचाएँ । म नेपाल आमाकी छोरी, राष्ट्रविहीन दुई सन्तानकी आमा क्यान्सर र राज्यसँग लडिरहेकी नागरिक हुँ ।

साइकलमैत्री सहर

काठमाडौं उपत्यका जम्माजम्मी २७ किलोमिटरको गोलाद्र्धमा घेरिएको छ । यसको आयतनको हिसाबले एउटा कुनाबाट अर्को कुना पुग्न ४–५ किलोमिटरभन्दा बढी छैन । यसलाई साइकलको मध्यम गतिमा दौडिँदा पनि १५–२० मिनेटमा सजिलै पार गर्न सकिन्छ ।

फाल्गुन ३, २०७५

जब एउटा पर्खाल ढल्यो...

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको एक टुक्रा जमिन जहाँ पहिले स्ववियुको कार्यालय हुने गर्थ्यो, हिजोआज त्यहाँ एक मुठी खरानी, एक झुप्पो घाँस र एक अँगालो इतिहासको भग्नावशेष बाँकी छ । यो त्यही ठाउँ हो जसले एउटा देशको वर्तमान अवस्था झल्काउँछ र विद्यार्थी राजनीतिको इतिहास खरानी बनेर हावामा उड्दै गरेको भावी दृश्यतर्फ सङ्केत गर्छ ।

फाल्गुन १, २०७५

फागुन एकको सम्झना, बिर्सन...

फागुन १ पूर्व माओवादीका लागि महान् दिन हुन सक्छ । कांग्रेस  र पूर्व एमालेका लागि पनि सम्झनालायक दिन होइन । अझ मोहन वैद्यले नेतृत्व गरेको माओवादी र नेत्रविक्रम चन्दले नेतृत्व गरेको पार्टीका लागि गौरवशाली दिन हुन सक्छ । पूर्व राजाका लागि बिर्सनलायक दिन । माओवादीले राजतन्त्रमाथि धावा बोलेको दिन भएकाले । 

एनआरएनभित्रको 'सिन्डिकेट' कसरी तोडिएला ? 

के एनआरएनएले उद्देश्यमा उल्लेख गरे जस्तो लाखौँ प्रवासी नेपालीहरूलाई गोलबद्ध गर्न सकेको छ? सामूहिक लगानीको वातावरण बनाउने, उनीहरूको संरक्षण र संवर्द्धन गर्न अहिलेसम्म के के प्रयास गरेको छ? गैर आवासीय नेपालीहरूको ज्ञान, क्षमता र अनुभवलाई नेपालको हितमा कहाँ कहाँ प्रयोग गर्न सक्यो? संस्थालाई सिन्डिकेटमै राखिरहने कि उद्देश्य प्राप्तिमा ध्यान दिने?

माघ २६, २०७५

यसरी हट्यो कागती गाउँमा बालविवाह

२०५४ देखि २०५९ सम्म म तत्कालीन नुवाकोट, ओखरपौवा (हाल ककनी गाउँपालिका–१) को गाविस अध्यक्ष थिएँ । मेरो घर ओखरपौवाको कागती गाउँमै हो, जुन बालबिवाहको नामले बदनाम थियो । कतै गएर परिचय दिंदा घर ओखरपौवाको कागती गाउँ भन्दा अरुले सोध्ने गर्थे–‘ए तपाईँ त्यो बालबिवाह हुने गाउँको अध्यक्ष हो ?’ एक त आफ्नै घर समाजमा यस्तो कुरिती देखेर चिन्ता लाग्थ्यो, अर्कोतिर बाहिरका मान्छेले बालविवाह हुने गाउँको अध्यक्ष भन्दा कम्ता पीर पर्दैनन्थ्यो । चिन्ता लागेर मात्र के गर्नु समस्या हल हुँदैनथ्यो ।