बाँझो जग्गा भाडामा लिई खेती

एकै वर्षमा २५ लाख आम्दानी
डीआर पन्त

गन्यापधुरा, डडेलधुरा — गन्यापधुरा र अमरगढी नगरपालिकाका ५ युवाले सामूहिक खेतीबाट एकै वर्षमा २५ लाख रुपैयाँ आम्दानी गरेका छन् । २५ वर्षदेखि बाँझो रहेको १ सय २ रोपनी जग्गा भाडामा लिई खेती गरेका हुन् ।

डडेलधुराको गन्यापधुरा गाउँपालिका र अमरगढी नगरपालिकाका युवाहरूले गरेको सामूहिक खेती । तस्बिर : डीआर/कान्तिपुर

स्थानीय दत्तराज अवस्थी, रामचन्द्र जोशी, पदम अवस्थी, पदम ऐर र सीताराम जोशीले गत वर्ष भागेश्वर एग्रिकल्चर एन्ड लाइभस्टक स्थापना गरी सामूहिक तरकारी खेती थालेका थिए । १२ जनालाई उनीहरूले रोजगारीसमेत दिएका छन् ।

२६ जना महिला कृषि मजदुरले पनि सिजनभरि रोजगारी पाएका छन् । युवाहरूको यो प्रयासले उनीहरू मात्र होइन, यस क्षेत्रका अरू युवाहरू मिलेर बाँझो रहेको जग्गामा विभिन्न तरकारीका बीउ उत्पादनमा लागेका छन् । गाउँ छाडेर तराई बसाइ सरेपछि गाउँमा बाँझो रहेको जग्गाको उपयोगसँगै राम्रो मुनाफा हुन थालेपछि गाउँका अन्य युवा पनि यसतर्फ आकर्षित भएको सञ्चालकमध्येका रामचन्द जोशीले बताए । उनले भने, ‘आफूहरूसँग एकलौटी जमिन नभएकाले गाउँका विभिन्न व्यक्तिको बाँझो जग्गा भाडामा लिएर खेती सुरु गरेका हौं ।’

अर्का सञ्चालक सदस्य सीताराम जोशीले पहिलो पटक शुद्ध आलुको बीउ एक सय क्विन्टल उत्पादन भएको बताए । उनले, ‘झन्डै १० लाख लगानी गरी यस वर्ष २५ लाख कमाइ भएको हो ।’ बजारमा शुद्ध आलुको बीउ (कार्डिनल डेजिरे) को अभाव भएको बेला आलुको बीउको खेतीबाट मुनाफा भएको उनले जनाए । जोशीका अनुसार फार्मको मुख्य उद्देश्य बाँझो जमिनलाई खेतीयोग्य भूमिमा रूपान्तरण गरी गाउँको बेरोजगारी घटाउन प्रयास गर्नु हो । पहिलो चरणमा कम्पनीले बेरोजगार महिला र पुरुष कृषि मजदुरलाई वर्षको १ सय २० दिन रोजगारी दिएको छ ।

आफू पनि रोजगार हुने र बेरोजगार युवालाई पनि काम दिन सकिने भएपछि युवाहरू यसरी सामूहिक खेतीतर्फ आकर्षित हुन थालेका छन् । दत्तराज अवस्थीले भने, ‘कम्पनी गठन गरी व्यावसायिक खेती सुरु गर्दा धेरैले विश्वास गरेका थिएनन् । एकै वर्षमा लाखौं मुनाफा भएपछि भने सबै आश्चार्यचकित भएका छन् ।’

पानी अभाव, आलु खेतीको प्राविधिक सल्लाहकारको अभाव, बजारको न्यून सम्भावना हुँदाहुँदै पनि युवाहरूको प्रयास उदाहरणीय रहेको कृषि ज्ञान केन्द्र डडेलधुराका वरिष्ठ कृषि प्राविधिक टेकबहादुर विष्टले बताए । उनले भने, ‘आलु खेती गर्ने सयौं कृषक भए पनि बजारमा विविध खाले आलु बीउको अभावलाई युवाहरूले गरेको सामूहिक खेतीले पूर्ति गरेका छन् ।’

उनीहरूले उत्पादन गरेको आलु बीउ यस वर्ष सुदूरपश्चिम प्रदेशका नौ वटै जिल्लामा बिक्री भएको छ । तराईका कैलाली कञ्चनपुर र भारतका विभिन्न क्षेत्रबाट आयात हुने आलु बीउ बजार मूल्यभन्दा सस्तो पाउन थालेपछि सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी जिल्लामा आलु बीउले राम्रो बजार पाएको पनि प्राविधिक विष्टले बताए ।

यस वर्षदेखि आलुमा प्रदेशलाई आत्मनिर्भर बनाउने गरी कम्पनीले ठूलो मात्रामा आलुको बीउ र आलु उत्पादन गर्ने भएको पनि जोशीले जनाए । उनले भने, ‘आलु कृषकहरूलाई आधुनिक प्रविधि (मल्चिङ प्रविधि) र प्रांगारिक खेती गर्नमा प्रोत्साहान गर्ने योजना बनाएका छौं ।’

सञ्चालक जोशीले युवाहरूको यस सामूहिक खेतीमा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिक परियोजना आलु सुपरजोन र अमरगढी नगरपालिका कृषि शाखाले सहयोग गरेको बताए । ‘१० लाखभन्दा बढी आफैंले लगानी गरेका हौं,’ जोशीले भने प्राविधिक र अन्य सहयोग अमरगढी नगरपालिकाको कृषि शाखाले गरेको हो ।’

प्रकाशित : माघ २७, २०७५ ०८:२५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कृषकहरू घरदैलोमा तरकारी बेच्दै

कान्तिपुर संवाददाता

हेटौडा — बिचौलियाका कारण थोक बजारसहित गाउँमा पनि तरकारीको मूल्य नपाएकाले कृषकहरू आफैंले हेटौंडाका चोकचोकमा तरकारी बिक्री गर्न थालेका छन् ।

मकवानपुर हाँडीखोलाका कृषकहरू हेटौंडाको आवासीय चोकमा तरकारी बिक्री गर्दैै ।तस्बिर : प्रताप विष्ट/कान्तिपुर

बिचौलिया र थोक बजारमा तरकारी बिक्री गर्न खोज्दा उचित मूल्य नपाएका कारण हाँडीखोलाका कृषकहरूले २ सातादेखि हेटौंडाको आवासीय क्षेत्रका चोकचोकमा काउली र बन्दाकोपी बिक्री गरिरहेका हुन् ।

बिचौलियाले गाउँमा ५ रुपैयाँ प्रतिकिलो काउली र बन्दाकोपी खरिद गर्न खोजेको र कृषकहरू आफैं हेटौंडास्थित थोक बजार बिक्री गर्न खोज्दा प्रतिकेजी १० रुपैयाँ मात्र दिएकाले मनहरी गाउँपालिका ३ हाँडीखोला भुन्द्रुङका उद्धव मल्ल, उत्तम तिवारी, गणेश चेपाङ र तोयानाथ हुमागाईले मिलेर आफ्नो खेतमा उत्पादन भएका काउली, बन्दा घरदैलोमा डुलेर बिक्री गरिरहेका छन् ।

काउली र बन्दाकोपी हेटौंडाको आवासीय क्षेत्रमा प्रतिकेजी १५ रुपैयाँमा सहज ढंगले बिक्री भइरहेको छ । कृषक उत्तम तिवारीको सानो गाडी प्रयोग गरेर चार जना कृषकले संयुक्त रूपमा काउली, बन्दा बिक्री गर्दै आएका छन् । तरकारीको उचित मूल्य नपाएका कारण घरदैलो गर्नुपरेको कृषक उद्धव मल्लले बताए । मनहरी गापा ३ का वडा समितिका सदस्यसमेत रहेका मल्लले दैनिक १६ क्विन्टल काउली र ८ क्विन्टल बन्दा बिक्री भइरहेको जनाए ।

तरकारी खेतीका लागि पकेट क्षेत्रका रूपमा रहेको हाँडीखोलामा उद्धव मल्लले १५ कट्ठा, उत्तम उप्रेतीले १५ कट्ठा, गणेश चेपाङले ८ कट्ठा र तोयानाथ हुमागाईले १० कट्ठामा काउली र बन्दाकोपी खेती गरेका थिए । गाडी प्रयोग गरी घरदैलो गरेर कम्तीमा लागत उठाउन पाए पनि राहत हुने अपेक्षा उनीहरूको छ ।

‘समाचारहरूमा कृषकले उचित मूल्य नपाएर तरकारी बालीमै टयाक्टर, डोजर लगाए भन्ने आइरहेको छ,’ हुमागाईले भने, ‘अरूले जस्तो उत्पादित तरकारी नै नष्ट गर्न नसकेर लागत उठाउनकै लागि मात्रै भए पनि उपाय लगाइरहेका हौं ।’

प्रकाशित : माघ २७, २०७५ ०८:२४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT