अदुवाले मूल्य पाएपछि किसान दंग

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — विष्णुपादुकाका अदुवा कृषक पदम राईले २८ क्विन्टल बीउ अदुवा ५ लाख ४ हजार रुपैयाँमा बिक्री गरे । गत वर्ष यही सिजनमा करिब डेढ लाख रुपैयाँका बिक्री गरेका थिए । गत वर्षको साउनपछिको तुलनामा यहाँका कृषकले औसत चार गुणा बढी मूल्य पाएका छन् । 

गत वर्ष साउनअघिको मूल्य दाँज्ने हो भने २० गुणा बढी हो । अदुवा बजारमा यसपालि कृषकले सबैभन्दा बढी मूल्य पाएको राईले बताए । ‘यो सिजनमा बीउ अदुवा कृषि बजारमा प्रतिकिलो १८० रुपैयाँका दरले थोक व्यापारीलाई बिक्री गरे । गत वर्षको साउनमा भारतले अदुवा खुला गरेपछि पनि औसत न्यूनतम ५० देखि ८५ रुपैयाँमा बिक्री गरेको थिए,’ उनले भने । अदुवाको मूल्य अकासिँदै गएमा असोजदेखि तयार हुने नयाँ अदुवाबाट कृषक लाभान्वित हुने राईको भनाइ छ ।

कृषकहरूले थोक व्यापारीलाई बिक्री गर्छन् । उनीहरूले भारतीय व्यापारीलाई बेच्ने गरेका छन् । गत वर्षको साउन अगाडि कृषकहरू निकै खिन्न थिए । अदुवा खेतीको विकल्पका बारेमा सोचिरहेका थिए । तिनै अदुवा कृषक यसपटक प्रतिक्विन्टल २१ हजार रुपैयाँका दरले धमाधम अदुवा बिक्री गर्न पाउँदा दंग छन् । शनिबारको मूल्य प्रतिकिलोमा २ सय रुपैयाँदेखि २ सय १५ रुपैयाँसम्म पुगेको छ । अहिले अदुवाको बीउ निकाल्ने सिजन भएकाले राम्रो अदुवाको माग उच्च रहेको छ । मागअनुसार पूर्ति गर्न भने नसकिएको कृषकले बताए ।

आर्थिक वर्ष ०७३/७४ को यही सिजनमा प्रतिकिलो १० देखि २० रुपैयाँसम्म थियो । ०७०/७१ मा मूल्य प्रतिकिलो १ सय ६० रुपैयाँसम्म पुगेको थियो । त्यसपछिका वर्षमा अदुवा बिक्री नै नहुँदा कृषक निराश थिए ।

तेह्रथुम, भोजपुर, संखुवासभा, धनकुटा, पाँचथरका कृषकले उत्पादन गरेको अदुवा धरानमा संकलन गरिन्छ । धनकुटाको सहिदभूमि गाउँपालिका ६ मा अदुवा खेती गर्दै आएका नारायण श्रेष्ठले भने, ‘यसपालि अदुवाले उच्च मूल्य पाएको छ । गत वर्षहरूमा यस्तो मूल्य पाइएको थिएन ।’

धनकुटाको दक्षिणी भेगमा पर्ने छिन्ताङ आसपास करिब ३ सय परिवारले अदुवा खेती गर्दै आएका छन् । यो सिजनमा छिन्ताङका अरू कृषकहरूबाट पनि अदुवा खरिद गरी करिब ५ टन धरानको कृषि उपज बजारमा बिक्री गरिसकेको श्रेष्ठले बताए । ‘मूल्य अझै बढ्ने आशा गरेका छौं,’ उनले भने ।

कृषि उपज बजारको व्यवस्थापन सदस्यसमेत रहेका व्यापारी विनोद कुलुङ राई अदुवा उत्पादन गत वर्षभन्दा ५० प्रतिशत कम भएपछि भारतमा नेपाली अदुवाको माग उच्च भएको बताउँछन् । उनले भने, ‘कृषकले अदुवाको बजार मूल्य उच्च पाउँदा व्यापारीलाई भने लगानी जुटाउन गाह्रो भएको छ ।’

राम्रो अदुवाको उच्च माग रहे पनि पूर्ति गर्न भने नसकिएको अर्का व्यापारी सन्तोष ढकालले बताए । नेपाली अदुवा १० प्रतिशत स्वदेशमा खपत हुन्छ ।

प्रकाशित : श्रावण ५, २०७६ ०८:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

सुरू भयो बोलबम, साउनभर पिण्डेश्वरको ढोका खोलिने

प्रदीप मेन्याङ्बो

सुनसरी — साउन सुरु हुनासाथ धरानको पिण्डेश्वर मन्दिरमा जल चढाउने भक्तजनको भीड लाग्न थालेको छ । पशुपतिनाथको मन्दिरभन्दा प्राचीन मानिएको पिण्डेश्वर मन्दिर परिसरलाई प्राचीन हरिद्वार शिवालयका प्रतीकका रूपमा मानिँदै आए छ ।

हिन्दु धर्मशास्त्रका अनुसार साउन शिवजीको मन पर्ने महिना हो । यसैबेला बोलबम भक्तजन गेरु वस्त्र धारण गरी गलामा रुद्राक्षको माला पहिरेर खालीखुट्टा शिव मन्दिरमा जल चढाउने गर्छन् । पिण्डेश्वर शिवालयमा बिहानैदेखि हिन्दु नरनारी हातमा जलघडा बोकेर बेलपत्र, धतुरोको फूल र दाना, गाईको दूध, मह, घिउ आदि चढाउनेको घुइँचो लाग्ने गरेको छ ।

धरानमा चारदशक अघि अनुसन्धानकर्मी पथिक कवि लक्ष्मीप्रसाद आचार्यले स्कन्ध पुराण र रुद्राक्षरण्य महात्म्यमा पिण्डेश्वरको बारेमा व्यापक चर्चा भएको पत्ता लगाएपछि पिण्डेश्वरको शिवलिङ भारतमा रहेका शिवलिङहरूभन्दा जेठो रहेको बताएर प्रत्येक साउनमा जल चढाउने चलन सुरु गरेका थिए ।

ऐतिहासिक पुरातात्त्विक महत्त्व बोकेको उक्त पौराणिक स्थलमा प्रदेश १ का सभामुख प्रदीपकुमार भण्डारीले जल चढाएर औपचारिक रूपमा बोलबमको शुभारम्भ गरे । उनले बोलबमको मन्दिरसँगै रहेको सिद्धिविनायक गणेशको प्रतिमा र पिण्डेश्वर बाबाधामको शिवलिङ्गमा जल चढाएर विधिवत रूपमा बोलबम सुरु गरेका थिए ।

त्यस अवसरमा प्रदेश सभामुख भण्डारीले मन्दिर परिसरमा रुद्राक्षको ५ वटा बिरुवा रोपेका थिए । कांग्रेसका प्रदेश सांसद चन्द्रप्रसाद श्रेष्ठ, वडा १४ का अध्यक्ष कृष्णप्रसाद भट्टराई, आन्नद आचार्य र बाबाधाम समितिका अध्यक्ष विकास बनेपालीले पनि वृक्षरोपण गरेर सभामुख भण्डारीलाई साथ दिएका थिए ।

हिन्दु धार्मिक आस्थाअनुसार बराहक्षेत्रस्थित सप्तकोसी र कोकाह नदीको संगमस्थलमा स्नान गरेर त्यहाँको जल पिण्डेश्वर मन्दिरको शिवलिङमा चढाए चिताएको पुग्ने धार्मिक विश्वास छ । साउन महिना लागेपछि सबै देवी, देवता गुप्तबासमा बस्ने भएकाले मठ मन्दिरमा ठूलो पुजापाठ हुन्न । तर शिवजीको प्रिय महिना साउन भएकाले शिवजीको पूजा आराधना निर्वाध चल्ने हिन्दुधर्मका विद्वानहरूको भनाई छ ।

विगत वर्षसम्म पिण्डेश्वरमा साउनको सोमबारमात्र शिवलिङ्गमा चलजढाउने गरिएको थियो । तर, साताको एउटा सोमबार मात्र मन्दिरको ढोका खुला गर्दा एकसाथ आएका हजारौं बोलबम भक्तजनको व्यवस्थापन गर्न गाह्रो हुने, घण्टौं लाममा पालो पर्खिनु पर्ने भएकाले गत वर्षदेखि साउनका सबैबार खुला गरिएको पिण्डेश्वर बाबाधाम सञ्चालन समितिका अध्यक्ष विकास बनेपालीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २, २०७६ २०:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT