समझदारीको १२ वर्षपछि पहिलो बैठक

यूएईमै काम गर्न आएका नेपालीलाई तेस्रो देश जान नदिन अनुरोध 
होम कार्की

काठमाडौँ — संयुक्त अरब एमिरेट्स (यूएई) सँग श्रम समझदारी भएको १२ वर्षपछि नेपालले उससित पहिलोपटक प्राविधिक बैठक गरेको छ । श्रम समझदारीमा नेपाली श्रमिकसँग सरोकार राख्ने विषयहरूवारे हरेक बर्ष प्राविधिक बैठक वस्दै टुंगाउने उल्लेख छ । नेपालले कूटनीतिक लबिङ नहुँदा प्राविधिक बैठक बसेको थिएन । 

यूएईसँग २००७ मा समझदारी भएको थियो । यसबीचमा दुई जना राजदूतले आफ्नो कार्यकाल पूरा गरिसकेका छन् ।

Citizen

त्यतिखेरको श्रम सम्झदारी समयसापेक्ष नभएको भन्दै पारिमार्जन गर्न यो बैठक भएको हो । गत डिसेम्बरको पहिलो साता मोरक्कोमा श्रममन्त्री गोकर्ण विष्ट र यूएईका समकक्षीबीच भेट भएपछि प्राविधिक बैठक गरेर अघि बढ्ने सहमति भएको थियो । बैठकमा नेपालले वैदेशिक रोजगारीको लागि यूएई पुगेका नेपाली श्रमिकलाई तेस्रो देश जान रोक्नको लागि अनुरोध गरेको छ ।
यूएईको राजधानी आबुधाबीमा बुधबार र बिहीबार भएको दुई देशबीचको पहिलो प्राविधिक टोलीको बैठकमा नेपालले यस्तो प्रस्ताव राखेको हो । सन् २००७ मा दुई देशबीच भएको श्रम समझदारीलाई परिमार्जन गर्नका लागि प्राविधिक टोलीको बैठक भएको थियो ।

मानव तस्करहरूले यूएईलाई प्रयोग गरी युरोप, अफ्रिका र इराकमा नेपाली श्रमिकलाई पुर्‍याउन थालेपछि नेपालले यो विषयलाई गम्भीर ढंगले उठान गरेको हो । यूएईको भिसा देखाएर बढी घरेलु महिला कामदार (हाउसमेड) को तस्करी बढेको छ । ‘यूएईमै काम गर्न आएका नेपालीलाई तेस्रो देश जान नदिन हामीले अनुरोध गरेका छौं,’ बैठकमा सहभागी एक अधिकारीले कान्तिपुरलाई भने, ‘यूएई यसमा सकारात्मक छ ।’

नेपाली पक्षले श्रमिकको हितका लागि राखेको अधिकांश प्रस्तावप्रति यूएई सकारात्मक भएको छ । नेपाली पक्षले श्रमिक आपूर्ति प्रक्रिया अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन (आईएलओ) को सिद्धान्तअनुसार हुनुपर्ने अडान राखेको थियो । जसमा श्रमिकको सम्पूर्ण लागत शुल्क रोजगारदाताले व्यहोर्नुपर्ने, म्यानपावरको सेवा खर्च रोजगारदाता आफैंले दिनुपर्ने, श्रमिकको २४ घण्टा नै बिमा हुनुपर्ने, श्रमिकको बासस्थान सुरक्षित र स्वस्थकर हुनुपर्ने, रोजगारदाताले श्रमिकको पूर्ण सुरक्षाको बन्दोवस्त गर्नुपर्ने विषय उठाएको थियो ।

‘धेरै विषयमा यूएई सकारात्मक छ । केही विषय गम्भीर खालका थिए । त्यसमा पनि यूएईले आफ्नो धारणा स्पष्ट राखेको छ,’ ती अधिकारीले कान्तिपुरलाई भने, ‘यसले दुई देशबीचको श्रम समझदारी परिमार्जन गर्न बाटो खुलेको छ ।’

प्राविधिक बैठले यथाशीघ्र श्रम सम्झौताका लागि आधार तय गरेको छ । ‘केही गम्भीर विषयमा थप बैठक गर्नुपरेमा मात्रै अब प्राविधिक बैठक हुने हो । नत्र यसैलाई खाकामा तयार गरी मस्यौदा आदानप्रदान हुन्छ । श्रम सम्झौताको विन्दुमा पुग्छौं,’ उनले भने, ‘धेरै समय लाग्ने स्थिति देख्दिनँ ।’
दुवै देशले तयार गरेको मस्यौदामाथि छलफल केन्द्रित भएको थियो । बैठमा यूएईले घरेलु श्रमिक (हाउसमेड) लाई खोल्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो । नेपाली पक्षले घरेलु श्रमिकको सम्बन्धमा अलग श्रम समझदारी गर्नुपर्नेमा जोड दिएको थियो । यूएईले घरेलु श्रमिकको हित हुने गरी नयाँ कानुन कार्यान्वयन आइसकेको भन्दै ती विषय समझदारीमा समेट्ने जानकारी दिएको छ ।

यसअघि भएको श्रम समझदारीमा कामदारको भर्ना प्रक्रियामा लाग्ने सेवा शुल्कबारे उल्लेख गरेको छैन । करारपत्र नेपाली भाषामा रहनेबारे केही बताइएको छैन । श्रमिकले पाउने सामाजिक सुरक्षा र कानुनी उपचारबारे उल्लेख छैन ।

प्रकाशित : माघ १८, २०७५ ०९:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

मनाङ उपाधि नजिक

वेदराज पौडेल

इटहरी — मदन भण्डारी स्मृति आमन्त्रण इटहरी गोल्डकप फुटबलको उपाधिलाई सहिद स्मारक लिग च्याम्पियन मनाङ मस्र्याङदी र त्रिभुवन आर्मी क्लब शनिबार भिड्ने भएका छन् । बिहीबार दोस्रो सेमिफाइनलमा मनाङले नेपाल पुलिस क्लबविरुद्ध १–० को जित निकाल्दै उपाधिमाथि दाबेदारी प्रस्तुत गरेको हो ।

पुलिसका हेम तामाङ (रातो) लाई रोक्ने प्रयासमा मनाङका खेलाडी । तस्बिर : वेदराज/कान्तिपुर

खेलको ४३ औं मिनेटमा मैदानको मध्यभागबाट बल लिएर अघि बढेका आफिज ओलावालेले पुलिसका अजित भण्डारीको अवरोध छिचोल्दै गोल गरेका थिए । मनाङलाई फाइनल पुर्‍याउन त्यही एक गोल निर्णायक बन्यो । ओलावाले म्यान अफ द म्याच घोषित भए ।

सुरुआती १५ मिनेटसम्म मनाङ निकै दबाबमा रहे पनि त्यसपछि भने उसले पुरानै लय समाएको थियो । मनाङ विराज महर्जनबिना मैदान उत्रिएको थियो । दोस्रो हाफमा अफ्रिकी मूलका अडेलाजा सोमिडेलाई उतारेको थियो ।

२४ औं मिनेटमा ओलावालेको पासमा विमल रानाले गरेको प्रहार पोस्ट माथिबाट बाहिरियो । लगत्तै मनाङ खेलाडीको कर्नर प्रहार पुलिसका अजित भण्डारीले क्लियर गरे । २८ औं मिनेटमा ओलावालेको प्रहार बारमा लागेर फर्कियो । उक्त बल पुलिसका अजितले क्लियर गरिदिए ।
खेलको २८ औं मिनेटमा आलावालको प्रहार गोलरक्षक शत्रुधन चौधरीले बचाए । उनकै पासमा ३१ औं मिनेटमा रोशन खड्काको हेड प्रहार बाहिरियो । पुलिसका अभिषेक रिजालले ३४ औं मिनेटमा पाएको बललाई सिधै प्रहार गरे । उनको प्रहार मनाङका गोलरक्षक विशाल श्रेष्ठले पन्च गरेर फाले । अन्जन विष्टको पासमा आफिजले पोस्ट नजिकबाट गरेको हेड पनि बाहिरियो ।

मध्यान्तरपछि पुलिस निकै आक्रामक शैलीमा प्रस्तुत भयो । दोस्रो हाफको दुई मिनेटमा पुलिसका अभिषेक रिजालले गरेको लामो प्रहार पोस्ट माथिबाट बाहिरियो ।

लगत्तै तीर्थ रानाको प्रहार गोलरक्षक विशालले रोकेका थिए । नवौं मिनेटमा पुलिसका सुरज बिकको एयर बलमा तीर्थ रानाले गरेको हेड प्रहारले पनि लक्ष्य भेटेन । खेलको १९ औं मिनेटमा पुलिसका हेमन तामाङको फ्रिकिक प्रहार पनि फलदायी हुन सकेन । दुई मिनेटपछि आफिजको प्रहार रोक्न अघि बढेका पुलिसका गोलरक्षक शत्रुधनको गल्तीलाई अजित भण्डारीले सच्याइदिएका थिए । आफिजले खाली पोस्टमा गरेको प्रहार अजितले बचाए ।

३१ औं मिनेटमा दुवै पक्षका खेलाडीबीच विवाद हुँदा खेल ५ मिनेट रोकियो । मनाङका विमल राना र अभिषेक रिजालले पहेँलो कार्ड पाए । पुलिसका प्रशिक्षक अनन्त थापाले पेनाल्टी बक्सभित्र ह्यान्ड हुँदासमेत रेफ्रीले पेनाल्टी नदिएको भन्दै असन्तुष्टि जनाए । उनले भने, ‘त्यो पेनाल्टी हाम्रा लागि टर्निङ प्वाइन्ट हुनसक्थ्यो ।’ समग्र खेल र आफ्ना खेलाडीको योगदानप्रति सन्तुष्ट देखिएका उनले भने, ‘हामीले अवसर सदुपयोग गर्न सकनौं ।’

मनाङका टिम म्यानेजर फुजा तोपेले आफ्ना खेलाडीको प्रदर्शनमा सन्तुष्ट रहेको बताउँदै यही रणनीतिमा आर्मीविरुद्धको फाइनल खेल्ने बताए । विराज महर्जनलाई आराम दिनका लागि मैदान नउतारेको उनले बताए । उनी आर्मीसँगको फाइनल भने खेल्ने छन् ।

प्रकाशित : माघ १८, २०७५ ०९:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT