प्रिन्ट मेकिङमा युवा

सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — नेपाली कलाजगतमा प्रिन्ट मेकिङ विधा आएको धेरै भएको छैन । पचासको सुरुवाती दशकतिर भित्रिएको यो विधि अहिले फस्टाउँदै छ । विश्वविद्यालयमा कोर्समै राखिएको मात्रै छैन, यो विधाका चित्रकला प्रदर्शनी हुने क्रम पनि बढदो छ ।

रागिनी उपाध्याय, उमाशंकर शाह, सीमा शर्मा शाह, सौरगंगा दर्शनधारी, सम्झना राजभण्डारीलगायत चित्रकारहरू यो विधामा निरन्तर क्रियाशील छन् ।

सिर्जनशीलता र बजार दुवै हिसाबले यसको आयाम फराकिलो बन्दै गइरहेको उमाशंकर शाह बताउँछन् । प्रविधिसँग सम्बन्धित भएकाले नयाँ पुस्ता यतातिर आकर्षित भइरहेको शाहको दाबी छ । यद्यपि यो पुरानो विधा हो । तत्कालीन नेपाल ललितकला संस्था (नाफा) मा सन् १९८६ देखि नै प्रिन्ट मेसिन थियो । त्यही मेसिन प्रयोग गरेर उमा र सीमा शाह दम्पतीले सन् १९९५ मा पिन्ट मेकिङ चित्रकला प्रदर्शनी गरेका थिए ।

त्यही प्रदर्शनीबाट जम्मा भएको रकमले उनीहरूले प्रिन्ट मेकिङको नयाँ मेसिन किनेका थिए । ‘पेन्टिङको काम एकचोटि बनाएपछि सकिन्छ तर प्रिन्ट मेकिङमा एउटै प्लेटबाट नै ५ देखि १० सम्म चित्र तयार गर्न सकिन्छ,’ शाह भन्छन्, ‘यसले कलाकारलाई आफ्नो चित्र प्रदर्शन गरिरहन पनि सघाउँछ ।’

प्रिन्ट मेकिङ चित्रमा प्रविधिको प्रयोगसँगै एउटै प्लेटबाट नयाँ नयाँ शैलीका चित्रकला तयार गर्न सकिने हुँदा यो विधा अगाडि बढिरहेको अर्का कलाकार मनीषलाल श्रेष्ठ बताउँछन् । प्रविधियुक्त भएकोले एकातिर यसले परीक्षणका आधारमा नौलो कुराहरू विकास गर्न सक्ने सञ्भावना र अर्कोतिर कलाकार मात्र नभएर किन्नेलाई पनि अरू पेन्टिङभन्दा सस्तो पर्ने हुँदा यो लोकप्रिय बन्दै गएको मानिन्छ । प्रिन्ट मेकिङको पछिल्लो काम भने पाटनढोकास्थित एमक्यूव ग्यालरीमा हेर्न सकिन्छ ।

चित्रकार सौरगंगा दर्शनधारी र सम्झना राजभण्डारीले आफ्ना चित्रहरू प्रदर्शनीमा राखेका छन् । दर्शनधारीले सामाजिक जीवनशैली र अहिलेको समयले पारेको प्रभावलाई चित्रहरूमा प्रस्तुत गरेकी छन् । मानिस फुर्सदमा के गर्छन् ? धेरैजसोले गफ गर्छन् । यो एक प्रकारले नेपालीको संस्कृति जस्तै बनेको छ । बिनाविषय र उद्देश्यहीन गफ पानीपँधेरो, चौतारीदेखि चिया पसलसम्म भइरहेकै हुन्छन् । अचेल त्यस्ता गफ सामाजिक सञ्जालतिर हुन थालेका छन् ।

मानिसका फुर्सदका यस्तै गफ समेटेर दर्शनधारीले प्रिन्ट मेकिङका चित्र तयार गरेकी छन् । ‘फ्री टाइम’ शीर्षक दिइएको उनको चित्रमा चियालाई नै मानिसको फुर्सदको समय सदुपयोगको प्रमुख रूपमा चित्रण गरिएको छ । ‘मानिसले एकै कप चियामा पनि कति विषयका कुरा गरेर समय बितारहेका हुन्छन् । देश, विदेश, वर्तमान परिस्थिति, प्रकृति, समाज, जीवजन्तु, राजनीति सबै कुरा चिया गफमा नै आउँछन्,’ उनले भन्छिन्, ‘अलिकति फुर्सद भयो कि छेउ कुना लागेर सामाजिक सञ्जालमा व्यस्त हुने संस्कृति पनि बन्दै छ । यी सबै आखिर गफ संस्कृति हो ।’

उनको चित्र एक प्रकारले नेपालीहरूको आनीबानीमाथिको व्यंग्य हो । उत्पादक र परिणामुखीभन्दा अहिले अनुत्पादक रूपमा समय बिताउनेहरूको संख्या ठूलो बन्दै गइरहेको छ । राजभण्डारीले भने ‘एक्जिस्टेन्स’ शीर्षकमा मानिसको जीवन र प्रकृति जोडेर कलामार्फत अस्तित्वको खोजी गरेकी छन् । उनले जीवनलाई विभिन्न मौसम र ऋतुहरूको चक्रहरूसँगै तुलना गरेकी छन् ।

मौसमअनुसार रूखमा परिवर्तन भएजस्तै जीवनमा आउने परिवर्तनलाई उनले प्रतीकात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेकी हुन् । उनले नेवार समुदायको सांस्कृतिक प्रभाव पनि ग्रहण गरेकी छन् । मण्डलाको चित्रमार्फत नेवारी समुदायमा गरिने आफैंभित्रको भगवानलाई पूजा गरिने परम्परा (म्हःपूजा)देखाएकी छन् । १२ चित्रहरू राखिएको प्रदर्शनी जेठभरि रहने ग्यालरीका सञ्चालक मनीषलाल श्रेष्ठले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:११
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सारेगमप लिल च्याम्प्स : प्रितम सेकेन्ड रनर अप

पर्वत पोर्तेल

काँकडभिट्टा — भारतको चर्चित रियालिटी सो ‘सारेगमप लिल च्याम्प्स’ मा सुनरी, इटहरी ५ का प्रितम आचार्य सेकेन्ड रनर अप बन्दै दुई लाख भारु जिते । आइतबार सम्पन्न ग्रायन्ड फिनालेमा उनी तेस्रो बन्दा अर्का नेपाली प्रतिस्पर्धी आयुष केसी चौथो बनेका थिए ।

भारतीय टेलिभिजन जीटीभीको सारेगमप प्रतियोगितामा सेकेन्ड रनर अप उपाधि विजेता प्रितम आचार्यलाई झापामा स्वागत गरिँदै । तस्बिर : पर्वत/कान्तिपुर

नागपुर भारतकी सुगन्धा दाते सारेगामापा लिल च्याम्प्स विजेता बनिन् । उनले ५ लाख भारु पुरस्कार पाइन् । फाइनल राउन्डमा सुगन्धा, प्रितम, मोहम्मदसँगै आयुश, आस्था दास र अनुष्का पात्राले प्रतिस्पर्धागरेका थिए ।

प्रितम र आयुष दुवै सोमबार घर फर्किएका छन् । मुम्बईबाट पश्चिम बंगालको बागडोग्रा विमानस्थलवाट ओर्लिएका उनलाई स्वागत गर्न समर्थक तथा आफन्तको बाक्लो भीड थियो, पूर्वी नाका काँकडभिट्टामा । उनले आफूलाई समर्थन गरेर भोट दिने सबैप्रति कृतज्ञता व्यक्त गरे ।

सारेगामापाका निर्णायकले ११ वर्षीय प्रितमको गायकी क्षमता निक्कै परिपक्व रहेको बताउँदै आएका थिए । सुरिलो स्वरका धनी उनले भारतीय रियालिटी सोमा उत्कृष्ट प्रदर्शनगर्दै तेस्र्रो उपाधि जितेका हुन्,त्यो पनि सयौं अब्बल प्रतिस्पर्धीलाई पाखा लगाउँदै ।
यी बाल प्रतिभाले सारेगामापा लिल च्याम्पमा आफ्नाे स्वरको जादू देखाउँदा निर्णायकहरू पटकपटक चकित पर्ने गर्थे । ‘प्रितमसँग भरपुर आत्मविश्वास थियो । त्यही आत्मविश्वासले उनलाई सफलता दिलाएको हो,’ संगीत साधन प्र्रतिष्ठान इटहरीका संस्थापक राजु केसीले भने ।

इटहरीकै विश्व आदर्श स्कुलमा कक्षा ६ मा पढ्छन् प्रितम । ७ वर्षकै उमेरमा स्कुल आइडल जितेका उनी ९ वर्ष छँदा सुरशाला गायन प्रतियोगितामा फस्ट रनर अप भएका थिए । संयोग कस्तो भने, अहिले चौथो बनेका आयुष सुरशालामा पहिलो बनेका थिए । यी दुवै नेपाली बाल गायकले सारेगामापाको यो सिजनमा तहल्का मच्चाएका थिए ।

प्रितमका धेरै गीत तथा कभर गीतहरू युट्युबमा भाइरल नै छन् । उनलाई मेन्टरिङसमेत गरिरहेका फिल्म निर्माता राजेश घतानीले उनको गायकी उत्कृष्ट रहेकै कारण निर्णायकहरूको नजरमा परेको र तेस्रो स्थान प्राप्त गर्न सकेको बताए ।

सारेगामापामा उनले सुरुमा डिजिटल अडिसन दिएका थिए । निर्णायकले स्वर मन पराएपछि दिल्ली बोलाइएको बुबा काशीनाथले बताए । दिल्लीका तीनवटा अडिसनमा सफल भएपछि प्रितम मुम्बईको मेगा अडिसनमा छानिएका थिए । ‘गायनमा प्रितमको मिहिनेत राम्रो थियो,’ बुवा काशीनाथ भन्छन्, ‘त्यही कारण रिजल्ट पनि राम्रो आयो ।’

प्रितम दैनिक २ घण्टा नियमित रियाज गर्छन् । संगीतसँगै पढाइमा पनि उनी अब्बल छन् । उनका संगीत शिक्षक भूपेन्द्र राई भन्छन्, ‘प्रितमसँग गाउन सक्ने पृृथक् क्षमता छ ।’ आधुनिक, शास्त्रीय दुवै किसिमका गीत गाउन सक्ने क्षमता उनमा रहेको शिक्षक राईले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ ०९:१०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT