उभौली साकेला सिली मैझारो

डम्बरसिं राई

खोटाङ — ‘रुमालै चिनो साटौला, दुःख र सुख बाँडौला, बाँडौला लै लै बाँडौला ।अर्को साल फेरि भेटौला, साकेला सिली नाँचौला, नाँचौला लै लै नाँचौला ।।’

ढोल, झ्याम्टाको तालमा दिक्तेलको माटिकोरेमा शनिबार नाँचिएको उभौली साकेला सिलीमा गाइएको गीत हो यो । यो सँगै माझकिरात खोटाङमा यो वर्षको उभौली साकेला सिली मैझारो भएको छ ।

किरात राई यायोक्खा, किरात सेवा समाज खोटाङले आयोजना गरेको उभौली साकेला सिली मैझारोमा बालबालिकादेखि पाकासम्मले साकेला सिली नाँचेका हुन् । किरातीहरुले वैशाखे पूर्णिमामा उभौली र मङ्सिरे पूर्णिमा उधौली गरी वर्षमा दुई पटक साकेला सिली नाच्ने गर्दछन् । यो बेला जलचर तथा थलचर जीवजन्तु उभौली लाग्ने भएकाले उभौली भनिएको किरात राई यायोक्खाका सचिव युगसन किरातले बताए । किरातका अनुसार उभौलीमा खेतीपाती राम्रो होस्, प्रकृति प्रकोप आइनपरोस लगायत कामना गर्दै प्रकृति पूजा आराधना गर्ने संस्कृति छ ।

त्यस्तै उधौलीमा अन्नको सह बसोस्, अनिकाल नलागोस् भन्ने कामनाका साथ प्रकृतिको पूजा गर्ने चलन छ । यो बेला जलचर तथा थलचर जीवजन्तु उधौली लाग्ने भएकाले मङ्सिरे पूर्णिमाको दिनदेखि उधौली पर्व मनाउने गरिएको किरातले सुनाए । यो वर्षको उभौली साकेलाको अवसरमा विभिन्न ठाउँमा ऐतिहासिक रुपमा साकेला आयोजना गरिएको छ । दोर्पामा राष्ट्रियस्तरीय साकेला सिलीसमेत प्रदर्शन गरिएको छ । सोल्माको सतरीयाक्सुम साकेलाथानमा शतवार्षिक साकेला आयोजना गरिएको छ । त्यस्तै किरात ऐतिहासिक तुवाचुङ जायजुम, मझुवागढी लगायतका विभिन्न ठाउँमा साकेला सिली नाँचिएको हो ।

साकेला सिली किरातीहरुले मात्र नभइ सबै जातजाति तथा धर्मका समुदायले समेत नाँच्ने भएकाले जातीय सहिष्णुता, एकता र भाइचाराको विकास गर्ने एउटा समृद्ध संस्कृतिको रुपमा विकास भएको जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख बबि चाम्लिङले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३२, २०७६ १७:२४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

डुबेर दुई विद्यार्थी मृत्यु प्रकरण : सहमतिपछि आन्दोलन रोकियो (अपडेट)

डम्बरसिं राई

खोटाङ — डुबेर मृत दुई विद्यार्थीका आफन्तले शनिबारदेखि सुरु गरेको प्रदर्शन राहत र किरिया खर्च पाउने भएपछि टुंगिएको छ । शनिवार बिहान साप्सुखोलामा डुबेर मृत्यु भएका दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–४ खाल्लेका १९ वर्षीय एलिश बस्नेत र १९ वर्षीय विक्रम भट्टराईका आफन्तले विभिन्न माग राखी शनिबार बेलुकीदेखि सुरु गरेको प्रदर्शन रोकिएको हो ।

खोटाङको जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा नाराबाजी गर्दै आफन्त । उनीहरुले मृतकलाई शहीद घोषणा, उचित क्षतिपूर्ति, प्राविधिक शिक्षालय खारेज र कारबाहीको माग गर्दै दिक्तेल बजार बन्द गराउनुका साथै प्रशासनमा समेत प्रदर्शन गरेका छन् । तस्बिर : डम्बरसिं राई

दिक्तेलस्थित दित्तेल प्राविधिक शिक्षालयले अध्ययन भ्रमणमा मेवाखोला हाइड्रोपावर लैजाने क्रममा खोलामा पौडी खेल्दा उनीहरूको मृत्यु भएको थियो। मृतकका आफन्तले मृतकलाई सहिद घोषणा, प्राविधिक शिक्षालय खारेज, उचित क्षतिपूर्ति लगायतको माग राखेर दिक्तेल बजारमा नाराबाजी गर्दै बन्द गराएका छन्। प्रदर्शनकारीले जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा समेत नाराबाजी गरेका थिए। आफन्तले जिल्ला अस्पतालमा पनि शनिबार राति अबेरसम्म प्रदर्शन गरेका थिए।

आइतबार जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा भएको दुई पक्षीय छलफलमा मृतकका आफन्तलाई पाँच लाख रुपैयाँका दरले राहत र एक लाख रुपैयाँका दरले किरिया खर्च प्राविधिक शिक्षालयले दिने सहमतिपछि आन्दोलन बन्द गरेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी विष्णुहरि उपाध्यायले बताए।

उनका अनुसार सहमतिपछि पोस्टमार्टम गरेर शव बुझ्ने बाटो खुलेको छ। ‘दुई पक्षीय वार्तापछि आन्दोलन फिर्ता लिनु भएको छ।’ प्रजिअ उपाध्यायले भने,‘भोलि पोस्टमार्टम गरी शव बुझ्ने सहमति भएको छ।’

प्रकाशित : जेष्ठ १९, २०७६ १७:०९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT