साहित्य/विविध
माघ ४, २०७४

घुम्टो उघार्दै मिथिला कला

घुम्टोभित्रको मुस्कान कसरी देखाउने ? भिडियो भएको भए केही सजिलो हुन्थ्यो होला । मिथिला चित्रकार सुनैना ठाकुरलाई क्यानभासमा घुम्टोभित्रको मुस्कान देखाउनु चुनौती थियो । तर उनले प्रयास गरिन् ।

माघ ३, २०७४

बाल उपयोगी पुस्तकको खोजी 

राजधानीको भृकुटीमण्डपमा सोमबार दिनैभरिजसो माघे संक्रान्ति र माघी पर्व मनाउनेहरूको भीड थियो । भृकुटीमण्डप सांस्कृतिक कार्यक्रमदेखि विभिन्न फुड स्टलहरूले ढाकिएको थियो ।

न्यौपानेलाई विष्णुलक्ष्मी

कवि भोजराज न्यौपानेले विष्णुलक्ष्मी साहित्यिक पुरस्कार प्राप्त गरेका छन् । दोलखाको चरिकोटमा सोमबार एक समारोहबीच पूर्वमन्त्री आनन्द पोखरेलले न्यौपानेलाई नगद एवं सम्मानपत्र हस्तान्तरण गरे ।

माघ २, २०७४

उमंगको माघी

बाबाके सागर गैनु हा, मुरिया लाहनरानीके सिदुर छुटल पानी घाट, सखिए होमाघीको दिन । थारू समुदायका छोरीचेली बिहानै नदीमा नुहाउन जान्छन् र फर्केपछि बाबासँग विवाहका लागि केटा खोजिदिन अनुरोध गर्दै छोरीले यसरी गाउँछिन्– ‘बिहानै सागरमा नुहाउन गएँ तर सिन्दुर घाटमै छुट्यो ।’

हामीमा अमृता र दुर्गा 

‘हामी : कवि र कविता’ को ५३ औं शृंखलामा कविद्वय दुर्गा दाहाल र अमृता स्मृति प्रस्तुत भए । लुनकरणदास गंगादेवी साहित्य कला मन्दिर र सर्वनाम थिएटरले हरेक महिनाको पहिलो दिन गर्दै आएको शृंखलाको पहिलो चरणमा कवि अमृता प्रस्तुत भइन् ।

माघ १, २०७४

पहिरन लोक्ता र अल्लो 

हातले बुनेका पहिरनमा मौलिकता हुन्छ नै, त्यसमा पनि धेरै समय र रचनात्मक सीप झल्किने भएकाले बजारमा पाइने सामग्रीभन्दा एकदमै फरक र महँगा पनि हुन्छन् । म्याग्दीकी शान्ति थापा मगरले ऊनका थुप्रै पहिरन आफ्नै हातले सिर्जना गरेकी छन् ।

मुक्तक मेलामा सुनिए रुपक

बेलायत बस्दै आएका स्रष्टा डा. रूपक श्रेष्ठ शनिबार राजधानीका स्रष्टाहरूमाझ प्रस्तुत भए । उनलाई केन्द्रमा राखेर नेपाल मुक्तक प्रतिष्ठानले ‘मुक्तक मेला’ गरेको हो । सन् २०११ मा ‘बिग वेन र समय’ कविता संग्रह निकालेका उनी पछिल्लो समय मुक्तक लेखनमा सक्रिय छन् ।

‘बग्दैबग्दै’ परिचर्चा

कवि/समालोचक निर्मोही व्यासको कविता संग्रह ‘बग्दै बग्दै’ माथि परिचर्चा भएको छ ।पुष्पपराग साहित्य प्रतिष्ठानद्वारा शनिबार ग्लोबल पाठशालामा आयोजित कार्यक्रममा प्रा. राजेन्द्र सुवेदीले उक्त कविता संग्रह उत्कृष्ट रहेको टिप्पणी गरे ।

पुस ३०, २०७४

‘यार’ लिएर नयनराज

‘उलार’, ‘लू’, ‘सल्लीपिर’ लगायत चर्चित उपन्यास दिएका साहित्यकार नयनराज पाण्डे संस्मरण कृतिसहित आएका छन् । शनिबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको डबलीमा पाण्डे पत्नी सानु, साहित्यकार पुरुषोत्तम सुवेदी, राजेन्द्र पराजुली, श्यामल, नरेन्द्रजंग पिटर, राजवलगायतले कृतिको लोकार्पण गरे । जीवनको विभिन्न चरणमा भेटिएका साथीसंगीहरूसँगको मित्रतालाई संस्मरण कृति ‘यार’ मा समेटेको पाण्डेले बताए । 

गिरिप्रसादको एकल

साहित्यकार गिरिप्रसाद बूढाले एकल रचना वाचन गरेका छन् । राप्ती साहित्य परिषद् जिल्ला शाखाले गरेको कार्यक्रममा उनले आफ्ना सिर्जना सुनाएका हुन् । सदरमुकाम खलंगास्थित त्रिभुवन जनता माविमा भएको कार्यक्रममा बूढाले १७ वटा रचना वाचन गरे । 

विभिन्न व्यक्तित्व सम्मानित 

कला, साहित्य, फिल्म, गायन, रंगमञ्च, शिक्षालगायतका विधामा योगदान पुर्‍याएका व्यक्तित्वलाई शनिबार राजधानीमा नेपाल देशभतm गणतान्त्रिक मञ्चले सम्मान गरेको छ । फिल्मतर्फबाट सुवास गजुरेल, डम्बरबहादुर बुढाथोकी ‘डब्बु क्षेत्री’, परशुराम चौधरी, रेणु चौधरी, राजु केसी सम्मानित भए । 

‘सहानुभूतिले मात्रै परिवर्तन हुँदैन’

राज्यले सम्बोधन गर्नुपर्ने विषय किताब लेखेर परिवर्तन हुन्छ कि हुँदैन ? लेखक एवं पत्रकार यज्ञशमाथि प्रश्न तेर्सिएपछि उनले भने, ‘हुँदैन । लेखकले सहानुभूतिसम्म पैदा गर्न सक्छन् ।’ भूमिहीनबारे लेखिएको गैरआख्यान ‘भुइयाँ’ माथि चलाइएको संवादमा उनले लेखकीय दृष्टिकोण प्रस्तुत गरे । ‘किताबै लेखेर त्यति धेरै परिवर्तन हुन्छ जस्तो मलाई लाग्दैन,’ उनले भने, ‘सहानुभूतिसम्म पैदा गर्छ ।’ 

पुरुषले लेख्दा किन ‘यौन’ हुँदैन ?

कथासंग्रह ‘मध्यान्तर’ कि लेखक अनुपश रोशीले शनिबार पोखरामा प्रश्न गरिन्, ‘पुरुषले लेख्दा किन यौन हुँदैन ?’ कृतिमाथिको दृष्टिकोण तथा हस्ताक्षर कार्यक्रममा उनले महिलाले यौन मनोविज्ञानमा लेख्दा यौन साहित्यको आरोप लाग्ने गरेको बताइन् । पोखरेली युवा सांस्कृतिक परिवारले गरेको कार्यक्रममा उनले महिलाप्रति लगाइने त्यस्तो आरोपप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरिन् ।