उपत्यकामा नयाँ सवारी रुट पहिचान

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले उपत्यकामा वैज्ञानिक रुट पहिचान गरी सवारी चलाउने तयारी गरेको छ । बढ्दो सवारी चापलाई ध्यानमा राखी ६९ वटा रुट पहिचान गरिएका छन् । 

यातायात व्यवस्था विभागका निर्देशक प्रेम सिंहको संयोजकत्व समितिले रुट पहिचान गरी सवारी चलाउने सिफारिस गरेको हो । समितिमा काठमाडौं महानगरपालिका, सडक विभाग, ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका प्रतिनिधि सदस्य छन् ।

Citizen

‘रुट पहिचान गरी मन्त्रालयलाई प्रतिवेदन बुझाइसकेका छौं,’ विभाग प्रवक्ता गोकर्ण उपाध्यायले भने, ‘केन्द्र र प्रदेश सरकारबीच समन्वय गरेर चाँडै लागू गर्छौं ।’ जथाभावी रुट अनुमति दिँदा सवारी व्यवस्थापन अस्तव्यस्त भएकाले अब वैज्ञानिक किसिमले चलाइने उनले बताए । ‘सम्भावित यात्रु, सवारी चाप, सडक अवस्थालगायत अध्ययन गरी रुट परमिट दिन्छौं,’ उनले भने, ‘अब जथाभावी रुट परमिट अन्त्य गर्छौं ।’

उपाध्यायका अनुसार यसअघि सडकको क्षमताभन्दा यातायात व्यवसायीको मागअनुसार रुट परमिट दिने गरिएकोमा अब सूक्ष्म ढंगले विश्लेषण गरिनेछ । हालका करिब २ सय छोटा–लामा रुटलाई ६९ वटामा सीमित गरिएको छ । ‘केही दिनभित्रै समितिले अध्ययन प्रतिवेदन बुझाउँछ, त्यसपछि लागू गर्छौं,’ उनले भने, ‘अब अव्यवस्थित रुटलाई व्यवस्थित गरिनेछ ।’

समितिले अध्ययन गरेको यात्रु चाप, सवारी संख्या, सहरी भौगोलिकता, सडकको दूरी, ट्राफिक चापलगायत आधारमा रुट परमिट दिने तयारी छ ।

प्रकाशित : चैत्र २, २०७५ ०७:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चर्पी मासेर पसल

राजेन्द्र मानन्धर

काठमाडौँ — काठमाडौं महानगर २२ स्थित वडा कार्यालयलाई एउटा पिरलो छ, बढ्नुपर्ने चर्पीको संख्या घटदै गएकामा । ‘राजधानीको पनि राजधानी’ भनिने महानगरको न्युरोड क्षेत्रमा शौचालय घटदै जानु घर संख्या घटदै गएकाले होइन । मानिसको आवतजावत घटेको पनि होइन ।

दिनको समयमा झन मानिसको आवतजावत बढे पनि चर्पीको संख्या भने किन घटयो भन्ने कारण वडा कार्यालयले खोज्न थाल्यो । ‘खोज्दै जाँदा चर्पी भत्काएर त्यसका ठाउॅमा पसल राख्न थालिएको पाइयो,’ वडाध्यक्ष चिनीकाजी महर्जनले भने, ‘जस्तो कुनामा पनि पसल भाडामा लाग्न थालेपछि चर्पीहरू मासिनथालेका हुन् ।’

महानगरको लक्ष्य सहर र व्यस्त क्षेत्रमा शौचालयको संख्या बढाउनेछ । ‘स्मार्ट शौचालय अभियान’ अन्तर्गत यसै वर्ष विभिन्न क्षेत्रको सहकार्यमा २ सयभन्दा बढी सुविस्तायुक्त चर्पी बनाउने कार्य अघि वढाइएको छ । भएकालाई स्तरोन्नति गर्न थालिएको छ । न्युरोड क्षेत्रमा भने शौचालय घटदै गएको वडा कार्यालयको व्यवसाय दर्ता अभिलेखबाट खुल्छ । ‘यहाॅ घरभित्रको एउटा चर्पी नासेर भाडामा दिए तुरुन्तै २५/३० हजार आइहाल्छ,’ वडासदस्य चन्द्रलाल तुलाधर भन्छन्, ‘घरभित्रको चर्पी राख्ने नराख्नेबारे वडाले कदम चाल्न मिल्दैन । तर पनि सकेसम्म त्यसो नगर्न सम्झाएर पठाउँछौँ ।’

उक्त वडाभित्र २ हजार घर छन् । सबै घरका छिँडीदेखि छतसम्ममा पसलै पसल छन् । घरका पेटी, घरभित्रको बाटो, भर्‍याङको च्यापदेखि बार्दली र छतसम्म पसल हुन्छन् । कुनै पनि साना कुनाकाप्चा खाली देखियो कि पसल राख्ने योजना बनिहाल्छ । वडासदस्य रश्मिला मल्ल भन्छिन्, ‘शौचालय नहुॅदा पुरुषलाई भन्दा महिलालाई बढी समस्या पर्छ । सकेसम्म शौचालय नमास्न अनुरोध गरिरहेका छौँ ।’

वडा कार्यालयका कर्मचारीहरूको भनाइमा अति नै साना क्षेत्रफलमा व्यवसाय दर्ता गर्न आएपछि अर्को एउटा शौचालय नासियो भन्ने शंका हुन्छ । सोध्दा शौचालय नचाहिने भएपछि त्यसलाई भत्काएर पसल बनाइएको बताउने सेवाग्राहीको जवाफ आउने वडाध्यक्ष महर्जनको भनाइ छ । अहिले न्युरोडका अधिकांश घरहरूका छिडीका चर्पीहरू भत्किसकेको वडा कार्यालयको अनुमान छ ।

लोभलाग्दो भाडा आउने हुॅदा पूरै घर भाडामा दिएर घरधनीहरू भीडभाड नहुने खुला ठाउॅमा घर बनाएर सरिरहेका छन् । एउटा घरमा आवश्यकता पूर्ति गर्न केही शौचालय राख्ने मात्रै चलन आएको वडासदस्य अनिल हाडा बताउँछन् । सय पसल भएको एउटा घरमा १/२ वटा मात्रै शौचालय बाँकी राखिएको हाडाले अनुमान गरे ।

०६८ को जनगणनाअनुसार काठमाडौं महानगरभित्र २ लाख ५४ हजार घर छन् । फ्लससहितको शौचालय संख्या २ लाख ३४ हजार छन् । सामान्य शौचालय १७ हजार र अन्य २ हजार शौचालय छन् । ७ वर्षअघि गरिएको गणनाभन्दा अहिले शौचालय संख्या बढदै गए पनि न्युरोडको वडा २२ मा भने घटदो छ । उक्त वडाको भूगोलपार्कमा सार्वजनिक शौचालय थियो ।

हाल मासिएको उक्त ठाउँमा काठमाडौंका कलाकृति झल्कने शौचालय बनाउने नक्सा तयार भइसकेको वडाध्यक्ष महर्जनले जानकारी दिए । सांसद क्षेक्र विकास कार्यत्रमको १ करोड विनियोजन भइसकेको र आवश्यकताका आधारमा रकम थप्न सकिने उनले जानकारी दिए ।

शौचालयको संख्या बढाउन, स्तरोन्नति गर्न र सहरलाई वातावरण मैत्री बनाउन तत्काल सार्वजनिक स्मार्ट शौचालय बनाउने कार्यक्रम ल्याइएको काठमाडौं महानगर उपप्रमुख हरिप्रभा खड्गी श्रेष्ठ बताउँछिन् । व्यावसायिक भवन र निजी घरहरूलाई व्यवस्थित सेफ्टी ट्या‌ंकीसहित निर्माण गर्न नगरपालिकाको मापदण्ड छ ।

यात्रु र सेवाग्रहीलाई शौचालयको राम्रो बन्दोबस्त हुनुपर्ने कुरालाई ध्यान दिएर उपमेयर श्रेष्ठकै अध्यक्षतामा समिति निर्माण गरी सूक्ष्म ढंगले कार्य थानली गरेको महानगरका प्रवक्ता ईश्वरमान डंगोलले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : चैत्र २, २०७५ ०७:४४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्